Page 74 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа
P. 74
биллэриини ылбыт дьиэ-кэргэҥҥэ хайдахтаах үөрүү буолуой?!
Дьөгүөр быраата Лэгэнтэй 1942 сыллаахха от ыйыгар баара-
суоҕа 18 сааһын туолаат да, армияҕа ыҥырыллыбҥга уонна тута
сэриигэ баран, 1943 сыллаахха олунньу ый бүтүүтэ эмиэ Харьков
туһаайыытынан сэриилэһэ сылдьан, сураҕа суох сүппүтүн туһунан
олус хомолтолоох суругу туппуппут. Таайым Лэгэнтэй ийэбэр уонна
миэхэ, тулаайах дьоҥҥо, сүрдээх истиҥник сыһыаннаһара, көрөрө-
харайара. Күнүс атганар чэйин иһэ олорон, күтүөтүгэр Өлөксөйгө
туһаайан: «Эдьиийбитин уонна бырааппытын кытаатан харааннаар,
эргиллибэтэхпинэ, мин саҥа суккун соммун бырааппар биэрээриҥ»,
диэбитин, күн бүгүнүгэр диэри сүрдээҕин уйадыйа саныыбын. Кыра
оҕо сүрэҕэ таайдаҕа буолуо, таайбын Лэкэйи атааран баран, ампаар
муннугар туран өр баҕайы марылаччы ытаабытым.
...Хомойуох иһин, Дьөгүөр төрөөбүт Өнөрүн сиригэр тута
кэлбэтэҕэ, күүтүүбүт уһун сылларга буолбута. Армияттан кэлэн
иһэн, быраата Лэгэнтэй сэриигэ, төрөппүттэрэ сукка хоргуйан
өлбүттэрин туһунан сороҕо кырдьыга суох сураҕы истибит. Онтон
мунчааран, санаарран, дойдубар кимим да суох эбит дии санаан,
аргыс табаарыһынаан Нам оройуонугар байыаннай учуокка тура
тиийэн баран, устунан Салбаҥ нэһилиэгэр олохсуйан хаалбыта.
Манна ыал буолан, кэргэнэ Маайалыын икки уол оҕолонон, кол-
хозка үлэлээн-хамсаан, дьон-сэргэ кэрэхсиир ыала буолбуттара.
1961 сыллаахха күтүөппүт Егор Егорович Лыткин көмөтүнэн
Дьөгүөр кэргэттэриниин дойдутугар көһөн кэлэн, Уһун Күөл
бөһүөлэгэр дьиэ-уот туттан олохсуйбута. Партизан Заболоцкай
аатынан колхозка үгүс сылларга, үтүө суобастаахтык үлэлээн,
элбэхтик чиэстэммитэ. Сэриигэ ылбыт ыар баастарыттан эмсэ-
ҕэлээн, хорсун буойун, 1973 сыллаахха биһиги кэккэбититтэн
өлөн туораабыта. Таайым Дьөгүөр дьоҥҥо-сэргэҕэ истиҥ, эйэ-
ҕэс сыһыаннаах, көнө дууһалаах, чэрдээх илиилээх саха дьиҥнээх
үлэһит киһитэ этэ. Билигин кини олорон ааспыт сырдык олоҕун
уолаттара Гоша уонна Коля, 13 сиэннэрэ салгыыллар. Гоша «I
Өспөх» коллективнай хаһаайыстыбатын чулуу механизатора, «Үлэ
Албан Аатын» 111 степеннээх орденын кавалера, кэргэнэ Раиса -
бастыҥ ыанньыксыт, Герой-ийэ. Аччыгый уол Коля Нам улууһу-
гар олорор, аҕатын туйаҕын хатаран, бастыҥ тутааччы, мындыр
уус, кэргэннээх, 3 оҕолоохтор.
Уоттаах сэрии хонуутугар, Ийэ дойдуларын көмүскэлигэр,
сидьиҥ өстөөҕү утары, бэйэлэрин харыстаммакка охсуспут, биһи-
ги дьоллоох олохпут туһугар сырдык тыыннарын толук уурбут
70

