Page 15 - Айдааннаах үйэ уолаттара

Семенович ручной пулемету баһылаабыта. Икки атгар сыл наһаа
кытаанах байыаннай бэлэмнэниннн барбыттара. Ханныктык эмэтик
нууччалыы баллырдаһар, хамаанданы баҕас тук курдук истэр буол-
бута. Эт-хаан өртунэн эрчиллибнтэ, атын омук уолаттарын кытары
бодоруспута, доҕордоспута. Быһатын эттэххэ, армейскай олоххо
> һуллубута, хорсун-хоодуот буоларга уһаарыллыбыта, өстөөххө оһө-
сааһа өргөстөммүтэ. Күчүмэҕэй күннэргэ, хааинаах ныргыһыыларга
тыынын мананыаҕар эрэлэ улааппыта. Ол нһин даҕаны эмныш сал-
лааты эрийэллэр-мускуйаллар, этэ-этэ эрэйдии тлэр эбит. Ол үөрэх-
тэрэ кэлин туһалаабыта.
Буспут-хаппыт саллааттар уоттаах сэрии күүдэпчилэнэ турар
дойдутугар — Арҕааҥҥы фронтга 1943 сыл тохсунньутугар аттам-
мыттара. Айаннаан истэхтэринэ ис ыарыыта турбута. Ыстапаан эмиө
чаптарбыта. Биирдэ сэннэтэ зстэп сыттаҕына, вагоннарын былдьаа-
ры кыра соҕус чыыннаах биир чахчайбьгг нуучча киэптээбитэ. Ва-
гон кирилиэһигэр ыттан туран:
— Тахсьнг, бу вагону биһнгн ылабыт, истибэтэххитинэ ытыалаан
кэбиһиэм! — диэн көбүөлээбитэ. Саллааттар бары им-ньим барбыт-
тара. Степан олус диэн кыһыйбыта. Онто да суох өло баран нһэр
дьону өссө түүрэйдиир, дьэ өлөрдөҕүнэ манна өлөрдүн дин саныыр
уонна туран, өйөнөн-тайанан тиийэн, баргыытыы турар киһини омү-
түннэрэн, илиитин таһынан түөск.э биэрэр. Киһитэ өс киирбэх тиэрэ
таһыллар. Ону эрэ күүппүт курдук. уолаттар ааннарын саба охсол-
лор итиэннэ хатаан кэбиһэллэр. Киҥнээх, бардам лейтенаны түҥ-
нэрбит Степаны аргысгара ытыктыыр буолбуттара. Степан дьонут-
тан хаалан вмтэммитэ.
Орел куорат таһыгар турар 1266 №-дээх стрелковай полкаҕа
түбэспитэ. Курскай Тоҕой сэриитигэр бэлэмнэммиттэрэ.
Биһиги дьоммут утары кимэн киириигэ бэлэмнэнэллэрнн бил-
лэримээри, өстөөххө сөп буола-буо.ла дохсун атаакалары оҥороллоро.
Ол туһунан Степан Семенович маннык кэпсиир:
— 1943 сыл кулун тутар маншайгы күнүттэн 12 күнүгэр диэри
сэриигэ кыттыбытым. Остоөхтор бөҕөргөтүммүт сирдэрин ыраас
хонуунан атаакалаабыппыт. Бастаан бнһиги самолеттарбыт өстөөх
нозициятын үлтү буомбатаабыттара, ону цаҕаспытыиан танкалар
колонналара тоҕо анньан киирбпттэрэ. Ол кэннкттэн пехота хараам-
наабыт ыам бырдаҕын курдук хонууга кутуллубуппут. Ол эрээри
өстөө.ч утарсыыта күүһэ бэрдэ. Остоөх плацдармын кыайан ылбакка,
хардары-таары атаакалаһарбыт. Ол түмүгэр 12 күн сэриилэһэн,
икки километры эрэ иннибит диэки сыҕарыйбыппыт. Кулун тутарга
сарсыарда 6 чааска хаттаан атаакалаабыпиыт. Өстоох буулдьата
синрэ-халты көтөре. Тулабар субу-субу ө :өр саҥалар иһиллэллэрэ,
киэҥ хонууга дьоннор өтуктэрэ, бааһынаҕа ба тбааҕы тамнаабыт
курдук, харааран хаалан иһэллэрэ. Биһиги иннибит диэки «Ураа!»
хаһыытыы-хаһыытыы сүүрэбит, быыста а суох ытыалыыбыт. Өстөө-
ҕү эрэ кыайар дьүккүөрдээххин, бэйэҥ өлөргүн итинник түбэлтэҕэ
умнаҕын. Арай оҕордук сүүрэн истэхнинэ, ха гас илиим тарбахтара
итий гыннылар. Хайдах баҕайыный диэн көрө түспүтүм — тарбах-
тарым тириилэрнттэн эрэ иҥнэн салыбыраһаллар. Хайыамый, нам-
тат сиргэ тиийэн, сытынан кэбистим. Тарбахтарым ыарыылара диэн
сүрдэннэ. Дьолбор, сотору санитаркалар кэлэннэр бэрэбээскнлээти-
лэр, санчааһы ыйдылар. Ол кэнниттэн Московскай уобалас Вязники
куоратыгар эмтэнним. Салгыы эмтии Алма-Атаҕа илтилэр. Уопсайа
алта ый эмтээтилэр уонна дойдубар 5'оппускаҕа ыыттылар. Дойду-