Page 213 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

ДҮПСҮН нэһилиэгэ

тарынан оттуурбут. Уу отун ороон, ууну кэһэ сылдьан наһыылка оҥостон таһарбыт. От
кэбиһиитигэр кыдамаһыт оҕонньоттор Иванов Уйбаан, Стрекаловскай Дьөгүөр, Ива-
нов Баһылай, Горохов Ньукулай, Лукачевскай Уйбаан, Ушницкай Сэмэн Васильевич,
Лукачевскай Дмитрий от угаайылаан үлэлииллэрэ. Хара сарсыардаттан киэһэ хойукка
диэри үлэлэтэллэрэ. Отторун уһуна уон үс миэтэрэ, алта миэтэрэ туоралаах оту эр-
гийэ сылдьан дэлби тараан наһаа үчүгэйдик дьиэ истиэнэтин курдук көнөтүк кэбиһэн
туруораллара. Кэлэдимэҕэ олорон сэрии буолбутун нөҥүө сылыгар оскуолаҕа үөрэнэ
киирбитим. Кыһынын оҕолору атынан таһар этилэр, сааһын, ичигэс буолбутун кэннэ,
наар сатыы сылдьар этибит.
Кэлин Өнөргө көһөн киирэн, ийэм кулуупка остуораһынан үлэлээбитэ, үлэтин
иһин аһылык толуонун биэрэр этилэр, онон аһаан олорбуппут. Онтон эһэбит ааҕы
кытта бииргэ олорбуппут. Онно Кычыкаан Бүөтүрдээҕэ дьукаах олороллоро, оҕоло-
ро диэн Валерий эрэ баара. Ийэм түбүркүлүөстээн ыараханнык ыалдьан диспансерга
киирбитэ. 1947 сыллаахха кыыс оҕоломмуттара, кинини кыайан көрбөт буолан дьоҥҥо
иитиэххэ Лукачевскай Михаил Ионовичтаахха (Дьуола Мэхээлэтин аахха) биэрбиттэрэ
да, кыыс өр буолбатаҕа, өлбүтэ. 1948 сыллаахха ийэм ыарыыта бэргээн, от ыйын 16
күнүгэр өлбүтэ. Ийэбит өлбүтүн кэннэ икки бырааппыныын ыалларга дьукаах олорор-
бут, аҕабыт, сүөһү биригэдьиирэ буолан, биир кэм кэлэ-бара турара. Коляны куорак-
ка Ньукулай оҕонньор ылбыта. Мин Володялыын ыалынан, интэринээтинэн олорон
үөрэммиппит, ол иһин Володя эрдэ үөрэҕин тохтоппута. Мин Өнөргө сэтгэ кылааһы
бүтэрэн баран, Дүпсүҥҥэ ахсыс кылааска үөрэнэ барбытым, үөрэнэргэ ыарахаттардаах
буолан тохтообутум. Куоракка фельдшер үөрэҕэр киирэн баран, харахпынан тохтообу-
тум уонна төттөрү дойдубар кэлбитим. Кэлин үөрэнэ барбатаҕым, ол курдук холкуоска
сүөһү көрүүтүгэр, холкуос араас үлэлэригэр сылдьыбытым. Найахы МТС-ан ийэтигэр
кэлэ сылдьар Стручков Иннокентий Сергеевиһы көрсөн-билсэн олохпутун оҥостор-
го быһаарсыбыппыт. Аҕам бастаан кэргэн тахсарбын сөбүлээбэтэҕэ, кэлин хайыай,
быһаарыммыппыт кэннэ сөбүлэстэҕэ дии. 1955 сыл алтынньы уон күнүгэр Кэлэдимэ
алааска ыал буолбуппут, аҕыйах киһилээх көрсүһүүнү тэрийбиттэрэ. Остуолбутугар
сэлиэһинэйтэн оҥоһуллубут алаадьы, лэппиэскэ, кырбаһынан эт, алтан чаанньыккка
арыгылаах олохпут саҕаламмыта. Ыал буолан Остуойкаҕа көспүппүт, күһүнүгэр Киэсэ
тыҥатынан ыалдьан диспансерга киирэн хаалбыта.
Мин саас дьоммор Кэлэдимэҕэ төттөрү көһөн кэлбитим уонна уруккум курдук
холкуос араас үлэтигэр үлэлээн барбытым. Аҕабыт сылын аайы диспансерга киирэн
эмтэнэр киһи буолан хаалбыта. Кыһынын толору эмтэнэн сытара, сайынын кэлэн
окко үлэлэһэрэ, онтон эмиэ диспансерыгар барара, ол иһин бэйэбит бас билэр дьиэбит
суох буолан, мин кини ийэтин, эдьиийин Натальяны кытта олорбутум. Кэлин, 1960
сыллаахха, саҥа дьиэҕэ киирэн күн бүгүнүгэр диэри олордохпут. Остуойкаҕа кэлэн
ыанньыксыттаабытым, торбос көрбүтүм, сүөһүгэ эбии аһылык оҥорбутум. Ол кур-
дук сааһым тухары биир да сынньалаҥа суох үлэлээбитим. Урут чааһынайга сүөһүнү
элбэҕи ииттэрбэт этилэр. Икки ынаҕы, биир идэһэ буолар сүөһүнү эрэ көҥүллүүллэрэ,
ол иһин сибиинньэ, куурусса иитэрбит. Сымыыты мунньан атыылаан чэй, табах ылар-
быт, кыһын дохуот сыыһа эт-арыы биэрэллэрэ. Соҕотох үлэһиккэ төһө бэйэлээх ас
тиксиэй. Ол да буоллар син дьон кэккэтинэн олорбуппут. Кэлин оҕолор элбээннэр, тэ-
рилтэҕэ көспүтүм. Остуойка дьааһылатыгар ньээньэнэн, поварынан үлэлээбитим. Оч-
чолорго дьааһылаҕа отуттуу оҕо сылдьара, ол оҕолору аһатыы, ииктэтии, таҥастарын
сууйуу, дьиэлэрин муостатын күҥҥэ үстэ сууйуу, ол барыта биһиги үлэбит этэ. Дьаа-
һылаҕа ыанньыксыт оҕото аан маҥнай ылыллара, оҕо дьааһылаҕа ытыа суохтаах, алта
ыйдаах оҕону кытта көрдөрөллөрө. Тоҕустуу хаампат оҕо сылдьара. ону ол диэбэккэ,
син үлэҕин бүтэрэн-оһорон, дьиэбэр кэлэн, түбүк бөҕөҕө түһэн, сууйан-тараан, дьиэм
үлэтин быһааран оҕолорбун оскуолаҕа атаарарым. Бу кэмнэргэ дьааһылаҕа бастайаан-
най үлэлээбиттэрэ: Ховрова Соня — иһит сууйааччы, Бочкарева Матрена — таҥас
сууйааччы, Афанасьева Ааныс — сиэстэрэ. Федорова Маайыс — сиэстэрэ, Шелковни-

209