Page 253 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ
P. 253

СҮОТТҮ нэһилиэгэ

         Уһун  Күөлгэ уонна куоракка олороллор.  Эрдэ оҕо  эрдэхпиттэн тэйэммин,  сорохторун
         билбэппин.                                                                        •  •
            Аччыгый  эдьиийим  Варвара Дмитриевна биир кыыһа  Израильга олорор. Аҕам биир
         балтын сиэннэрэ  куоракка олороллор.
                                                                                               2015 с.


                                 Явловская Клара Михайловна

            Мин  1937  сыллаахха  тохсунньу  5  күнүгэр  Бороҕоҥҥо
         төрөобүтүм.  Ийэм  Явловская  Федосия  Харлампьевна  1902  с.т.,
         ииппит  аҕам  Черкашин  Тимофей  Алексеевич  1911  с.т.,  мин
         биир  саастаахпар  холбоспуттар.  Аҕам  сэриигэ  маҥнайгы  ыҥы-
         рыыга  барбытын  өйдүүрүм  диэн,  куулунан  тигиллибит  сүгэһэ-
         ригэр  ийэм  дьонтон  бурдук  иэс  ылан  лэппиэскэ  өйүө  укпутун
         сүгэн,  орох  суолунан  баран  эрэрин  мин,  убайым,  ийэм  буо-
         лан  бүтэйгэ  өйөнөн  бүтэй  быыһынан  көрөн  турбуппут.  Аҕабыт
         ол  баран  хомуур  сиригэр  тиийэн  баран,  онно  бука  аһаталла-
         ра  буолуо,  били  ийэм  өйүөлээн  укпут  лэппиэскэтин  төттөрү
         укпутун  аҕалан  биэрбиттэрин,  хата,  биһиги,  оҕолор,  лэппиэскэ
         сиир  буоллубут диэн  үөрбүппүтүн  өйдүүбүн.  Убайым  Уйбааскы  аҕам  бастакы  кэргэ-
         ниттэн  уола  этэ.  Аҕабыт сэриигэ  барбытын  кэннэ  ийэм  икки  оҕону  кыайан  иитиэм-
         аһатыам  суоҕа диэн,  бу кэлин  өйдөөтөхпүнэ, уол аҕатыгар соҕотох оҕото буоллаҕа дии,
         сукка, аас-туор олоххо эппиэтинэһэ улаханын өйдөөн, уолу ийэтин аймахтарыгар Бээ-
         рийэҕэ ыыппыт эбит, онно сэниэ ыачга иитиллэн, «Аччыктыыры билбэтэҕим», — диир
         этэ кэнники.
            Ийэм  төрүкү  ыарыһах,  улахан  үлэни  кыайбат,  күүс-сэниэ  суох  киһитэ  этэ.  Сэрии
         кэмигэр  ас  нуормата  ылаары  бастаан  хонуу  үлэтигэр  отчуттарга  өйүө таһааччы.  Өйүө
         диэхтээн,  иһиккэ кутуллубут суораты тиэйэн  илдьэрэ, атын өйүө-ас баарын өйдөөбөп-
         пүн,  миигин ханна хаалларыай,  илдьэ сылдьара,  суоратын  иһитин  ньиккэрийэн,  кыра
         иһиккэ таҥнары тутан  кутарын  иккиэн  биирдэ-иккитэ омурдан  иһэрбитин  өйдүүбүн.
            Күһүөрү  ыһыы  хомууругар  бурдук  сиэмэтин  сиэрпэнэн  хоруйан  быһаннар  түүтэх
         баайан  баран,  биир  сиргэ  кылаастыыллар  үһү.  Элбэх  түүтэҕи  баайыыга  күрэхтэһии-
         лээх буолан, түүтэҕи  ааҕыы  түмүгүнэн  ким  кыайбыт бириэмийэ  сыыһа  ылара буолуо.
         Ийэм:  «Ол  түүтэх  баайыытыгар  дьукааҕым  Черкашина  Мария  Спиридоновналыын
         күрэхтэһэр этим»,  — диирэ.  Бааһына  сиэмэтэ  хомуллубутун  кэннэ  ийэм,  мин,  Маайа
         оҕолорунаан  үлэттэн  эрдэ  бүттэхтэринэ  буолуо,  сиэмэ  бьггархайа  итигэстии  кураанах
         бааһынаҕа  тиийээри  ыксач-тиэтэл  бөҕөнөн  хаамалларын  мин  сиппэккэ  сүүрэрбин,
         өссө халтаҥнаабыт этэрбэһим  уллуҥа халтарыйан  охтон  олорон,  ытыспар силлээн  ба-
         ран, уллуҥмун  илитэн  соторбун  өйдүүбүн.  Бааһынаҕа  гиийэн  илиибэр быыкаайык ча-
         бычах оҕотугар буортан сиэмэ итигэстээн толорон,  ийэбэр илдьэн саппыйаҕа кутарбар:
         «Ийээ,  мантым  биир лэппиэскэ буолар дуо?»  — диэн  ыйытарбын,  ийэм:  «Буолар-буо-
         лар,  чэ,  итигэстээн  ис»,  — диирин өйдүүбүн. Ол саппыйалаах сиэмэтин тыаҕа кистээн
         баран,  хараҥа буолуута баран  ылара буолуо,  ону хатаран,  мэлийэн  син лэппиэскэлээн
         сиир этибит.
            Ийэбин  батыһа сьыдьан,  сир кууран-хатан,  хайыта баран уһун дириҥ ырбыы хайа-
         ҕастартан  куттанарбын  өйдүүбүн.  Ийэм  нуорма  бурдугун  кэмчилээн,  убаҕас  хааһы
         буһаран  баран  кииһилэни  кыра  гына  кырбаан  буһаран  убаҕас  хааһыны  хойуннарар
         быһыылааҕа.  Кыа уга оту, бэс сутукатын эмиэ хааһыга эбии  гынара, ол дьылларга отон
         да  үүммэтэ  үһү.  кыраны  булбутун  эмиэ  хааһылаан  сиирбитин  өйдүүбүн.  Ол  оннук
         битэмииннээх  от-мас,  отон  аһылыктанан  наһаа  хоргуйбакка,  аччыктааһыны  да  тулу-


                                                     249
   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258