Page 27 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

Дьиҥнээх буойун диэн кини этэ
Биһиги бүгүн Уус Алдан улууһун I Өспөх нэһилиэгин киһитэ,
Аҕа дойду Улуу сэриитин ветерана Михаил Михайлович Стре-
каловскай Советскай Союз Геройугар түһэриллэн баран кыайан
ылбатаҕар санаабытын атастаһыахпыт.
Аҕа дойду сэриитин историятыгар сыһыан уларыйар аҥай да,
норуот ити сэриини тоҕо эрэ умнан быстыбат. Мөлүйүөн киһи
дууһатын мэҥиэстибититтэн, аата-ахса суох хоромньуну таһаар-
бытыттан, аан дойду ити сэрии кэнниттэн, икки аҥыы хайдан,
түөрт уонтан тахса сыл устата тыын манаһан утарыта турсан олор-
бутуттан эрэ буолбатах быһыылаах.
Эгэ, 1941 түүннээх күн барбыт ол уодаһыннаах кыдыйсыы
кыттыылаахтара умнуохтара баара дуо? Сэрии диэн - ыарыы, со-
рун-муҥун тулуйдахха да - чистилищены ааһарга тэҥнээх буол-
лаҕына эбээт...
* * *
Михаил Михайлович Стрекаловскай сэриигэ 28 саастааҕар,
хайыы-үйэ кэргэннээх, уол оҕолоох ыал аҕата буолан баран ат-
таммыта. Онно төһө уйулҕата хамсаабытын биитэр үөрэ-көтө
барбытын биһиги билигин билбэппит. Кини аараттан күрээбэ-
тэх, байыаннай үөрэхтэн кэмчи аһылыкка сылдьан бырда быс-
тан сыыйыллыбатах, дьүдьэйэн-дьүүкэрэн, дьаҥнаан биитэр
дэҥҥэ-оһолго түбэһэн өлбөтөх. Син мөлүйүөннэр курдук сэрии
уотугар умса анньыллар сиргэ күүһэ-күдэҕэ өһүллүбэккэ, өйдөөх
санаатын ыһыктыбакка тиийбит.
Төрөөбүт буоруттан урут тэлэһийбэтэх, ыырыттан ырааппа-
тах, кыра үөрэхтээх, нууччалыы аанньа билбэт саха киһитигэр ити
бастакы кыайыы этэ. Фронҥа хайдах тиийбитин туһунан Михаил
Михайлович оруобуна түөрт уон үс сыл буолан баран бу курдук ах-
тыбыттаах: «Мин кыргыс хонуутугар бастакы сүрэхтэниим Курскай
Тоҕойтон 1943 сыл ыам ыйын 3 күнүгэр саҕаламмыта. 132-с стрелко-
вай дивизия 498-с стрелковай полкатыгар киирэн инники кирбиигэ
иккис эшелоҥҥа түбэспитим. Сэрии саҕаланыан да иннинэ түбэ-
һиэх снаряд оскуолкатытган бааһыран санчааска утаарыллыбытым».
Сүрэхтэнии диэтэххэ астыга суох эбит диэн мыынымаҥ. Сэрии-
гэ киһи итиннээҕэр буолуох солуута суохтан өлөрө-сүтэрэ. Хата,
хайа да саллаат чэпчэкитик бааһырдаҕына үөрэрэ. Оттон Михаил
Михайловиһы сэрии уота син биир төгтөрү умса сөрөөн ылбыта.
Эмиэ ол сыл, бэс ыйын 5 күнэ. Халлаан сырдыыта этэ. Ар-
тиллерия тохтоло суох ытыалааһыныттан сир-дойду күөрэ-лаҥкы
23