Page 345 - Сэрии кэмин оҕолоро 2 кинигэ

ЧЭРИ1СГЭЙ нэһилиэгэ

өлөр буолбуппут», — диэн аҕабын аны үнтү мөҕөн барда. Ол мөҕөн баран, бэйэтэ оһох
кэннигэр баран сытта. Биир хонон баран, абытыый, наһаа итии эбит диэн, төттөрү
муннукка баран сытта. Билбэт буоллаҕа дии, итинник оһоҕу бары билбэттэр этэ. Аҕам
бииргэ төрөөбүттэрэ Соловьев Петр Петрович уонна мин аҕам, Арамаан «Алаатыыр ала
туйгун» диэн олоҥхону суруйбут, ону кытта биир балтылаах этэ Балбаара диэн, оло-
ру кытта бары бииргэ олорор этибит. Наһаа эйэлээхтэр этэ дьоннорбут уонна уустар
этилэр.
Сэрии сылларыгар сут дьыл буолбута. Ардах түспэккэ от да үүммэт, сиэмэ да үүммэт,
ол иһин холкуос сүөһүтүн иитээри биһигини Намҥа Көбөкөнҥө ыыппыттара. Онно
барарбытыгар наһаа эрэйдээх этэ, өрүс эстэ илигинэ барбыппыт. Этэҥҥэ тиийбиппит.
Икки дьиэ баара, кырыыһатын бииргэ холбоон туппуттар, чуп-чугас тураллар. Биһи-
гин кытта Соловьев Хабырыыс диэн аймахпыт дьонун кытта барсыбыта. Биир дьиэ-
тигэр кинилэр олорбуттара, бииригэр биһиги олорбуппут. Онно Арамаан, Бүөтүскэ
уонна кыргыттара бааллара. Тиийээт даҕаны хотон туппуттара уонна олорор дьиэлэ-
рин сөргүппүттэрэ. Дьоммут сүөһү көрөллөрө. Биһиги, кыра да буолларбыт, дьоммут
үлэлии бардахтарына иһиппитин сууйабыт, муостабытын сотобут, түннүк кырыатын
ыраастыыбыт. Биирдэ арай кыргыттар бары быарбытынан ыарыйдыбыт, аны балыыһа
диэн суох, биэлсэр да суох. Ол иһин мин ийэм кыһыл сукунаны оргутан баран иһэрдэр
этэ, ону иһэн онтон үтүөрбүппүт.
Биирдэ арай ол олордохпутуна, нууччалар кэлбиттэрэ. Баахымсыктар эбит, өрүс ку-
маҕын хаһаллар. Киирэн олорон чэйдээтилэр, Биһиги, түөрт кыыс буоламмыт, аттыла-
рыгар турунан кэбистибит. Биһиэхэ килиэптэриттэн бэрсээйэллэр диэн, саатар сиргэ
түһэриэхтэрэ диэн. Ол дьоммут буоллаҕына биһиэхэ килиэп бэрсибэтилэр. Биһиги
килиэптэригэр наһаа да ымсыырбыппыт.
Сыл буолан баран саас наһаа ирэ илигинэ дьиэбитигэр Дыбаадымаҕа барар буол-
лубут. Ол баран истэхпитинэ, биир сыарҕатаах аппыт ууга түһэн хаалла, ону соһон
таһаарбыттара. Сүөһүлэри үүрэн этэҥҥэ айаннаан дьиэбитигэр кэлбиппит.
Дьоммут сэриигэ сылдьар дьоннорго куобах бэргэһэ, үтүлүк, кээнчэ тигэн ыытал-
лара. Ол эмиэ туһалаатаҕа дии тымныыга. Сэрии кэмигэр бэс сутукатын сиирбин өй-
дүүбүн. Бэһи киллэрэн муостаҕа быраҕан кэбиһэллэр, сутукатын ылаллар уонна ону
кырбыыллар, биһиги оҕолор эмиэ кырбаһар этибит. Уонна оһоххо буһараллар, ол наһаа
үчүгэй буолар этэ. Бэс киһи доруобуйатыгар туһалаах буоллаҕа. Тарга мунду куталлар
этэ уонна үөрэ отун. Ону мин олох сиэбэт этим, сөбүлээбэтэҕим. Сүөһү тириитин су-
батын хахтаан миин оҥороллор этэ, ол наһаа минньигэс миин буолара. Кыһын куобах-
тыыллар, сайын кустууллар, батыктыыллар. Килиэп диэн суох, лэппиэскэ да сиирбин
олох өйдөөбөппүн, бурдук суох буолуо. Биирдэ эмит бурдуктаналлар быһыылаах. Аме-
рикалар Сэбиэскэй Союһу кытта эйэлээх этилэр. көмөлөһөбүт диэн саахар ыыталлар
этэ, аҥаара маҥан, аҥаара күөх дьүһүннээх, коробкалаах уонна үчүгэй баҕайы кэм-
пиэттэри сиирбин өйдүүбүн. Сигиэйкэ сон уонна американскай бачыыҥка ыыталлар
эбит. Дыбаадымаҕа сэрии кэмигэр ким да хоргуйан өлбөтөҕө. Дыбаадымалар наһаа
үлэһит, доруобай дьон этэ. Сүрэхтээх, үлэһит дьон хаһан да өлөн-охтон биэрбэт. Сэ-
рии бүппүтүн олох өйдөөбөт эбиппин. Биһиги Кэтэххэ олорор этибит, сэрии бүппүт,
кыайыы буолбут диэн кэнники истибиппит. Аны хаһан даҕаны сэрии буолбатын, оҕо-
лорбут, сиэннэрбит, хос сиэннэрбит олохторугар үчүгэй олох буоллун.
2020 с.

341