Page 240 - Дүпсүн сирэ
P. 240
штурмалааһыҥн а геройдуу өлбүтэ. Коммунист этэ. Дьэкиим Хотугу Донецк,
Сталинград, Харьков, Киев куораттары босхолооһун кыттыылааҕа, бэйэтин
байыаннай чааһыгар комсомольскай тэрийээччи, партия чилиэнэ этэ. Кини
Украинаны босхолоһо сылдьан геройдуу өлбүтэ. Убайдара Тайыка үөрэҕэ
суоҕа, ханна тиийэн өлбүтүн туһунан сурах-садьык суох.
Бы раатты ы С окуонньукаптар
Маалы үрэх баһыгар Биэккэ Мэхээһэ уонна Сүөкүлэ Сокуонньукаптар сэт-
тэ уол, икки кыыс оҕону төрөтөн, бэйэлэрин илиилэрин күүһүнэн сүөһү-ас
ииттэн, бултаан-алтаан оҕолорун барыларын атахтарыгар туруорбуттара. Со-
ветскай былаас буолан, олох-дьаһах уларыйан, уолаттар алаас сирдэртэн кэргэн
ылыталаан, төрөөбүт-үөскээбит үрэхтэриттэн арахсан алааска олохсуйбуттара.
Ада дойду Улуу сэриитигэр бырааттыы Сокуонньукаптар сэрии бастакы сылла-
рыттан утуу-субуу сэриигэ аттаммыттара. Улахан убайдара Миитэрэй, оройуон н а
промкомбинакка столярдыыр буолан, броняланан армия да ыггырыллыбатада.
Оройуон чулуу болуотунньуга, столяра, стахановеһа буолбута.
Хабырыыс « Үүнүү» холкуоска тимир ууһунан, булчутунан, хонуу үлэһитинэн
үлэлээбитэ, стахановец этэ. Кини быраатыныын Дьөгүөссэлиин 1942 сыл бэс
ыйын 25 күнүгэр тэн’н э армияҕа ын ырыллыбыттара. Челябинскай уобалаһыгар
тиийбиттэрин кэннэ, кинилэри тус-туһунан чаастарга араартаабыттара. Хабы
рыыс Ленинградскай фроҥҥа тиийээт, сэрии уотугар киирбитинэн барбыта.
Сүүрбэччэ сууккаҕа тохтоло суох кыргыһыы кэмигэр атаҕар бааһыран госпи-
тальга эмтэммит. Госпиталь кэнниттэн Калининградскай фроҥҥа атаарбыттар.
Манна автоматчиктар роталарыгар, разведкаҕа сылдьан хабыр хапсыһыыларга
кыттыбыт. Хабырыыс бу туһаайыыларынан балачча өр кэмҥэ мэлдьи инники
кирбиигэ сылдьыбыт, өстөөх миинэтигэр түбэһэн атаҕар бааһыран, Ивано
во уонна Казань эвакогоспиталларыгар эмтэммит. 1943 сыллаахха армияттан
босхолонон дойдутугар эргиллибитэ. Уон аҕыс сыл устата холкуоһугар тимир
ууһунан үлэлээбитэ. Сэриигэ ылбыт баастарыттан атаҕа сүһүрэн, 1981 сыллаах
ха атаҕын олоччу быспыттара. Улуу Кыайыы 45 сыллаах бырааһынньыгын
кэнниттэн 1990 сыллаахха күн сириттэн барбыта. Аатын ааттатар 8 оҕолоох, 42
сиэннээх, 41 хос сиэннээх.
Дьөгүөссэ сэриигэ барыан иннинэ бөдөҥсүйбүт Ленин аатынан холкуос
ка хонуу биригэдьииринэн үлэлээбитэ. Челябинскайга убайыттан арахсан,
хайыһар ротатыгар түбэһэр. Кыратык үөрэтэ түһээт, фроҥҥа атаарбыттар.
1942 сыл ахсынньытыттан Арҕааҥҥы фроҥҥа Тула куорат туһаайыытынан
сэриилэһэр чааска түбэһэн, автоматчиктар роталарыгар сулууспалаабытынан
барбыт. 1943 сыллаахха поеһынан инники кирбиигэ киирэн иһэн салгынтан
саба түһүүгэ түбэспит. Өлүү-тиллии иэдээнигэр сибилигин аҕай киирэн тах-
сыбыт дьон бэйэ-бэйэлэрин үтүрүһэн, ким ханна түбэһиэх вагоннарга кииртэ-
лээн барбыттар. Ол үтүрүүһүгэ Дьөгүөссэ рельсэҕэ түһэн биэрбитигэр хоҥнон
эрэр поезд састаабын көлүөһэтэ уҥа атаҕын үлтү мэлийэн ааспыт. Алта ый
госпитальга эмтэнэн, аҥаар атаҕыттан мэлийэн дойдутугар төннүбүтэ. Дойду
тугар кэлэн хонуу биригэдьииринэн, салгыы нолуок агенынан, атыылааччы-
236

