Page 78 - Өнөрдөр Аҕа дойду сэриитигэр. I чааһа

эргиллэн кэлбитэ. Кэллэ-кэлээт, ыраахтан кэллим диэн таала-
лаан сынньана сатаабакка, тута колхоз үлэтигэр төбөтүн оройу-
нан түспүтэ, эр киһи толорор ыарахан илии үлэтин толорбутунан
барбыта. Кыһын тутуу маһын бэлэмэ, ону тутуу барар сиригэр
таһыы, таҥастааһын, бааһынаттан үрдүк үүнүүнү ылар иһин
сүөһү кур ноһуомун тоҥнуу хоҥнорон, бааһынаҕа таһыы, оттон
сайын көлөнөн сири оҥорон, бурдугу ыһыы, окко киириэхтээх
техниканы өрөмүөннээһин, бэлэмнээһин, күһүн чычаас уулар
тонуохтарыгар диэри от оттооһуна, үүнүүнү хомуйуу, ону туһаҕа
таһаарыы буолбута. Итинник үлэлэр сыллата хатыланан иһэллэрэ.
Саха сирин кытаанах усулуобуйатыгар түбүктээх, сындалҕаннаах
үлэ аһыйыахтааҕар эбиллэн иһэргэ дылы буолара.
Эйэлээхтик, үрдүк таһаарыылаахтык үлэ оргуйа турдаҕына,
ыраах тыа сирин олохтооҕор тута өйдөнө охсубат иэдээнэ турбута.
1941 сыл, бэс ыйын 22 күнүгэр, фашисткай Германия Советскай
Союзка түөкүннүү уоран, сэриинэн саба түспүтүн туһунан сурах
тилийэ сүүрбүтэ. Алдьархай аргыһа суох буолбат. 1941-42 сыллаах
сайыннарга кураан сабыытаабыта, от-бурдук үүммэтэҕэ, хоргуйуу
куттала сабардаабыта. Миэстэҕэ сүөһүгэ тиийэр от үүммэккэ, от
ыйын бүтүүтэ, армияҕа ыҥырыыттан орпуттар Кэбээйигэ оггуу
барбыттара. Кинилэр ортолоругар Иннокентий барсыбыта. 1942
сыл сайына ааһан эрдэҕинэ, атырдьах ыйыгар Иннокентий Поли-
карпович Черноградскайга сэриигэ барарга 34 сааһыгар, эр киһи
саамай күөгэйэр күнүгэр, бэбиэскэни туппута. Ыарыһах кэргэ-
нин, уоллаах кыыс оҕотун хаалларан, төрөөбүт төрүт буоруттан
аттаммыта. Түөрт бииргэ төрөөбүт, оҕо-уруу төрөтөн, ыал буолбут
уолаттартан кини соҕотоҕун Ийэ дойдутун көмүскүү аттаммыта.
Дьонун-сэргэтин хаалларан, биһигин ыйаабыт Өнөрүн эбэтиттэн
тэйэригэр төһө уйулҕата хамсаабыта, тугу санаабыта буолуой?
Кини кьҥаанах байыаннай үөрэхтэн, кэмчи аһылыктан бырда
быстыбакка, күүһэ-уоҕа өһүллүбэккэ, быһа Калининскай фроҥҥа
тиийбитэ. Бэйэтэ кэмчи кэпсээнигэр улуу Москваны сатыы туора-
ан, Смоленскай туһаайыытыгар сэриилэһэр чаастарга тиийбитин
ахтара. Үс букванан илии батгыыр үөрэҕэ суох, нууччалыы билбэт
киһиэхэ олус саллыылааҕа буолан баран, кыырыктаах кыргыһыыт-
тан тыыннаах эргиллиэх буолан эбитэ дуу, олус уолуйбатаҕа, сана-
атын түһэрбэтэҕэ. Кини сэриигэ тиийээт, балаҕан ыйын бүтүүтэ
Кыһыл Знамялаах 87-с гвардейскай стрелковай полка 2-с ротатыгар
стрелок буолбута. Ол күнтэн ыла биир чааска сылдьан сэриилэспитэ.
Дэҥ кэриэтэ, үөрүүлээх быһыыга-майгыга биһиги ааспыт сэ-
74