Page 289 - Сэрии кэмин оҕолоро 1 кинигэ

ЛӨГӨЙ нэһилиэгэ

тым. Биһиги, сэрии сылларыгар 6-7 саастаах оҕолор, дьону батыһан мас сыыһа, ынах
сааҕа хомуйан, бааһынаны, алаастары ыраастааһыҥҥа көмөлөһөрбүт. Аччыктааһыны
өйдүүбүн. Икки балтыбын кытта сайын балаҕаҥҥа аччыктыы сыттахпытына, балаҕан
салгыы тутуллубут нуучча дьиэтиттэн, кугас былааттаах дьахтар тахсан, миискэҕэ ба-
лык сиэбит уҥуоҕун куппутун, туран, салаан, оборон сиэбиппит, минньигэһин эбитин.
Сэрии сылларыгар тулаайахтарга 2 кг бурдук ыйга биэрэллэрин, тоҕо эрэ биһигини
көтүтэн, ийэбит эрэ нуорматыгар олорбуппутун өйдүүбүн. Ийэм кэпсээнинэн, аччык-
тааһыны билбиппит. Аҕам сэрииттэн кэлэн икки балтыланан, бырааттанан улахан дьиэ
кэргэн буолуох дьон, инники биир балтым, кэлин эмиэ биир кыыс өлөн түөрт оҕо эти-
бит. Дьэ, сэрии сылларын оҕолоро, чахчы оонньооботох оҕо саастаах дьоммут, — диэн
кэпсээнин түмүктээтэ.

Павлова Мария Петровна
Мин, үлэ, тыыл бэтэрээнэ, Лөгөй нэһитиэгин бочуоттаах
олохтооҕо Мария Петровна Павлова, Дүпсүн улууһугар I Өспөх
нэһилиэгэр Араҥаска 1925 сыллаахха тохсунньу 28 күнүгэр
төрөөбүтүм.
1935 сыллаахха 10 сааспар Чараҥай 7 кылаастаах оскуолаты-
гар үөрэнэ киирбитим. Оччотооҕу оҕо сиэринэн оҕолору кытта
аргыстаһан сатыы сылдьан үөрэммитим. 6-с кылааска киирэр
сылбар сэрии саҕаламмыта. Сайыҥҥы биир сарсыарда арай Баа-
таҕайтан почтальон кэллэ. Эрбэһин дьонун барыларын мунньан,
сэрии буолбутун иһитиннэрдэ. Дьоммут айманнылар, сорохтор
итэҕэйбэтитэр, ол быыһыгар Москва анараа өттүгэр. биһигит-
тэн ыраах диэн этээччилэр баар буоллулар. Сотору кэминэн
дьоммут эдэр өттүлэрэ бииртэн биир бэбиэскэ тутан, фроҥҥа бардылар. Ол барбыт
дьонтон биир эрэ киһи ыараханнык бааһыран төннүбүтүн өйдүүбүн. Сэрии буолаа-
тын кытта сут-кураан олох, аччыктааһын, дьэҥкэрэн өлүү саҕаламмыта. Мин 7-с кы-
лаас кэнниттэн дойдубар Эрбэһиҥҥэ «Чапаев» холкуоска ыанньыксыттыы барбытым.
Эһиитигэр 1943 сыллаахха үүт табаарынай ферматыгар биригэдьииринэн анаабыттара.
Оччотооҕуга ынахтары күҥҥэ түөртэ ыыллара. Ыанар ынахтар, субай сүөһүлэр Эр-
бэһиҥҥэ, Баатаҕай диэки Токур, Дүпсүн диэки Дулҕа диэн сиргэ кыстаан, хотонно-
нон тураллара. Ону барытын ааҕа учуоттаан, отторун-мастарын, сыллааҕы кормовой
балансаны оҥорор этим. Отчуот бөҕөтүн ирдииллэрэ, биир да күн өрөөбөккө сатыы
сылдьан үлэлиирим. Кэлин бэрэссэдээтэлим Васитий Константинович Федоров би-
ригэдьиирбэр Семен Саввич Стрекаловскайга сыарҕалаах ат аныырыгар дьаһал биэрэн
абыраммытым. 1945 сыллаахха Чапаев аатынан холкуоска ыччат звенотугар хонуу би-
ригэдьииринэн анаммытым. Оннук үлэлии сылдьан, ас-таҥас да мөлтөҕүттэн, аччык-
тааһынтан улаханнык тымныйан ыалдьан балыыһа киһитэ буолан хаалбытым. Бэрт өр
эмтэнэн тахсан баран, 1948 сыллаахха 1 Өспөх Уһун Күөлүгэр сэкирэтээринэн үлэлээ-
битим. 1950 сыллаахха Эрбэһин Чапаев аатынан холкуоһа Чараҥайы кытта холбоспут-
тара, 1952 сыллаахха салгыы бөдөҥсүтүү түмүгэр Баатаҕай Жданов аатынан холкуоһа
холбоһон Молотов аатынан холкуос баар буолбута. Салгыы холкуостар Найахыга хол-
боспуттара. Миигин онно наар суот-учуот үлэтигэр үлэлэппиттэрэ. Бу холкуостар ыал-
ларын, сүөһүлэрин ахсааныттан саҕалаан үлэһиттэрин хамнастарыгар тиийэ барытын
учуоттуурум, ааҕарым. Ол курдук, 10 сыл үлэлээбитим. Доруобуйам мөлтөөн, эмкэ чу-
гаһаан, Бороҕоҥҥо киирэн аптекаҕа бухгалтердаабытым. Ол да гыннар сиһим ыарыыта
көбөн, эмтиир быраастарым инбэлииккэ таһаарбыттара. Хайаан да эмтэнэн үтүөрэр
баҕам баһыйан, 1963-1964 сылларга хоту балыкка барбытым, онно тиийэн хоту дойду
салгынынан тыынан, эмис балыгын сиэн, ама буоламмын, дойдубар төннүбүтүм. Ол

285