Page 18 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

нашев П.М., комсомольскай тэрийээччи Сергеев Н.М., ааҕар
балаҕан сэбиэдиссэйэ Борисов Н.С. 4 кг арыыны туттаран, ол
сыанатыгар таҥас атыылаһаннар, икки тулаайах үөрэнээччилэргэ
иккилии паара таҥаһы тиктэрэннэр, оҕолор оскуолаҕа үөрэ-көтө
үөрэхтэрин саҕалаатылар. Бу үтүө дьаһал атын нэһилиэктэргэ
биһирэбили ылан эрэр...» («Большевиктыы тэрийээччи» хаһыат 37
№-рэ, 14.09.1944 с.).
«...Сут-кураан сыллар кэннилэриттэн от, бурдук үүнэригэр
сөбүгэр ардахтаах буолан, сүөһү тото-хана аһаан, ичигэс хотон-
норго көрүллэр буолан испитэ. Чкалов аатынан колхоз 1945 сыл
түмүгүнэн, 167 ынахтан 165 ньирэйи ылан, 449 бөдөҥ сүөһүнү
тыыннаахтыы иитэн, ферма сэбиэдиссэйэ Черноградская М.А.
биэс ньирэйи эбии төлөбүр суотугар ылбыта...» («Большевиктыы
тэрийээччи» хаһыат 54№ -рэ, 21.12.1944 с.).
Ити эрээри 1941 -45сс. олоҕу өйдөөтөхпүтүнэ кырдьаҕастар өр
санааҕа түһэллэрэ. Эрэйи-муҥу көрбүт сүппүт саннылара ордук
нүксүйэргэ дылы буолара. Уһуннук, чуумпутук, оччотооҕу кэми
одуулаһан эрэр курдук, бүк түһэн, санааҕа-онооҕо ылларан олоро
түһэллэрэ. Иһиллэр-иһиллибэттик кэпсэтэллэрэ. Ким эрэ кыр-
дьаҕаһын, оҕотун, доҕорун сүтэрэн, бары ыар аһыы дьэбинигэр
аалларан өйө-төйө суох кэриэтэ сылдьаллара - бэйэ-бэйэбитин
кытта сатаан кэпсэппэт буолбуппут. Туох эрэ мэһэй баара, -
дииллэрэ.
Кырдьыга оннук. Кырыыстаах сэрии, алдьархайдаах сут
төһөлөөх элбэх киһи сырдык дууһатын быспытын сыыппаранан
чопчу этэр кыаллыбат. Тиһэх, чуолкай ахсаан суох. Бэл, кыракый
да нэһилиэктэргэ ол кыаллыбакка турар. Биһиги, өнөрдөр, улуус
кыра нэһилиэгин ахсааныгар киирсэбит. Ол эрээри күн бүгүн
даҕаны төһө киһи суох буолбутун, өлбүтүн, быһаарар кыахпыт
суох. Сэриигэ барбыт 107 киһиттэн 47 киһи кыргыс толоонутар
охтубут. Атын алта уон киһи эттэрэ-хааннара сэймэктэнэн, со-
рохторо киһи аҥаара буолан, араас ыарыыларга арахсыбаттык
ылларан кэлбиттэрэ. Баралларыгар төһөлөөх чэгиэн-чэбдик дьон
этилэрэй. Оттон дойдуларыгар хаалбытгар дьылҕалара өссө ыны-
рык этэ диэтэххэ, туох да омун буолбатах. Дьоннор суолга охтол-
лоро, халҕан хаппыт тириитин үтэн сииллэрэ. Бэйэҥ бас билэр
сүөһүгүн сокуон тыытгарбат этэ. Тыытан да онон хас хонуохху-
нуй, сотору дьиэлиин-уоттуун имири эстиэххин сөп. Онон өлүк
аҥаардаах күлүк курдук дьон сэниэтэ-оноото суох салбаҥнаһал-
лара. Күн күөрэйиэн быдан инниттэн ходуһаҕа киирэллэрэ, хо-
14