Page 245 - Дүпсүн сирэ

инни нэ м и и ги т т эн б ы р а а т т ы ы п р и в ет т э т ут !» — диэн суруйар Кыһыл Сулус
уордьан кавалера Г.Н. Ушницкай.
Төрөөбүт Сахатын сирин ахтылҕанын күүһэ бэриллибит киирии тыллара
манныктар:
« П р и в ет ! М и н к у н д у уб а й ы м А л е к с е е в К о н ст а н т и н К узьм и ч у о н н а б у к а б ары
м и н а а п п ы т т а н а ҕ ы й а х а һ а ҕ а с а й ы ы л а а х , х а һ а н д а ум н у л л у б а т э й э л э э х и т ии
п р и веп п и н т ут ун !»
« К у н д у у б а а с т а б ы л л а а х дьо н н о р ум , д о р о о б о л о р у н ! А а н Д о й д у м , а л а һ а б а л а -
ҕ а н н а а х а х т ы л ҕ а н н а а х а й м а х д ь о н н о р ум , о л ун н ь у 19 к у н у н э н д о р о о б о л о р ун !» — бу
П.П.Федоров 1944 сыллаахха суруйбут суругун киирии тыла. Салаакка сэрии
тыйыс уотуттан ордон хаалан, биир да күн тыыннаах буолуу күндүтүн бу тыл-
лартан билиэххэ сөп.
Саллаат суругун киирии тылларыттан тута кини бойобуой тыына, эр санаа-
та, дьонун ахтылҕана, дьонугар таптала биллэр, кинилэр Ийэ дойдуга тапталы
этэр уйаҕас санаалаахтар, сиэр-майгы өттүнэн ыччаты иитэр аналлаахтар.
Атаакаҕа киирээри туран, окуопаҕа сытан, бааһыран баран, буулдьа-буомба
анныгар суруллубут суруктар олус судургулар уонна истин нэр. Онтон да атын
буолуон сатаммат. Хас мүнүүтэ аайы өлөр өлүү кутталыгар сылдьар саллаат
төрөппүттэригэр, чугас дьонноругар дьиҥнээх ис санаатын, бу кэмҥэ тугу са-
ныырын көнөтүк суруйар, этиллэрин курдук ис дууһатын кэпсиир, арыйар.
« Б у д о й д уга (К р а сн о я р ск о й к ы р а а й З а о зер н а й ст ан ц и я ) уоп сай ы н ан ки һ и аһ ы ы ра
ул ахан кы ры ы м ч ы к бы һы ы лаах. Т уох д а к о ст уб эт . А ры ы к и и л эт э 120— 13 0 солк. Э т
к и и лэт э 6 0 — 70 солк. Б ур д ук б уут а 5 0 0 — 6 0 0 солк. ди эн олохт оохт ор кэп си и ллэр.
Н уорм аны ул эһ и к к э 4 0 0 грам м ки ли эби биэрэллэр». Оттон фронт госпиталын аска
нуорматын туһунан: «А һы лы к чааһ а 0 ,3 0 0 г у р у н ки ли эп , 0 ,3 0 0 г х а р а к и ли эп , 0 ,3 0 г
саахар, 0 ,0 2 0 г а р ы ы уст э, уст э х а а һ ы , би и рдэ м и и н, к ы р а б а л ы к т а а х , у у т , ки си эл
иһэбит . А һ ы лы га х а н н ы к эм э уч угэй » , — диэн суруйар «Бойобуой үтүелэрин иһин»
мэтээллээх, Албан Аат III степеннээх уордьанынан наҕараадаламмыт, сэрииттэн
эргиллибэтэх Дүпсүн саллаата П.П. Федоров.
Суруктарга төрөөбүт дойду ахтылҕана олус күүстээх. « Д о й д ум , а й м а х т а р ы м
т уһ ун а н со н ун и ст и эх п и н о л ус б а ҕ а р а б ы н » , « Э һ и ги к ы т а а т а н т у р гэ н н и к д о й ­
д ум со н ун ун т у о х т ө һ ө к ы а л л а р ы н а н с у р у й у н » , — диэн суруйаллар саллааттар.
Төрөөбүт алаастарыгар бу дьыл быйаҥ хайдаҕын, дьон-сэргэ хайдах кыстаабы-
тын, ким туох сүөһүнү ииппитин сураһан сурук суруйачлара.
« С уо л у м н а һ ы га р уунээС ш ни к ө р ө и ст эх х э у ч у г э й , онон б и һ и ги д и эк и х а н н ы к
эм э б уо л уо дн и и һ эб и т б а ҕ а с а н а а ҕ а » , — диэн суруйар Дүпсүн саллаата Д.Н.
Алексеев. « А а р а а й а н суо л ун к ө р д ө х х ө у у н э э й и у ч у г э й б ы һ ы ы т а » , — суруйар
С.Н. Ефимов. « С у ө һ у ч а а һ ы н а н т у о х с у ө һ ү н у к ы с т а т а н э р э ҕ и т ? У о п са й ы н а н
д а б и һ и ги д и эк и ы а л л а р х а й д а х к ы с т а а н эр эл л эр и й ? М и н к э эл т и м к э н н э т уо х
ул а р ы й ы ы л а р т а ҕ ы с т ы л а р » , — сураһар П.П. Федоров. «Б ы һ а й ы н т ө һ ө о н , т от
сай ы н б уо л л а , б эй эҕ и т х а н н а к ы с т а а н о л о р о ҕ у т ? Б ы й ы л х о л к у о с х а н н а т а һ а ҕ а с
т а ст а ? » — диэн ыйытатаһан суруйар В.Н. Федоров.
Саа-саадах тутан Ийэ дойдутун көмүскүү сэриигэ сылдьар. «бүгүн баар,
сарсын суох» балаһыанньалаах саллаат дойдутугар дьоно ханнык сүөһүнү кыс-
татарын туһунан толкуйдуур, сүбэни биэрэр, дьонун кыстыгар кыһатлар.
241