Page 212 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

ЛҮПСҮН нэһилиэгэ

на биһиги алааспытыгар ыал бөҕөтө олорор этэ. Дулҕаҕа биһиги дьоммут, Ушницкай
Алексей оҕонньордоох олорбуттара. Алексей оҕонньордоох дьиэлэригэр маҕаһыын баа-
ра. Кэмпиэт ылан сиирбин өйдүүбүн, атыылааччынан Григорий диэн киһи үлэлээбитэ,
Ньукулай Дьаакылабыс кэргэнин аҕата (Арыыска оҕонньоро). Өлөксөй оҕонньордоох
биир Маайыс диэн кыыстаахтара, кинилиин биир саастыылаах этибит. Ол иһин биир-
гэ алтыһан оонньуур сирбит ампаардар икки ардыларыгар сарай баара, онно күн эгэлгэ
ойуулаах алдьаммыт таастары мунньан, былыргы оҕолор оонньуурбут ол эрэ буоллаҕа,
ыал буола оонньоон бииргэ улааппыппыт. Биһиги кыра эрдэхпитинэ, эдьиийим Вар-
вара, аҕам балта, куораттан рабфакка үөрэнэ сылдьан сайын ахсын тахсан каникулун
бириэмэтигэр сынньанан барара. Кэһиитин лента, эрэһиинэ кус аҕалбытыгар наһаа
да үөрбүппүт. Эдьиийим дьэдюннээн, чабычахха мунньан үрдүгэр ууллубут арыыны
кутан тоҥорон илдьэ барара. Эдьиийим үөрэҕин бүтэрэн, Уус Маайаҕа учууталлыы
барбыта. Онтон саас үөрэх дьыла бүппүтүн кэннэ дойдутугар төннөн иһэн, ыалдьан
өлөн хаалбыта, кини кылгас олоҕо быстыбыта.
Кэлэдимэҕэ аан маҥнай маһынан оттуллар көлүөһэлээх тыраахтар кэлбитигэр, киһи
барыта ону көрө сүүрбүттэрэ. Уһунуускай Өлөксөй оҕонньор атаҕын өлөрбүтүн өй-
дүүбүн. Биһиги дьиэбит илин өттүгэр Дулҕаттан сүүрэн киирэр аппа баара, ол нөҥүө
өттүгэр наһаа улахан сарай туппутгара, онно молотилканан сиэмэ астатар этилэр.
Уулусса курдук кыстаан ыскылааттыыллара, онно биһиги күнү быһа оонньуурбут. Лэ-
гэнтэй оҕонньор күнү быһа биэтэҥкэнэн сиэмэ ыраастыырын өйдүүбүн. Ол аппабыт
үүнэн, билигин киһи билбэт гына көнөн, хонуу буолбут. Аҕам эдьиийэ Кэтириис мин
төрүү иликпинэ Өспөххө Сивцев Өлөксөй диэн ыалларга кэргэн тахсыбыт кэмэ этэ.
Киниттэн Иван, Маппыыча диэн оҕолор бааллар.
Уйбаан диэн аҕам убайа, учуутал үөрэҕин бүтэрэн, Намҥа, Мэҥэ Хаҥаласка үлэ-
лээбитэ. Кэргэнэ Екатерина Емельянова Мэҥэ Хаҥатастан төрүттээх этэ, биир уол
оҕо төрөөн түбүркүлүөстэн өлбүтэ. Саҥаспыт кэлин Сергеев Николай Михайловичка
кэргэн тахсан түөрт оҕоломмута. Аҕам балта Настаа Тэбиик киһитигэр Федоров Фео-
досийга кэргэн тахсан түөрт оҕоломмуттара, онтон билигин икки оҕо баар. Аҕам иккис
балта Евдокия Ушницкай Михаил Николаевичка кэргэн тахсыбыта, оҕолоро суоҕа,
эдьиийин Настаа кыыһын Настяны уонна биһиги Эдикпитин өлүөр диэри иитэ сыл-
дьыбыта. Аҕам аччыгый быраата Афанасий кулууп үлэһитэ этэ, сэриигэ баран сураҕа
суох сүппүтэ, пулеметчигынан сылдьыбыт. Аҕам аччыгый балта, кинилэртэн саамай
кыралара Варвара Петровна Уус Маайаҕа учууталлыы сылдьан муҥурдааҕынан өлбүтэ.
Аҕам бастаан уоттаах сэриигэ маҥнайгы хомуллууга барарыгар быраатыныын Афа-
насийдыын иккиэн барбыттара. Биһиги Даркььтаахха сайьшаан олордохпутуна, аҕам,
Афанасий сэриигэ баралларыгар биһиги Кэлэдимэҕэ диэри сатыы атаарбыппыт. Аҕам
1943 сыллаахха сэрииттэн төбөтүгэр, атаҕар, илиитигэр ыараханнык бааһыран инбэ-
лиит буолан кэлбитэ. Дойдутугар кэлэн үлэ бөҕөтүн үлэлээн аҕыс уон сааһыгар өлбүтэ.
Биһиги төрөөбүт алааспыт олус киэҥ, улахан уулардаах. Дьиэбит аннынааҕы Хамыс-
таах күөл наһаа элбэх мундулааҕа. Саас аайы куйуурдаан аһыыр этибит, сайынын туу-
лаан мунду бөҕөтүн хоторон сиирбит, кус-хаас бөҕөтө тоҕуоруйар күөллэрэ этилэр. От,
үүнээйи өлгөмнүк үүнэрэ. Халдьаайытыгар хараҥаччы бөҕө уйатанара. Сир аһыттан
дьэдюн, хаптаҕас, отон өлгөмнүк үүнэрэ, сайынын кыа отун үргээн хатаран бутугас
оҥосторбут, сут дьылыгар ол иһин өлбөтөхпүт. Сайынын тар хаһаанан, онно үөрэ отун
буккуйан сиирбит. Оскуола сааспыттан ыла сайынын наар окко сылдьарым, бурдук
ыһыытыгар бааһынаны булуугунан хоруталларыгар наар оҕус сиэтэрим, сайынын от
үлэтигэр мунньууга, бугуллааһыҥҥа, угаайыга, бугул түгэҕин харбааһыҥҥа сылдьар-
быт. Оччолорго билиҥҥи курдук техника суоҕар ат оҕус көлөнү туһанан үксүн илии
үлэтэ буолара. Сайын устата Васильева Матрена, Лукачевская Саня, Новгородова Вар-
вара, Ушницкая Мария, Дорофеева Анна, онтон да элбэх оҕолор Арҕаа бас, Сэбэ-
лээхтэринэн, Баарданан, Тандатгынан, Түрүнэн, Кэлэдимэнэн, Маттаҕанан, Улахан,
Аччыгый алаастарынан, Хаастаах, Таастаах, Былан Табы, Оттоох, Харыадьыйа алаас-

208