Page 28 - Уйбаан Бахсылыырап. Сэрии кэмин оҕолоро - эйэлээх олох уустара
P. 28
райыыга тылламмыта. Кини ол саҕана бу үлэбинэн дьоҥҥо-сэргэҕэ кэрэхсэ-
тиэм, олохпун барытын аныам диэн санаабатаҕа чахчы.
Саҥа төрөөбүт ньирэйдэри уон хоноллорун кытта ийэлэриттэн арааран,
кыһыл оҕолуу бүөбэйдээн көрүү-истии манан аҕай үлэ буолбатах. Биир сыыһа
аһааһын, ардах-сирдэх, тыал-күүс ньирэйгэ туох охсууну оҥорорун үлэлээ-
бит, эрэйдэммит эрэ киһи билэн эрдэҕэ.
П.П.Бурнашев “Октябрь”, “Лена”, “Сардаҥа” уонна “Курбуһах” сопхуос-
тарга биир бастыҥ сүөһү көрөөччүнэн буолбута. Ыччат сүөһү төлөһүтээччи-
тин сыралаах үлэтин туоһулуур Махтал, Хайҕал кумааҕылар элбэхтэр. Олор
истэригэр 70-с с. Бүөтүр биир бэйэтэ 90-100 ньирэйи көрүү инициаторынан
буола сылдьыбытын туоһулуур Махтал сурук баар. Онно 90 ньирэйи кыстык
устата биирдиилэрин ыйааһына 284 киилэ буолбута суруллубут.
Петр Петрович Бурнашев, эмиэ ити сылларга, ССРС Верховнай Сове-
тын депутата Ирина Олесова аатынан бириэмийэ лауреата буолбута. Бүөтүр
1971 с. “Коммунистическай үлэ ударнига”, 1973, 1976 сс. соцкүрэхтэһии кыа-
йыылааҕа, биир төгүл нэһилиэк Сэбиэтин депутата буолбутун туоһулуур дас-
табырыанньалар, Ленин төрөөбүтэ 100 сылыгар, Кыайыы 50 сьшыгар бэрил-
либит, ону сэргэ 1986 с. “Үлэ ветерана” буолбут мэтээллэрэ үлэһит киһи
киэн туттууута буолан кичэллээхтик уурулла сылдьаллар. Аны Саха АССР
киин архыыбыттан, Иккис Курбуһах нэһилиэгин “Октябрь” колхуос колхуос-
тааҕа П.П.Бурнашев 1947 с. ыам ыйыгар “Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии
1941-1945 сс. килбиэннээх үлэтин иһин” (№0135851) мэтээлинэн наҕараада-
ламмытын туоһулуур докумуон көстөн, үлэ-тыыл ветерана, ол “Сталин
төбөлөөх” мэтээлэ кэлэрин күүтэр.
Мин Бүөтүртэн: “Тоҕо итиччэ элбэх ньирэйи көрөр этигиний?”— диэн
ыйыталаһабын:
— Колхуос, сопхуос саҕана билиҥҥи курдук буолбатах этэ, хата наар
үлэһит илии тиийбэтин айдаана буолара. Биир үксүн ол да иһин уонна
элбэх оҕолоох буолан үгүөрү хамнас аахсаары өлөрбүнэн мөхсөрүм. Дэлэҕэ,
хотон иһигэр дэлби тиритэн, маайканан сылдьан үлэлиэм дуо? Элбэх ньи-
рэйи аһатар, уулатар сыраны-сылбаны эһэрэ. Биир өрөбүл, бырааһынньык
диэни билбэккэ мөхсөрбүт.
Кырдьык ээ, Бүөтүр оннооҕор соло булан оройуон киинигэр киирэн хаар-
тыскаҕа түспэккэ, “Сардаҥа” сопхуос 1988 с. анаан оҥорторбут фотоальбо-
мугар кыайан киирбэккэ хаалбыт.
П.П.Бурнашев кэргэнэ Мария Афанасьевна эмиэ 1951—1971 сс. диэри сүөһү
көрүүтүгэр үлэлээбитэ. Кэлин элбэх оҕоҕо баттатан балыыһаҕа, оҕо садыгар,
оскуола-интернакка ньээҥкэнэн, поварынан үлэлээн, 1987 с. балаҕан ыйы-
гар пенсияҕа тахсыбыта. Оттон Бүөтүр 1980 с. пенсияҕа тахсан да баран
сүөһү көрүүтүн үлэтигэр уһуннук үлэлээбитэ. Үлэттэн илиитин араарбатах
Бүөтүр, билигин даҕаны сайын аайы бааһына харабылынан үлэлии сылдьар.
Бүөтүр оҕо эрдэҕиттэн Дьөһөгөй оҕотун доҕор оҥостубут киһи. Ол курдук
хаһаайыстыбатыгар биэлээх, икки аттаах, маны таһынан алта ынах сүөһүлээх.
Оҕонньор маны барытын бэйэтэ көрөр-истэр, аһатар-сиэтэр.
Бурнашевтар 7 оҕолоохтор, 19 сиэннээхтэр. Улахан сиэннэрэ Семен Ба-
рашков армияттан кэллэ, кини быраата Степа Ростовскай уобаласка армияҕа
сулууспалыы сылдьар. Улахан уолларын Петр Петрович иккис кыыһа Аль-
бина Курбуһах орто оскуолатын кыһыл көмүс мэтээлинэн бүтэрбитэ. Били-
гин СГУ биолого-географическай факультетыгар бастакы курска үөрэнэр.
Альбина балта уонна быраата үөрэхтэригэр эмиэ үчүгэй буоланнар эһэ, эбэ
үөрүүлэрэ улахан.
Кэпсэтиибит бүтүүтүгэр, нэһилиэк баһылыга эппитин өйдөөн, Бүөтүртэн
24

