Page 19 - Василий Сивцев. Производство хамандыырдара

тар хаппыыста сириттэн 400 тонна үүнүүнү ылбыта оччотооҕу кэмҥэ
буолар буоларын курдук үлэһиттэр саныыллара, салалта эмиэ оннук
сыаналыыра.
Суотту отделениета пятилетка тутаах үһүс сылын түмүгүнэн совхоз-
ка ыытыллар социалистическай куоталаһыы кыайыылааҕынан эмиэ
таҕыста. Гаврил Алексеевич Неустроев манна тэриллиэҕиттэн, ол эбэ-
тэр 1967 сылтан ыла управляющайынан үтүө суобастаахтык үлэлээн
кэлбитин олохтоохтор үчүгэйдик билэллэр. Уһуннук үлэлээбитинэн
эрэ буолбатах, туох баар билиитин-көрүүтүн, өйүн-санаатын уур-
бут, нэһилиэгэ сайдарыгар үгүс элбэх үтүө дьыаланы оҥорбутунан
үөлээннээхтэрэ төрөөбүт-үөскээбит Суоттутун дьоно-сэргэтэ улахан
убаастабылынан — Биһиги Хабыычабыт дьолбутугар төрөөбүт киһи,
диэн өйдөбүлүнэн истиҥник ахталлар. Үлэлээбитин былаһын туха-
ры нэһилиэнньэ олоҕун уйгута тупсарын туһугар билиитин-көрүүтүн,
күүһүн-уоҕун бүүс бүтүннүүтүн ууран үлэлээбит салайааччы буолар.
Кини этиитин, сүбэтин ылымматах киһи суоҕун кэриэтэ этэ. Ол да
иһин буоллаҕа, Гаврил Алексеевич Суотту отделениетын өр кэмнэр-
гэ салайбыт бириэмэтигэр өрүү инники күөҥҥэ сылдьыбыта, — диэн
истиҥ-иһирэх тылларынан өйдөөн-санаан ааһаллар бииргэ үлэлээбит
табаарыстара.
Төрөппүттэрэ, ийэтэ Мария Ивановна, аҕата Алексей Иванович
олорбут дьоллоох олохторугар аҕыс оҕону күн сирин кердөрбүттэрэ.
Бука барыларын иитэн, үөрэх кыһатыгар уһуйан, улаатыннарта-
ан олох киэҥ аартыгар бигэтик үктэннэртээн ийэ, аҕа оруолларын
бигэтик толорбуттара. Алексей Иванович оччотооҕу ыарахан кэм-
нэргэ «Өлүнньэхтээх» колхоз бэрэссэдээлинэн үтүө суобастаахтык
үлэлээбитэ биллэр. Бииргэ төрөбүттэриттэн убайдара Ефим, Иван
1942-43 сылларга Аҕа дойдуну көмүскүүр сэриигэ ыҥырыллан барбыт-
тар. Ефим Алексеевич 1946 сыллаахха саас эргиллэн кэлэр. Сэриигэ
ылбыт ыарахан бааһа бэргээн, сотору кэминэн күн сириттэн бараахты-
ыр. Иккис убайа Иван тонной иһэн ыалдьан Большой Невергэ сырдык
тыына быстар. Быраата Иннокентий Алексеевич дойду тэбэр сүрэҕэр
Москваҕа Т имирязовскай академияны бүтэрэн зоотехник идэтин ылан
Хаҥалас оройуонугар Нөмүгүгэ ОПХ-ҕа кылаабынай зоотехнигы-
нан, тыа хаһаайыстыбатын научнай-чинчийэр институтугар научнай
үлэһитинэн айымньылаахтык үлэлээн Саха сиригэр племенной үлэни
сайыннарбыта. ОПХ-ҕа үлэлии сылдьан кыстык ыйдарыгар ыччат
сүөһүлэр тыыннаах ыйааһыннара 420 киилэни үктүүллэрин ситиспи-
тэ. Аан бастакынан Киргизияттан үрдүк хааннаах сүүрүк сылгылары
аҕалбыта. Тыа хаһаайыстыбатын сайыннарыыга үтүөлэрин учуоттаан,
Иннокентий Алексеевиһы правительство үрдүктүк сыаналаан САССР
үтүөлээх зоотехн и га үрд үк ааты иҥэрбитэ.Биир быраата Николай Але к-
сеевич өр сылларга эргиэн систиэмэтигэр Саһылыкааҥҥа маҕаһыыҥҥа

17