Page 142 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

ӨЛТӨХ нэһилиэгэ

леснигинэн, 1969—1987 сс. биэнсийэҕэ тахсыар диэри почта-
льоннаабыта. Арыылаахха хаһыаттары, сурунааллары, сурукта-
ры, баһыылкалары таһара.
1957 с. араас тиэмэлэргэ суруйбут ыстатыйалара өрөспүүбүл үкэ
араас хаһыаттарыгар бэчээттэнэллэр. 2000-ҕа тиийэр ыстаты-
йалары суруйбута. Айылҕа харыстабылыгар аналлаах ыстатыйа-
ларын иһин айылҕаны таптааччылар Бүтүн Россиятааҕы уопсас-
тыбаларыттан өйдөбүнньүк мэтээллээх. Сибээскэ эҥкилэ суох
үлэтин иһин ССРС сибээһин министерствотын грамотатынан,
махтал суруктарынан наҕараадаламмыта. Өрөспүүбүлүкэ култуу-
ратын туйгуна. 2015 с. «Айыы Аймах Айхала» кинигэтэ тахсыбы-
та. «Үһүйээнэр, номохтор» кинигэтэ 2007 с. тахсыбыта. Аҕабыт архыыптары хасыһан,
дьүккүөрдээхтик үлэлээн, олус элбэх матырыйаалы булан-талан, дьоҥҥо төрүччүлэрин
оҥорорго көмөлөспүтэ. Кини бэлэмнээбит матырыйааллара «Өлтөх сирэ» диэн нэһи-
лиэкпит историятын, кини үлэһит дьонун-сэргэтин сырдатар улахан кинигэҕэ сүрүн
миэстэни ылаллар. Кинигэ А.Н. Жирков редакциятынан 2001 с. тахсыбыта. Россия Су-
руналыыстарын сойууһун чилиэнэ. Саха Өрөспүүбүлүкэтин Суруйааччыларын союһун
чилиэнэ (2013), Өлтөх нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо.

Охлопкова Татьяна Дмитриевна

Мин 1939 с. ыам ыйын 21 к. Күөл Эбэҕэ холкуостаах дьиэ
кэргэҥҥэ төрөөбүтүм. Ийэм Наталья Ивановна 1941 с. ыатдьан
өлбүтэ, аҕам Дмитрий Петрович «Кыһыл Кэккэҕэ» бэрэссэдээ-
тэлинэн үлэлии сыддьан, 1942 с. Аҕа дойдуну көмүскүүр сэ-
риигэ ыҥырыллан барбыта. «Төрөөбүт сирбит иһин охсуһабыт,
кыайыы биһиэнэ буолуо, күүһү-уоҕу түмэн үлэлээҥ, этэҥҥэ
олоруҥ», — диэбит. 1944 с. Белоруссияҕа Витебскэй уобатаска
Барыгонияҕа кырыктаах кыргыһыыга сырдык тыына быстыбыт.
Миигин эбэм Анна Елисеевна иитэн, такайан, сүбэлээн иһэн
1941 с. ыалдьан өлбүтэ. Эбэбин дьон ытыктаан Дэлиһиэнньэкэ
дииллэрэ. Эбэм сут-кураан сылларга аччыктыыры, утуйары аах-
сыбакка кыайыы туһугар сарсыарда эрдэттэн киэһэ хойукка
диэри үлэлиирэ. Орто Эбэ оскуолатыгар үс кылааһы бүтэрбитим, үгүс эрэйи, кыһалҕа-
ны эҥээринэн тэлэн, суорунаҕа бурдук тардан, сир хорутуутугар оҕус сиэтэн сылдьы-
бытым. Кытаанах муруннаах оҕус түбэһэн муҥнуура. Сайын отчуттарга лэппиэскэ,
итии аһы астыырым. Оҕуһунан отчуттарга астарын таһарбыт. Оҕус тигээрдээн эмискэ
бырахтаран, төбөбүнэн охтон оһолломмутум. Ыанньыксыттаан, сибиинньэ көрөн сыл
таһаарбытым, ол иһин эт, арыы биэрбиттэрэ. «Лена» сопхуоска ньирэй көрөөччүнэн,
ыанньыксытынан үлэлээбитим. 1959 с. Охлопков Уйбааҥҥа кэргэн тахсан 6 оҕолом-
муппут. Оскуолаҕа, интэринээккэ үтүө суобастаахтык үлэлээн, үлэ бэтэрээнэ буолбу-
тум. 1987 с. үлэлии сылдьан эмискэ харахтарым ыалдьан, глаукома буолан бастакы
фуппалаах инбэлииккэ таһаарбыттара.
Аҕам быраата Владимир Петрович «Кыһыл Кэккэҕэ» тырахтарыыһынан, «Лена»
сопхуоска араас үлэҕэ үтүө суобастаахтык үлэлээн биэнсийэҕэ тахсыбыта. Кэргэнэ Та-
тьянатыын икки оҕону иитэн улаатыннарбыттара. Руслан армияҕа сулууспалыы сьш-
дьан оһолго өлбүтэ. Марина ыарахан ыарыыттан олохтон барбыта.
Бииргэ төрөөбүт убайым Портнягин Николай Афанасьевич 1932 с. төрүөх. 1952 с. ар-
мияҕа баран соҕуруу Сахалиҥҥа кыра калибрдаах зенитнэй артиллерияҕа сулууспалаан
баран, 1955 с. кэлэн биэнсийэҕэ тахсыар диэри сылгыһыттаабыта. Аттары сүүрдэргэ

138