Page 22 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

ытыллан сытара, ама, ким сүрэҕин чачаппат буолуой?! Саллаат
абарбат-сатарбат буоллаҕына, сэрииһит буолбатах. Өһүллүбэт өс
эрэ күүдэпчилэнэр буолан биһиги кыайыа да суоҕу кыайарбыт,
ылыллыа да суоҕу ыларбыт. Өстөөх оннук күүстээҕэ, ол эрээри
кини биһиги өһүөммүт күүһүн хайа да бэйэлээх ситэри сэбинэн
кыайар кыаҕа суоҕа.
Мин кыргыс хонуутугар бастакы сүрэхтэниим Курскай Дугат-
тан (тоҕойтон) 1943 сыл ыам ыйын 3 күнүгэр саҕаламмыта. 132-с
стрелковай дивизия 498 полкатыгар тиийэн, инники киирбиигэ
2-с эшелоҥҥа түбэспитим. Сэрии саҕалана да илигинэ шрапнель
оскуолкатыгар араанньы буолан, санчааска утаарыллыбьҥым. Ый
курдук буолан баран, бэс ыйын 5 күнүгэр өстөөх күүстээх атаа-
катыгар түбэспитим. Ити халлаан сырдыыта этэ. Өстөөх биһиги
оборонабытын алдьатарыгар араас калибрдаах орудиенан тохтоло
суох ытыалаан, аад ортотугар киллэртии сылдьыбыта. Сир-дой-
ду күөрэ-лаҥкы түһэрин, тохтоло суох дьигиһийэ илгистэрин,
хаҥыл ат курдук халты тутгарар түгэннэрдээҕин мин аан бастаан
онно билбитим. Дьиҥэ, сэрии диэн тугун мин онно түбэһиэхпэр
диэри билэн көрө илигим. Сүрэххэ киирэр, өйү-санааны туймаар-
дар ыар быһыы онно этэ. Куһаҕана диэн өстөөххүн көрбөккө өлүү
ортотугар кустуу мөхсө сылдьарыҥ. Тула өттүгэр туох да көстүбэт,
ыыс-быдаан өрө оргуйар. Бу айылаахха эн эрэ собус-соҕо-
тоҕун сору-муҥу көрө сытар курдук сананаҕын. Арт-подготовка
төһө-хачча кэмҥэ барбытын билэр диэн суох. Биир да чаас бар-
быт буоллаҕына, биир үйэ устата курдук сананара. Онтон арыый
сэлээн, дьэ тыыннаах ортум ээ диэн санаа кылам гынан эрдэҕинэ,
үөһэтгэн эйигин көрдө-көрбүтүнэн буомбалар ыйылаһан барбат-
тар дуо?! Хас биирдии буомба эн үрдүгэр түһэр курдуга. Дьэ, ол
иһин куттанары кыайар буолар хайаан да наада. Самолеттар өлөр
өлүү таһаҕастарын төттөрү сүөкээн төннүүлэригэр аны танкалар
тимир килиэ кэккэлэрэ сынан-сыыллан иһэллэрэ биир абытай-
даах дьыала. Куйахаҥ үмүрү тутара, баттаҕыҥ өрүтэ турара дьэ
манна кэлэр. Ытара диэн биир кэм, көрдөҕүҥ аайы тилигирээн
чугаһыыра баар - суос дьыала. Куотан да ханна куотуоҥуй? Кэн-
нигин хайыһан көрдөххүнэ, онно эмиэ өстөөх танкалара буо-
лаллар. Ити күн мин связной этим. Онон заданиены толорбок-
ко саһан сытыаҥ дуо? Өлүү ортотунан төттөрү-таары сүүрэргэр
тиийэҕин. Ол күн мин өстөөх танкаларын ортотугар киирэн, тула
холоруктаан хаалбыппын субу күн бэҕэһээҥҥи курдук өйдүүбүн.
Олус чугаһаан дуу, бэйэ-бэйэбитин ытыһыахпыт диэн эбитэ дуу,
18