Page 20 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара
P. 20
Николай Суздалов — милиция үлэһитэ.
Раиса Терентьева, Анатолий Петренко — музыка учууталлара.
Руслан Гаврильев, Афоня Кириллин, Михаил Дюжилов — кадровай
байыаннайдар.
Николай Колесов диэн үөрэппит оҕобут, «Артек» лааҕырга сылдьан, пла-
нета бастакы космонавын Юрий Гагарины кытта хаартыскаҕа түһэн үөрэн-
көтөн кэлбитэ. Ол хаартыскатын Николай Саввичка бэлэхтээбитэ билигин
миэхэ баар.
Аҕыйах ахсааннаах хотугу норуот ыччата: балыксыттар, табаһыттар, бул-
чуттар оҕолоро үөрэхтээх үлэһит дьон буолбуттарыттан, кинилэр ситиһии-
лэриттэн үөрэппит-ииппит киһи буоламмын, дьиҥ чахчы астынабын, киэн
туттабын!
Чокурдаах эдэр сааспыт, дьолбут уйата
Аллайыаха муораттан чугас сытар. Чокурдаахха олорон хоту сир айылҕа-
тын, олоҕун араас дьиктилэрин көрбүтүм. Урут картаҕа эрэ көрөр Индигир
өрүһүм ыраас уутун алта сыл испитим. “Индигиртэн ордук суостаах дохсун
сүүрүктээх, тыйыс, дьэбир кытыллаах өрүһү көрбөтөҕүм”, — диэн биллии-
лээх айанньыт-географ Обручев суруйбута.
Индигир өрүс мууһун аннынан илим үтэн, доҕорбунаан Ньукулайдыын
уомул, чыыр, муксуун, кета, ряпушка, о.д.а. балыктары хостуурбут. Мин ой-
боҥҥо быа түһэрэр этим. Ол сылдьан олус күүскэ муус хайа барар тыаһыт-
тан куттанан, ойбоҥҥо түһэрэ турар быабын быраҕан сотору-сотору кытыл
диэки сүүрэрим, Ньукулайым күлэр. Оттон ааһан иһэр илимньиттэр: “Улья-
на Никитична, ити кытыы диэки тоҕо сүүрэлиигин?”— диэн күлэн ыйы-
таллара. Саҥа кэлбит балыксыттарга кэпсээн оҥостоллоро, өһүргэммэт этим.
Сыл аайы табаһыттарга, булчуттарга, балыксыттарга бырааһынньык буо-
лара. Онно ыт сыарҕатыгар, таба наартатыгар олорсон Индигир өрүс устун
хатааһылыырым. Кыһыҥҥы киэһэлэргэ мунньахтартан, оскуола педсоветыт-
тан кэлэн иһэн хоту дойду саамай эриэккэһин — дьүкээбил уота суһумнуу
оонньуурун “тутан туран” көрөн үөрэр-көтөр этибит.
Туундара олус бөдөҥ сугунун, моруоска отону, тэллэйи үргүүрүм. Сайын
эмис балык дьуухалатын амсайбытым. Кыһынын туундара хастыы эмэ хо-
нуктаах, киһи таһырдьа тахсыбат тыала, буурҕата хайдаҕын билбитим. Туун-
дараҕа үс ый күнэ суох хараҥа кэнниттэн күн тахсар кэрэтин сыаналаабы-
тым. Туундараҕа суол-иис суох. Булчут, табаһыт олохтоох дьон халлаан сулус-
тарынан сирдэтэн, ыйдаран айанныыллар. Дьэ кырдьык, туундара күүстээх-
тэр, хорсуннар дойдулара.
Тыйыс айылҕалаах хоту дойду дьонун кытта алтыспыппыттан, кинилэр
ыччаттарын үөрэтиспиппиттэн бэйэбин дьоллооҕунан ааҕынабын. Чокуур-
даахха доҕорум Ньукулай биһиги эдэр сааспыт кэрэ күннэрэ ааспыттара,
икки оҕолорбут онно күн сирин көрбүттэрэ. Чокурдаахха үлэлээбит сыллар-
быт (1957-1963) кэнники үлэлэрбитигэр, олохпутугар тирэх буолбуттара. Ол
иһин, бу күҥҥэ тиийэ туундара үтүө-мааны дьонугар, үтүөкэн ыччаттарыгар
миигин учуутал оҥорбуттарын иһин муҥура суох махтанабын!
Махтал тыллара хайа да мэтээллээҕэр күндүлэр
Бөдөҥсүтүү ухханын саҕана Уус-Алдан уонна Нам оройуоннара холбо-
һон, Среднеленскэй оройуон дэнэ сылдьыбыттара. Оройуон киинэ Нам этэ.
Биһиги Чокурдаахтан көһөн кэлэн 1963-1965 сс. Нам 11 кылаастаах оскуола-
16

