Page 3 - Тойон Муругэ Елуенэ уута кэлиитэ

Россия географическай обществотын чилиэнэ, кырдьаҕас биолог Георгий
Васильевич Данилов күүскэ туруорсубута. Ол гынан баран, Танда үрэҕин

сүнньүгэр, эбэтэр кини салаатыгар үрдүк улахан буор быһыты оноруу,
Танда уонна Орлов үрэҕин икки ардыларыгар сытар үрдүк арҕаһы ханнык
ньыманан хаһан хоруу оҥоруу, эбэтэр икки үрэхтэр кирбиилэрин унуор ууну

бырахтарарга сөптөөх кыамталаах насоһу, онно туттуллар улахан
диаметрдаах турбалары булуу, ол кэмҥэ ыарахан этэ. 'Ити кэмнэ улахан
кээмэйдээх буор үлэтин ыытарга соптоох техника тиийбэт этэ. Онон бу
боппуруостан тохтуурга тиийбиттэрэ.1

Боппуруоһу салгыы үөрэтии, быһаарсыы түмүгэр Илин үрэх сүнньүгэр
сытар хас да күөллэри хорон киллэриигэ тохтообуттара. Бу 1958-1959 сыллар

кэннилэриттэн этэ.
Күөллэри көһөрүү бырайыактыы-сметнэй документациятын, ол кэмҥэ
тыа хаһаайыстыбатын управлениетын инженер-мелиораторынан үлэлиир

Евгений Михайлович Мурашко оҥорбута. Кини бырайыактыыр-сметнэй
документациялары оҥоруон иннинэ көһөрүллүөхтээх күөллэри ситимниир
күрбэлэр устун приборунан устуулары оҥорбута. Онно кини ааҕан-суоттаан

көрүүтүнэн көһөрүллэр күөллэр силбиһэр күрбэлэринэн соччо дириҥэ суох
хоруу хаһыллыахтааҕын уонна оччотооҕу кэм расценкатынан сөбүгэр
кээмэйдээх үлэ ыытыллыахтааҕын ааҕан таһаарбыта. Онон кини оҥорбут
бырайыактыыр-сметнэй докумментациятынан үлэ ыытылларын салалта

быһаарбыта уонна күөллэри көһөрүү үлэтин оройуон киинин коммунальнай
хаһаайыстыбатыгар, кини начальнигар Василий Спиридонович Сивцевкэ

сүктэрбиттэрэ. Ити курдук, оҥоһуллубут бырайыактыыр-сметнэй
документация сүнньүнэн күөллэри көһөрүү үлэтэ саҕаламмыта.
Күөллэри көһөрүү үлэтигэр оройуоннааҕы «Сельхозтехника»
(управляющай Василий Семенович Андросов) бульдозердара үлэлээбиттэрэ/

Манна бульдозеристар Д.Н. Попов, В.У. Шапов, М.Р. Местников уонна да
атыттар С-100 трактордарынан буор үлэтин күүскэ ыыппыттара. 1959-1962

сыллар усталарыгар оройуон киинин тэрилтэлэрин үлэһиттэрэ илиилэринэн
4 км усталаах хорууну хаспыттара, (сырая аах үлэ түмүгэр көһөрүллүөхтээх
Тыама, Халлаайы, Үрүҥэй, Ньамырҕатта күөллэрин силбэһэр күрбэлэрин
сүнньүнэн хоруу хаһыллан 1962 сыл сааһыгар уу Тарыҥнаах Атахха

киллэрэргэ быһаарбыттара. Ол инниттэн Ипподром арыытын икки өттүнэн
үрдүк буор быһыттар оҥоһуллубуттара, ол иһигэр Ипподром арыытын

Бороҕону кытта силбиир быһытын үөһэ өттүгэр үс сиринэн уу ааһар гына
суон тимир турбаны олордубуттара, онно быһыт сөп буолар ууну Тарыҥнаах
Атах күөлүгэр кутуохтааҕа, ордуга турбаларынан улахан Эбэҕэ ааспыта.