Page 16 - Айдааннаах үйэ уолаттара

бар военкомат комисснята бэрэбиэркэлээтэ уонна байыаннай сулуус-
паҕа себө суоҕунан аахта.
Степан Семенович сулууспа паабыт армията кыа хааннаах, ун-
ньуктаах сэриилэһии кэнниттэн Орел, Велгород куораттары атыр-
дьах ыйын саҥатыгар өстөехтөн босхолообута. Ол үөрүүтүн бэлиэ-
тээн, Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр аан бастаан Ставка бири-
кээһинэн артиллерийскай салют бэриллибитэ, Советскай Союз бары
радиостанцияларынан эҕэрдэлиир правительственнай бнрнкээс ааҕыл-
лыбыта. Ол кэмҥэ Степан Семенович госпитальга сытара. Радионан
истибитэ, саллаат сүрэҕэ киэн туттуунан өрүкуйбүтэ.
78 саастаах, ол эрээри сүһүөҕүн үрдүгэр сылдьар Степан Се-
менович кырдьаҕас кэпсээнин бу курдук салгыыр:
— Сэрии диэн уол оҕо сыптарыйар, инчэҕэй эттээх, эт сүрэх-
тээх тулуйбат иэдээнэ. Мин кэннибэр ытыыр. хараастар киһим суох
буолан. симмэр түһэн сылдьыбытым. Көр, онтукам санаабар ордукка
дылыта. 'Горөппүттэрим эрэйдээхтэр бааллара буоллар төһөлөөх
муҥнаныа этилэр. Соҕотох уолбут ханна тиийэн, сордоно-муҥнана
сырытта буолла диэн, сүрэхтэрэ-быардара төһөлөөх ууллаахтыа этэй?
Онон эрдэлээхтээбиттэрэ да син курдуга.
Сэрии кэмигэр араас барыта баар буолара. Хаһан да быктар-
батахпын быктарабын. Арай биирдэ окуопаҕа сытабын. Онно орди-
нарецтаах офнцер кэллэ.
— Хайа диэкиттэн сылдьаҕын?— диэн ыйытта. Мии хап-сабар:
— Якуппун, Якутскайтан сылдьабын,— диибин.
— Оо, землягым эбиккин, мин Иркутскайтан сылдьабын,—
диэтэ.
— Эн саллаат, тулан өстөөх, окуопаҕа сытыма, олороҥҥун
эргиччи чуҥнаа.— диэн аастылар.
Мин бирикээһи толорон, олоруохча буолан иһэн, бээ эрэ, биэс
уонча миэтэрэҕэ сьггар өстөөх төҥүргэс курдук хороллон олорор
киһини абырыыһы дуо, диэн сытынан кэбистим. Сирбэр-дойдубар
бачча сиртэи чыккымайы да хаптатыллара. Сытааппын кытта сонно
тута доҕоор, били офицердаах барбыт хайысхаларыттан олорбут сир-
бэр буулдьалар саайылыннылар. Көр эрэ, били офицер уолунан
ыттарбыт буолуохтаах дии саныыбын. Дьэ ол иһин этэбин, сэриигэ
араас баар буолар диэн.
Оттон саллаат доҕордоһуутун туһунан биир маннык түбэлтэ
баар. Биирдэ казармаҕа чэйдии олордубут. Биир өрөһөлөммүт лей-
тенант көтөн түстэ. Биир саллаакка:
— Тахсаҥҥын бэрт түргэнник постка тур!— диэтэ. Уола:
:— Бэйи, аһаан бүттэхпинэ тахсыам,— диэн хардарда. Били
лейтенаммыт:
— Бирикээһи толорбот буоллаххына, ытан кэбиһиэм,— диэн
өрөһөлөннө. Оччолорго ытан да кэбиһэр сөптөөҕө. Арай аһыы турар
дьон ортолоруттан ыраас хааннаах нуучча уолун бэрийэр бэрдэ ойон
тУРДа уонна бэрт аһаҕастык:
■— Эн биһиэхэ советскай буулдьаны көрдөрүмэ, биһигини немец
буулдьата да сөп оҥоруо. Уолу ытыан иннинэ эйиигин бэйэҕин
ытыахпыт,— диэтэ. Ыххайааччыбыт салынна.
— Саллаат, аһаан бүттэххинэ тахсаар. Онуоха диэри мин сол-
буйуом,— диэт таһырдьа элэс гынна. Хор, оннук харааннаһаллар
этэ саллааттар. Атын омуккун диэн, атаҕастааһын суоҕа. Биир өлүү-
гэ өлө сылдьар буолан, олус да эйэлээх этибит. Оттон билигин омук-
омук атааннаһан, охсуһуу-этиһии бөҕөтө. Сүүрбэ мөлү'йүөн киһи