Page 15 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

КӨЛҮӨНЭЛЭРИ ситимнээччи этэ

Урукку өттүгэр Н.С.Пестряковтуун мин улаханнык
алтыспатах киһим этэ. Дьэ, саҥа “эн-мин” дэһэн, бил-
сэн-көрсөн эрдэхпитинэ, Николай Саввич үлэтин үгэ-
нигэр сылдьан, эмискэ улаханнык ыалдьан олохтон ту-
ораабыта. Кырдьыга даҕаны, биһиги сахалар, сэмэй
үгэспитинэн киһи, үлэһит бэрдэ, үтүө доҕор, бастыҥ
сүбэһит суох буолбутун эрэ кэннэ хайдах курдук наа-
далаах киһибитин, доҕорбутун сүтэрбиппитин кэлин
эрэ өйдүүбүт.
Чурапчы оройуонун Бахсы нэһилиэгэр оҕо сааһа
ааспыт, Уус-Алдан улууһун, Мүрү нэһилиэгин бочуот-
таах олохтооҕо, култуура үтүөлээх үлэһитэ, журналист,
краевед, пропагандист Н.С.Пестряков кырдьыга даҕа-
ны өрө кимиилээх, уоскулаҥы билбэтэх, үлэни өрө туп-
пут олоҕу олорон ааспыта. Бу үлэһит үтүөтэ киһи туһунан өссө 1996 с. “Алгыс
тыллаах ааҥҥын сабаммын...” диэн кинигэни суруйан бэчээккэ бэлэмнээбитим.
Биир сыл кэриҥэ уһун, чуумпу киэһэлэргэ, сарсыарда тыҥ хатыыта эрдэ
Ньукулай Саабыстыын элбэхтэ “кэпсэппитим”. Ол курдук кини кимин, туох
киһитин билээри элбэх суругу хаһыспытым, аахпытым, кини тус бэйэтин
дьиэтээҕи архыыбын дьаныһан туран сыымайдаабытым. Ол үлэбин түмэм-
мин кинигэ оҥорбутум.
Кэрэ киһи туһунан ханныктык эмэ дьоҥҥо тиэрдибит да буоллахпына,
махталым кини кэргэнигэр Ульяна Никитична Тартакыноваҕа, төрөппүт оҕоло-
ругар уонна бары ахтыы оҥорбут дьоҥҥо ананар. Убай туттубут киһибинээн,
Ньукулай Саабыстыын бүтэһик көрсүһүүбүтүгэр кини илиибин ыга тутан туран:
— Кырдьыгы, кырдьыгы эрэ суруй! Дойдугун, Бахсыгын, сырдатарыҥ
олус үчүгэй, чэ кытаат! — диэбит тыллара өйбүттэн арахпат. Ол да иһин
баччаҕа диэри боростуой үлэһит дьону сырдатан кэллим.
Учуутал, краевед, журналист, пропагандист уонна комсомольскай, партий-
най-советскай үлэһит бу тыллар аҥаардас биир киһиэхэ, Николай Саввичка
анаммыттарыттан да сыаналаатахха, төһөлөөх элбэх күүс-күдэх, олоххо ин-
ники буолуу сыала, үйэлээҕи, сырдыгы кэлэр көлүөнэҕэ хаалларыы соруга
баарын көрөбүт. Бу туһунан мин суруйарга ылсыбыт кинигэбэр элбэх киһи,
кини туһунан үтүө тылынан ахтар, сөҕө-махтайа кэпсиир суруктара элбэхтэр.
Николай Саввич улахан кыыһа, учуутал идэлээх Ольга Николаевна аҕатын
туһунан:
“...Кини бу орто дойдуга көлүөнэлэри ситимнииргэ ананан-айыллан
төрөөбүт курдуга...” — диэн этэр ээ. Бу тыллар дьиҥ кырдьыктарын “Алгыс
тыллаах ааҥҥын сабаммын...” диэн кинигэни толору аахтаххытына дириҥ-
ник итэҕэйиэххит.
Көлүөнэни ситимнээһин бу, бастатан туран, оройуоҥҥа кыраайы үөрэ-
тэр музей төрүттэммитэ 20 сылыгар ананар этии. Музейы 1972 с. Николай
Саввич бэйэтэ тэрийэн, салайан үлэлэппитэ. Кини маннык суруйан турар:
“...Бороҕон музейа 40-100 тыһыынча сыллар анараа өттүлэриттэн тарды-
стар неолит үйэтиттэн тиийэ кэлбит экспонаттардаах. Бастакы саалаҕа олох-
пут тыыннаах историята, баай-талым айылҕабыт уонна аарыма харамайдар
уҥуохтарын кырамталара көрдөрүллэллэр. Иккис саала революция кэннит-
тэн Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии кэмигэр диэри хабар. Онно оройуон

11