Page 203 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

Уйбаан уонна Балааҕыс
(Сергеева Пелагея Денисовна
Өнөр нэһилиэгиттэн төрүттээх
эбит) Өктөөп өрөбөлүүссүйэтин
сылыгар төрөппүт уоллара Охо-
нооһой, оччотооҕу ас-таҥас чы-
чырбас кэмигэр оскуола боруо-
гун кыайан атыллаабатах. Инньэ
гынан дьонун кытта 1930 сыл-
лаахха саҥа тэриллибит “Хатыҥ
Сыһыы” диэн колхуоска киирэн
колхуостаах буолбут. Ол эрээри
Афанасий Иванович 1932 сылла-
ахха улахан дьону үөрэтэр И.И Стручков төрөппүттэрэ,
киэһээҥҥи оскуолаҕа үөрэнэн
ааҕарга, суруйарга үөрэммит. бииргэ төрөөбүттэрэ
Онтон 1936 сылтан аны бэйэтэ улахан дьону ааҕарга, суруйарга үөрэтэргэ
анаммыт, 1937 сыллаахха комсомолга киирбит уонна 1938 сыл сааһыгар Хап-
таҥаҕа аһыллыбыт колхуоһунай оскуолаҕа үөрэнэн суотчут үөрэҕин бүтэр-
бит. Онон ити сыл уонна нөҥүө сылыгар “Хатыҥ сыһыы” колхуоска суот-
чуттаабыт, онтон 1939-1940 сылларга Хоро Сэбиэтигэр сэкирэтээринэн үлэ-
лээбит. Афанасий Иванович 1941 сылтан 1942 сыл бэс ыйын 22 күнүгэр диэ-
ри Сэбиэт бэрэссэдээтэлинэн үлэлии олорон аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. Уот-
таах сэриигэ кыр өстөөҕү кытта үс сыл сэриилэспит А.И.Стручков бэйэтэ
суруйан хаалларбыт ахтыытыттан билсиэҕиҥ:
— Армияҕа ыҥырыллан Аҕа дойдуну көмүскүүр сэриигэ бастаан Уралга
Челябинскай куоракка 18-с хайыһар биригээдэтигэр хас да ый үөрэххэ сыл-
дьыбытым. Байыаннай үөрэхпэр туйгуннук үөрэнэрим иһин сержант звание-
тын биэрбиттэрэ. Онон сороҕор отделение хамандыырын солбуйааччыты-
нан уонна хамандыырынан сылдьыталаабытым. Онтон сэриигэ саа тутан
Ростов куорат аттыгар баар Таганрог диэн куораты босхолуур кыргыһыыга
кыттыбытым. Бу сэриигэ бастакы бааһырыым буолбута.
Кэлин I, III, IV Украинскай, III Белорусскай фроннар сэриилэһэр чаас-
тарыгар сылдьан бойобуой винтовканан, автоматынан, ручной пулеметунан,
минометунан уонна кэлин кыра калибрдаах артиллериянан сэриилэһэ сыл-
дьыталаабытым. Онно ити Таганрог, Донбасс, Сталинград, Кривой Рог, Харь-
ков, Полтава, Севастополь, Симферополь, Новочеркассы, Херсон, Одесса,
Каховка, Крым диэн куораттары босхолооһуҥҥа уонна кинилэр туһаайыы-
ларынан сэриилэһэн баран Бессарабиянан, Румыниянан, Венгриянан, Че-
хословакиянан, Польшанан эргийтэлээн Германия сиригэр киирбиппит. Саа-
май уһуннук Крымы босхолуур иһин кыргыһыы хонуутугар сыппыппыт. Онно
күнүһүн ардыыра, түүнүн хаардыыра, эбэтэр улаханнык тоҥороро. Ону ол
диэбэккэлэр окуопа хастаран өстөөх адьас ыы муннугар сэриилэһиннэрэллэ-
рэ. Оо, дьэ кытаанах да этэ, буулдьа, миинэ уотун ортотугар сытар... Иккис
улахан бааһырыыны Каховка куораты босхолооһуҥҥа ылбытым. Ити курдук
хаста да баас ыла-ыла хонуутааҕы госпиталларга эмтэнэ-эмтэнэ фроҥҥа хат-
таан баран иһэрим.
Дойдубар Германия Кенинсберг куорат таһыттан айаннаан 1946 сыл тох-
сунньу 1 күнүгэр кэлбитим. Сэриигэ сылдьар кэммэр миэхэ Кыһыл Сулус
орден уонна сорох куораттары босхолооһун иһин медаллар бэриллибиттэ-
рин ылбакка кэлбиппин. Курбуһах нэһилиэгиттэн сэриигэ бииргэ сылдьы-
быт Местников Савва Иванович диэн киһим, биирдэ көрсөн: “Орден анам-
199