Page 27 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара

ээ, тулаайах хаалбыт алта оҕону иитэ ылбыт дьоннор
хайаан барыларын оччотооҕу кэмҥэ үөрэттэриэхтэ-
рэй? Бүөтүр эдьиийэ, икки убайа, балта уонна инитэ
бары бу Ойбон Күөлтэн өйүөлэрин сүгэ сылдьан Уус-
Күөлүгэр үөрэнэллэрэ. Оччотооҕу нэһилиэк Сэбиэ-
тин үлэһиттэрэ хаста даҕаны Бүөтүрү детдомҥа биэ-
рээри гыммыттарын абаҕата Дарыбыан, саҥаһа Кэ-
тириис: “Оҕолору араартаабаппыт, ылар буоллаххы-
тына барыларын ылыҥ”, — диэннэр биэрбэтэхтэр.
Онон, ити курдук, дьылҕа хаан ыйааҕынан,
Бүөтүр биир буукубаны тэһэ анньыбат, сурук диэни
оһуор-бичик курдук эрэ көрө улаатар. Ол оннугар уол
12 сааһыттан холкуоска отчут-масчыт буолан барбы-
та. Өссө сэрии быдан инниттэн Бүөтүр Бурунаһыап
“Октябрь” колхуоска от оҕустарааччынан, мус-
тарааччы бэрдинэн биллэн барбыта.
Саҥа көнөн эрэр олоҕу атыйахтаах уу курдук ай-
маабыт Аҕа дойдуну көмүскүүр сэрии саҕаланыыты-
гар 16 сааһын туолбут эрээри, ас-таҥас кырыымчыгар
тэптэрэн тас көрүҥүнэн сааһыгар сөп түбэспэт кыра
киһи этэ. Ол да буоллар сэрии сылларыгар Аммосов
Терентий Васильевич салалтатынан бэртээхэй косил-
каһыт буолбута. Аны кыһынын нэһилиэк уонна
оройуон икки ардыгар дьаам сүүрдэн тоҥмута-хап-
пыта.
Бүөтүр уол сэрии бүтүө икки сыл иннинэ түөртэ
бэбиэскэ тутан байыаннай кэмииссийэни бара сыл-
дьыбыта. Уол сырыы аайы уҥуоҕунан мээрэйэ хапсыбат буолан сыыйыллан
иһэрэ. Кэмииссийэ дьоно итэҕэйбэккэлэр Бүөтүрү иккистээн-үһүстээн эр-
гитэн аҕалан мээрэйдииллэрэ үһү. Мээрэй аата мээрэй, Бүөтүр уҥуоҕа
көрдөнөр ирдэбилгэ кыайан тиийбэт буолан хаалан испит. Ол эрээри оччо-
тооҕу “байыаннай балаһыанньанан” Бүөтүр Бурунаһыабы 1944 с. үлэ фрону-
гар Дьокуускай куоракка ыыталлар. Онно тиийэн Бүөтүр, киһи иилэн ылбат
араас ыарахан үлэтигэр сыл курдук сылдьыбыта уонна дойдутугар эргиллэн
холкуоһугар киирэн, ким ханна, тугу соруйарынан үлэлээбитинэн барбыта.
Оччотооҕуга колхуос үлэтин “бурҕалдьыта” сыанан аҕаабат, барыта илии
ыарахан үлэтэ этэ.
Ити сылдьан Бүөтүр уол Бэстирикиэптэр кыыстарын, эмиэ үөрэҕэ суох,
бэйэтин курдук үлэттэн атыны билбэтэх Маайаны ыйытан, кыыс сөбүлэһэн
1955 с. ыал буолбуттара. Эдэр ыал утуу-субуу оҕолонон-урууланан барбыттара.
Курбуһах нэһилиэгин киинэ Уус-Күөлэ социальнай тутууларынан тупса-
рыгар, улаатарыгар П.П.Бурнашев харытын күүһүнэн эмиэ үлэлэспитэ. Ол
курдук билигин үлэлии турар икки этээстээх оскуола дьиэтин маһын кэрдии-
тигэр Бүөтүр Бурнашев үөлээннээҕэ Копырин Василий Николаевичтыын
Дьакыалдьын алаас халдьаайытыгар алтынньыттан олунньуга диэри тутуу
маһын сүгэнэн кэрдэн охторон, бэрэбинэ буолар гына төбөлөрүн бысталаан
бэлэмнээбиттэрэ. Бөһүөлэктэн тэйиччи Ат Туйаҕа диэн сиргэ хонуктуу сыл-
дьан үлэлээбиттэрэ. Аны мас кэрдэн бүтээт 10-12 миэтэрэлээх бэрэбинэлэри
илиинэн трактор сыарҕатыгар тиэйии сыралаах үлэтэ кинилэри эрийбитэ.
Оскуола тутуута саҕаламмыта. Ол эрээри Бүөтүр тутааччы, мас ууһа буолар
дьоҕура суоҕа биллэн, мас үлэтиттэн тохтоон эмиэ атах-бытах үлэҕэ барбыта.
Эдэр киһи бэйэтэ бас билэр үлэлэниэн баҕаран ыччат сүөһүнү көрүүгэ-ха-

23