Page 145 - Неизвестное название

80-с с. хас да буолан, илин эҥээргэ 600-
700 мөлүйүөн сыллааҕыта Саха сиригэр эстэ
сылдьыбыт вулканнары чинчийбиттэрэ. Ман­
на инникитин бөдөҥ алмаас көстөр сирдэрин
булбуттара. Барыта полевой блокноттарга,
таблицаларга суруллан хаалбыттара. Кэлин
50-60 сыллар кэннилэриттэн ханнык боруо-
да хайа үрэххэ, өрүс тардыытыгар баарын
чопчу булуохтарын соп. Кини билигин ол
экспедициялар түмүктэрин суруйан бэлэм-
ниир үлэнэн утумнаахтык дьарыктанар. Ко­
лодезников И.И. монографията Саха сирин
геологиятыгар улахан суолталаах, ыйын-
ньык кэриэтэ буолан тахсыахтаах.

Кулубалар бэйэлэрин сололоругар киирэллэригэр анаан сиэр-туом толороннор кэс тыл-
ларын биэрэллэрэ. Андаҕар тыла-өһө сололоох киһи Күн Ыраахтааҕытыгар уонна таҥараҕа
тыынын харыстаабакка хара хаана таммах саҕа хаалыар диэри итэҕэллээхтик сулууспалыырын
туһунан иэйэн-куойан туран этиллэр эбит. Бу ахтыллыбыт Бороҕон улууһун кулубалара бары
андаҕар тылларын кэспэккэ чиэстэрин түһэн биэрбэтэхтэр диэн өйдөбүлгэ кэлэҕин.
Дуоһунаска киирэр дьон андаҕардара
Мин аллараа ааттаммыт, тыл биэрэбин, андаҕайабын, барыга көнүллээх Татаранан, кини
Святой ыйааҕын иннигэр тураммын, ол туһугар баҕарабын Үрдүк ытык ыраахтаауыбар бэйэм
кырдьык төрүт, барыга аһыныылаах Күн ыраахтааҕыбар Александр Николаевичка, Бары Рос-
сияны тутан олорооччуга, Кини Ытык Күн Ыраахтааҕым, Бары Россия престолун наследии-
гын Үрдүк Күн ыраахтааҕыбар, Ытык князька Александр Александровичка, итэҕэллээхтик и
сырайдар диэки буолумуна туран, служи гыныах тустаахпын, барытыгар көнүлбүн биэрэн ту­
ран тыыммын харыстаамына туран, хара хааным таммах саҕа кэлиэҕэр диэри и бары Үрдүк
ытык, барыны тутан олорор Күн ыраахтааҕыбар, кини кэпсэтэр күлүгэр аналлаах ыйаах-
тарын и хойут даҕаны отоһуллар колуларын күүһүм өйүм кыайарынан өрүү аратаччылыыр
быыһыах тустаахпын, ол кэннэ Ытык күн ыраахтааҕыбар итэҕэллээхтик служи кыныах Бары
күн ыраахтааҕым туһатын туһугар...
Бары күн ыраахтааҕым туһатын туһугар хайа да бары кини ытык үбэ сүтэрин алдьа-
нарын, хоронорун туһугар сыстар быһыыны мин хайа эмэ быһыынан суох гынар тустаахпын
и миэхэ итэҕэллибит кистэлэтин бөҕөтүк тутуоҕум, ... миэхэ итэҕэллээхтик бэриллибит со-
лобун ити да кэннэ бары Генеральнай и Ытык күн ыраахтааҕым кини тус ыйбыт ыйааҕынан
мин үрдүбүнэн отоһуллубут суут тойотторун ыйбыт ыйаахтарынан и укастарынан, үчүгэй
быһыыбынан дьүүллүүр тустаахпын и бэйэм үпкэ баҕалаах өттүбүнэн доҕор туһа диэбэккэ и
өстөөҕүм да диэбэккэ андаҕарым утары тугу да гыныа суох тустаахпын.
Мин айыым татарам кини сүрдээх дьүүлүн иннигэр туран, ол туһугар тыл этиэх тустаах­
пын... бу эппит андаҕарбын бигэргэтэрим туһугар кини тылын креһын угуруубун - Сырдык Ки-
риэс Кирдик.
Тыл биэрэр андаҕарга присягал декабря 9 дня 1883 г.староста
К присяге приводил Вознесенской церкви священник Петр Берденников.
Көстөрүн курдук, улууспут бас-көс дьоно, бастакы үөрэхтээхтэрэ сахаҕа үөрэх, билии-көрүү сүдү
суолтатын таба өйдөөн, өссө Сэһэн Ардьакыап саҕаттан норуоттарын сырдыкка, үөрэххэ, билиигэ-көрүү-
гэ уһуйарга туруорсубуттара. Кинилэр бэйэлэрин иннигэр туох сыалы-соругу туруорар этилэрий?
Олору революция иннигэр саҥа үөскээн эрэр саха интеллигенцията, бастакы үөрэхтээх дьоммут
таһаара сылдьыбыт «Саха саҥата» диэн сурунаалларын бастакы нүөмэрин иккис страницатыгар ааҕабыт: