Page 244 - Дүпсүн сирэ

саһарымтыйан көстөр буолбут, кытыылара мүлүрүйэ элэйбит буорах сыттаах
суруктара сэрии сылларын дьиҥнээх докумуоннара буолан музейдарга харал-
лан сыттахтара. Дүпсүн оскуолатын кыраайы үөрэтэр музейын «Албан аат»
саалатыгар эмиэ оннук суруктар аҕыйаҕа суохтар. Саха сиригэр тахсыбыт ки-
нигэлэргэ үс эрэ Дүпсүн буойунун суруга бэчээттэммит эбит. Ол иһин Кыа-
йыы 60 сылын көрсө Дүпсүн орто оскуолата Дүпсүн саллааттарын суруктарын
хомуурунньугун онорон таһаарбыта.
Саллааттар суруктара — кинилэр бойобуой суолларын докумуоннара. Су­
руктар ис хоһооннорун ааҕан, Дүпсүн саллаата армияҕа ыҥырыллан барбыт
бойобуой суолун быһаарыахха сөп: ынырыллыбыт саллааттар араас айаны
айаннаан, ат, массыына көлөнөн, ардыгар сатыы Суоттуну булаллара, он-
тон борохуотунан Дьокуускай куоракка тиийэллэрэ. Дьокуускайтан Өлүөнэ
өрүһүнэн устан Покровскайы, Өлүөхүмэни, Мухтуйаны, Витими, Киренскэй
куораттары ааһа устан, Уус Кукка диэри борохуотунан, Ангара өрүскэ диэри
массыынанан, онтон эмиэ борохуотунан Иркутскай куоракка тиийэллэрэ. Ити
былаһын тухары үөрэнэллэрэ: пулеметчик, телефонист, снайперскай ротаҕа,
араас сэрии сэптэрин туттууга, бойобуой үгэскэ, балаһыанньаны быһаарыыга,
сыал туруорунарга эмиэ үөрэтэллэрэ. «Үөрэх наһаа тардыылаах уонна үчүгэй
буолсу. Бары да барааччылар үөрэ-көтө иһэбит. Ол үөрэнэр сыалбыт тугун би-
лэрбититтэн тутулуктаах буолуон сөп», — диэн суруйар Дүпсүн саллаата
В.Н.Слепцов. Суруктартан көрдөххө, үөрэхтээх ыччаты туспа, холкуостаахтары
туспа үөрэтэллэрэ. Онтон фроҥҥа ыыталлара. Дьэ итинтэн ыла сиэрэй синиэл-
лээх саллаат үгүс эриирдээх, эндирдээх олоҕо саҕаланан барара. Оччотооҕу
сэриигэ хомуур туһунан Дүпсүнтэн сэриигэ баран өлбүт 4 ини-бии бырааттыы
Васильевтартан кыралара Кирилл Григорьевич Васильев бу курдук суруйар: «...
саҥалыы ыҥыраллара олус хойуу. Ыҥырбыт дьоннорун биири да төнүннэрбэттэр.
Ыарыһахтары, кырдьаҕастары, араанньа буолбут дьону ниэстройбуой (нестрое­
вой) диэннэр заводка үлэҕэ ыыталлар. Хомуур 18—50сааһыгар диэри».
Ийэ дойдутун тоҕо ааҥнаан киирбит өстөөхтөн көмүскүүр, тыынын да то-
лук ууран дойдутун иннигэр иэһин толоро сылдьар саллаат суругун киирии
тыллара кини эр санаатын, эрчимин, бойобуой суолун, дойдуга ахтылҕанын,
тыыннаах буолуу үөрүүтүн көрдөрөр ис-хоһооннохтор.
«Васильев Гаврил Григорьевич уонна ийэм, Оҕонньор, Таня, Кыһылдьаан,
дорооболорун!!! Эһиги Красноармейской уолгутуттан, убайгытыттан Красноар­
мейской бирибиэттэ тутун!» — диэн суруйар К.Г. Васильев.
«Здравствуйте, дорогие родители и родные! Добрый день! Примите мой фрон­
товой горячий привет из далекой братской республики Литвы — страны красных.
Где опять начали петь соловьи. Начали жить наши братья-литовцы, освобож­
денные нашими руками от немецко-фашистской нечисти»... «Здравствуйте, моя
сестра Настя! Прежде всего гвардейский фронтовой мой братский привет из
далекой Литвы»... «Дорогие родители, Добрый день! Примите мой солдатский
привет»... «Здравствуйте, дорогие родители. Примите мой гвардейский привет
из далекой западной земли и мое коротенькое, новостями не богатое письмецо с
пожеланием всего наилучшего в вашей холкуосной жизни»... «Нюта, туох ханнык
240