Page 5 - Тойон Муругэ Елуенэ уута кэлиитэ

гидрология л ара, геология л ара үөрэтиллибиттэрэ. Кинилэр сыллааҕы ууларын
саппааһа сурукка-бичиккэ киллэриллибитэ. Бу үрэхтэртэн саамай улаханнара
Туйма үрэх. Кини бассейнын иэнэ үрэҕин сүнньүнэн сүүрдэр. Онтон кини

салаата Кэгидэй, кини ууну мунньар иэнэ 426 кв.км, тэҥнэһэр, уулаах
сылларга 6,2 мөлүйүөн кубометр ууну аһарар. Итинтэн салгыы Уус-Күөлүн

уонна Сыырдаах үрэхтэрэ буолаллар. Кинилэр ууну мунньар иэннэрэ
улаханнара су ох, 307-307 кв.км, —дар эрэ, онон уулара 5 мөлүйүөн куб.м,
буолар. Маны тэҥэ Хоро нэһилиэгин сиринэн Уһун-Күөлүнэн уонна
Хайалаах күөллэринэн сүүрдэр кыра үрэх ууну мунньар иэнэ 166 кв.км., онон

мунньар уута 2,12 мөлүйүөн кубометрга эрэ тэҥнэһэр. Онон бу этиллибит
үрэхтэр ууларын саппааһа кыра. Кинилэр угут-өҥ сылларга эрэ сүүрдэллэр.

Онтон атын сылларга сүүрдүбэт буоланнар кинилэр сүнньүлэригэр ууну
мунньар кыаллыбатынан бу боппуруос тохтотуллубута.
f Оройуон салалтата Мүрү Эбэни уулааһын боппуруоһун салгыы
туруорбута. Үгүс кэпсэтиилэр кэннилэриттэн Мүрү Эбэҕэ ууну Өлүөнэ

өрүстэн аҕалыы боппуруоһа үөрэтиигэ турбута/ 1975 сылтан саҕалаан
республика мелиорацияҕа уонна уу хаһаайыстыбатыгар министра П.М.

Упхолов дьаһалынан үп көрүллэн Дьокуускайдааҕы Гидроводхоз институт
(директор Протопопов А.П.) бырайыактааччыларын бөлөҕө Лена өрүстэн
икки хайысханан Мүрү Эбэҕэ диэри оҥоһуллуохтаах уу ситимин сүнньүнэн
үөрэтэр-чинчийэр үлэни саҕалаабыттара. Бу кэмҥэ Уус-Алдан оройуонун

райкомун бастакы секретарынан Васильев Степан Егорович, райсовет
председателинэн Румянцев Василий Васильевич үлэлииллэрэ. Кинилэр

Өлүөнэ өрүстэн Мүрү Эбэҕэ тутуллуохтаах уу ситимин чинчийэр-үөрэтэр
уонна бырайыактыыр-сметнэй документацияларын оҥорууну хонтуруолга
ылан, туох кыалларынан көмөнү оҥороннор, үлэ барыытын түргэтэппиттэрэ.
Ол гынан баран, үп-харчы кырыымчыга уонна республика үгүс

салайааччылара Өлүөнэ уутун 70-ча метр үрдүккэ өрө өксөтөн таһааран 65-
70 километрдаах турбанан биэриини өйдөөбөт, саарбахтыыр буоланнар,

боппуруос наһаа уһаан, сыһыллан-соһуллан быһаарыллан испитэ.
| Дьокуускайдааҕы Гидроводхоз институт салалтата уонна
бырайыактааччылар дьулуурдаах үлэлэринэн Өлүөнэ-Мүрү уу ситимин
бырайыактыыр-сметнэй документацията араас хайысхаллаах техническэй

советтары ааһан, Москваҕа Российскай Федерация мелиорацияҕа
министерствотынан бигэргэтиллэн, тутар-монтажтыыр үлэлэри ыытарга

бырайыактыыр-сметнэй документация бэлэм буолбута.
Өлүөнэ-Мүрү уу ситимин тутууга үп көрүллэн үлэ 1989 сыллаахтан
саҕаланан 1996 сыл төрдүс кварталын саҕаланыыта, балаҕан ыйын 30

күнүгэр киэһэ 8 чаас 20 мүнүүтэҕэ улуу Өлүөнэ өрүс уйгулаах уута, модун