Page 13 - Айдааннаах үйэ уолаттара
P. 13
Бу концлааҕырга си дьүгээр олорбуппут. Мунпьахтаан, гитлеро-
пецтарга сулууспалаабыт полицейскайдары өлөрөрго бириигэбэрдии-
бнт. Ону билэннэр, өлөттөрбөкко былдьыыллар. Ол эрээри түүнүн
тыаһа суох биир эмэ полицай тыына быстар. Ким дьууктаабытын
ким да билбэт.
Сотору, сир тыырсыытыгар буолуо, аны анг.шчапнар илиилэ-
рнгэр книрдибит. Бу дьоммут уһаты-туора хамсаппат аһара кытаа-
иах «табаарыстар» буоллулар. Биһигшш олох таннарааччы ;ар кур-
дук көреллөр. 1945 сыл сайыныгар билиэннэйдэри атастаһыы саҕа-
ланна. Биһигини Эльба өрүс муостатьггар илтнлэр. Муоста нөггүөт-
тэн Советскай Армияҕа түбэспит билиэннэйдэри бнирдиилээн ыытал-
лар. Ол оннугар биһиги эҥэртэн биир киһи атастаһыкка барар. Дьэ
дойдулуур буолан. үөрүү бөҕөнү үөрэн, Варшаваны, Киевы орто.то-
руиан хайыта тыыраммыт, илин түстүбүт. Дьоммут Белоруссияҕа
нлдьэннэр, улахан сортировочнай (ыраастыыр) лааҕырга уктулар.
Манна күн тура-тура доппуруостаан муҥнаатылар. Хайдах билиэн
түбэспиккии, Германияҕа туохха сулууспа таабытын туһунан хат-хат
ыйытан мээрнлниллэр. Миигин кытта наһаа бадьыыстаспаттар, сап-
сыйан кэбиһэллэр. Сапсыйаллара да баа буолбатах, сатаан саҥарбат
тардыаспын.
1945 сыллаахха күһүҥҥү бинр эшелон киһини Магнитогорскай-
га бырахтылар. Мапна үс сыл зазодка, тутууга үлэлэттилэр. Куорат
иһиттэн тахсыбакка илии баттагшыттара. 19411 сыллаахха дойдубу-
тугар дьэ босхолоотулар. Иркутскайтан ренрессиятын болдьоҕо бүп-
нүт Нотапов Иннокентий диэн киһнлиин биир муҥнаахтар түбэсиһэн,
«муоралаабыттар үһү» диэбиккэ дылы, бурдук. саахар харабыл-
лыырга кэпсэтэн Дьокуускайдаатыбыт.
Дойдутугар Уус-Алдан оройуонун Бороҕон нэһилнэгэр бөдоҥ-
сүйбүт Кирон, Энгельс ааттарынан колхозтарга Степан Владимиро-
вич Габышев ироизводственнигынан үлэлээбитэ. Ол кэмнэргэ реви-
зиомнай комиссия чилиэнинэн уһуннук үлэлэспитэ. 1952 сылтан
1972 сыллаахха диэри колхоз. совхоз отделеннетын кыладыапсыгы-
нан, бирнгэдышринэн 1972 сыллаахха пенсияҕа тахсыар диэри Дьо-
куускайдааҕы эт-үүт комбинатын Бороҕон нэһилиэгэр приемщигы-
пан улэлээбитэ. Төроппүт икки кыыстаах, спэннэрдээх. Кини нэһи-
лиэккэ саамай ытыктанар кырдьаҕастартаи бннрдэстэрэ. Степан Вла-
димирович үлэҕэ дьулуура, көнөто, судургута, толоругаһа кинини
киэргэтэллэр. Кшш кнһи быһыытынан бинр дьикти хаачыстыбалаах.
Ол сэрнигэ итинник эрэйп-муҥу көрсубүт киһп санаата самныбакка,
дьонун-сэргэтин көр тылыпаи. үөрүнпьэнчшэн үөрдэ-көтүтэ сылдьара
буолар. Саллаат өрүүтүн саллааг днил.-тоэ ити буоллаҕа.

