Page 252 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

СҮОТТҮ нэһилиэгэ

Аҕата Аал.таах Үүҥҥэ айаҥҥа сылдьыбыт. Ийэтэ кыһынын
фермаҕа, сайынын окко сылдъар эбит. Аҕата сэрии кэмигэр
сылдьан сутаан өлбүт. Оҕо сылдьан ийэлэрэ кыһыҥҥы кэмҥэ
хотону харабыллыыр кэмигэр хоноллор эбит. Сайынын окко ба-
тыһа сылдьаллар.
Сэрии кэмигэр саамай элбэх өлүү Уһун Күөлгэ буолбут эбит.
Ол курдук, биир кыра бөһүөлэктэн 49 киһи суох буолбут, сутаан
өлбүттэр. Ол кэмҥэ оҕолор дьааһылаҕа аччыгый эдьиийинээн
сылдьан тыыннаах хаалбыттар. «Сут дьылга аан бүрүөһүнүн
үтэн биэрбиттэрин сиирбин өйдүүбүн. 1945 с. Кыайыы күнэ
буолбутун үчүгэйдик өйдүүбүн. Онно улахан парад буолбута.
Онно миэхэ кимтэн эрэ былаат уларсан баайбыттарын күн бү-
гүҥҥэ диэри өйдүүбүн. Оонньуу, көр-нар бөҕө буолбута. Оччолорго дьахталлар кытта
тусталлара.
1945 сыллаахха улахан эдьиийбит Александра Михайловна «Кыһыл Сата» холкуос-
ка Ала Соболоох бөһүөлэгэр сиэмэ ыраастааһыныгар кэлэн үлэлии сылдьыбыта. Ол
сыл Ала Соболооххо бурдук үүммүт сыла эбит. Киһи тиийбэккэ, атын холкуостар-
тан көмөҕө үлэһит көрдөөбүттэр. Уһун Күөлтэн үс кыыс киирэн үлэлээбит. Ол сыл-
дьан биһиги эдьиийбит Пермяков Семен Власьевиһы, «Кыһыл Сата» холкуос солбу-
йар бэрэссэдээтэлэ уолу, сөбүлүү көрөн, 1945 сыллаахха сайын кэргэн тахсар. Онтон
миигин, кыра эдьиийбин уонна ийэбин көһөрөн киллэрэр. Онон 1946 сылтан Суотту
олохтооҕобун.
1945 сыл күһүнүгэр Уһун Күөлгэ сүөһүтэ суох ыалларга биирдии төрүүр сүөһүнү
биэрбиттэрэ. Онно биһиэхэ эмиэ биир ынаҕы биэрбиттэрэ. Ол курдук онтон ыла дьон
бары сүөһүлэммитэ.
Ала Соболооххо кэлэн баран улахан эдьиийим сайынын хонууга үлэлиирэ, кыһы-
нын субай сүөһү көрөр этэ. Күтүөтүм салайар үлэҕэ сылдьыбыта, биригэдьииринэн,
холкуос солбуйар бэрэссэдээтэлинэн. Аччыгый эдьиийбинээн сайынын окко сылдьар-
быт, кыһынын Хоноҕор оскуолатыгар үөрэнэр этибит.
1952 сыллаахха холкуоска үлэбин саҕалаабытым. Икки сыл эдьиийбинээн сылгы
аһаппыппыт, сайынын окко сылдьар этибит. Кэлин субай сүөһү көрүүтүгэр, онтон
ыанньыксытынан үлэлээбитим.
1960-1969 сс. интэринээккэ поварынан, 1970 сылтан биэнсийэҕэ тахсыахпар диэ-
ри маҕаһыыҥҥа үлэлээбитим. Үчүгэй үлэм иһин 2004 сыллаахха «20 лет безупреч-
ной работы в потребительской кооперации» туйгун бэлиэ ылбытым. 1989 сыллаахха
үлэ бэтэрээнэ буолбутум. 2004 сыллаахха «Уус Алдан улууһун культурата сайдыы-
тыгар кылаатын иһин» бэлиэ туттарбыттара. 2009 сыллаахха «За вклад в развитие
народного художественного творчества РС (Я)» бэлиэнэн наҕараадаламмытым. 2010
сыллаахха Суотту нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо буолбутум. ССРС эргиэнин
туйгунабын.
Бэйэм Федоров Николай Васильевич диэн киһиэхэ кэргэн тахсыбытым. Кэргэ-
ним Хоноҕор оскуолатыгар саха тылын учууталынан үлэлээбитэ. 1969 сыллаахха ыат-
дьан өлбүтэ. Үс уол оҕолоохпун, биэс сиэннээхпин, сэггэ хос сиэннээхпин. Аччыгый
эдьиийим Аммосов Дмитрий Прокопьевич диэн Өймөкөөн киһитигэр кэргэн тахсан,
5 оҕолоох, 11 сиэннээх, 3 хос сиэннээх. Улахан эдьиийим 4 оҕолоох этэ, 1 уоллаах, 3
кыыстаах, 13 сиэннээх, 8 хос сиэннээх. Онон Суоттуга олохсуйан дьоллоохпут.
Аҕам бииргэ төрөөбүттэрин оҕолоро Лыткин Иван Иванович оҕолоро Кэптэнигэ
бааллар. Аҕам бииргэ төрөөбүтүн кыыһа Өнөргө баар, Мария Афанасьевна Лыткина
диэн.
Ийэм бииргэ төрөөбүтэ Макаров Андрей Иванович диэн оҕонньор сиэннэрэ Бо-
роҕоҥҥо уонна Уһун Күөлгэ бааллар. Макаров Иннокентий Иванович сиэннэрэ

248