Page 247 - Дүпсүн сирэ
P. 247

« Э һ и ги  м и и ги н  к ү ү т ү м э н !  К ү ү т ү ҥ м а ҥ н а й ,  а а н  д о й д у  и к к и  а т а х т а а ҕ ы н  э һ э эр и
        со р ум м ут   д ь и и к эй   н ем ец   ү л т ү р ү й эр и н !  К и ни   х а һ а н   ү л т ү р ү й э р   д а ,  м и н   д о й д у б а р
        т и и й и эҕ и м .  П а к а а ,  п ри вет ы   к ы т т а   х а а л л ы м  Федоров П.П.  1 9 .1 1 .4 4  с.»
           Бойобуой  суолун  1942  сыл  бэс  ыйын  22  күнүттэн  1945  сыл  олунньу  19
        күнүгэр  диэри  кыргыһыы  толоонугар  сылдьыбыт  Г.Н.  Ушницкай  17  суруга
        Дүпсүн  оскуолатын  Албан  аат  музейыгар  баар.  Бу  үс  сылтан  ордук  кэм  хас
        биирдии  мүнүүтэлэрэ  кини  олоҕун  быһаараллара.  Маннык  мүччүргэннээх
        сырыыларга  сылдьан  хаһан  даҕаны  санаа  түһүүлээх  « Б а ҕ а р   ө л ү ө м » ,  —  диэн
        кэриэс  хаалларардыы  суруйбатаҕа.  «Д ля   и сп олн ен и и   эт о й   н а д еж д ы   в   к а ж д у ю
        м и н у т у  м ы   и д ем   д а л ьш е  от   в а с ,  н о   зн а е м ,  ч т о   к а ж д ы й   и з  н а с  го в о р и т   и  зн а ет :
        М ой   п ут ь   дом ой   т о л ь к о   ч ер ез  Б ерли н .  Д о   сч а ст л и в о го   сви д а н и я ,  с  п р и вет о м   ваш
        Гавриил». Бу 1945 сыл олунньу 19 күнүнээҕи суруга — бүтэһик суруга этэ. Кини
        историяҕа  киирбит  герой  куорат  Сталинград  улуу  кыргыһыытыттан  саҕалаан,
        Лаутверг  диэн  Германия  куоратыгар  тиийэн  1945  с.  кулун  тутар  11  күнүгэр
        геройдуу өлбүтэ.
           « Б ы р а а т т ы ы   и с т и н   уо н н а   и т и и   п р и вет и   к ы т т а   эн   и л и и ги н   ы га   т ут а б ы н
        б ы р а а т ы н .  Гаврил  2 2 .0 6 .4 2   с.»
           « И й э  д о й д ум   и һ и н !  С т али н   и һ и н ! И н н и к и с»   д и эн  л о з у н г   к у р у у к   м и и ги н   к ы т а р ы
        буол уо.  Гавриш  Ушницкай г.  Ч еляби нск,  ча ст ь  3 2 1 -9 8 » .
           « М н е  очен ь  х о ч е т ся   ск о р е е   ех а т ь   н а   з а п а д ,  чт обы   р а згр о м и т ь   н е м е ц к у ю   а р ­
        м и ю   и  о ч и ст и т ь  с в о ю   Р о д и н у  от   н ем ец к о й   н ечи ст и .  С  п р и вет о м   ва ш   сы н  Гавриш
        Ушницкий.  2 4  м а я   1 9 4 4  го д а .»
           Хайдахтаах курдук  күүстээх санааный!  Итинник улуу дьыалаҕа кыттыспыт,
        итинник  улуу  кыайыыны  ситиспит  дьоннорбутунан  киэн  туттабыт.  Кинилэр
        кытаанах  кэмнэ  саха  норуотун  аатын  үрдүктүк  туппуттара.  Бу  суруктар  ону
        туоһулуур докумуон  буолаллар. Төһө да сэрии  ыксаллаах кэмнэрэ буоллаллар,
        саллаат суругар ирдэбил кытаанах этэ.  Саллааттар ыытар суруктара араас фор-
        малаах, кээмэйдээх,  үксүгэр үс муннуктуу тутуллубут буолаллар эбит. Ардыгар
        конверт таһыгар историчны, төрөөбүт дойдуга,  норуокка муҥура суох тапталы
        көрдөрөр ойуулардаах буолаллар.  Саллаат суругар аналлаах түөрт гына бүк ту-
        туллар анал лиистэри УВПП сакааһынан оҥороллор эбит.  Иһигэр үөһээ, алла-
        раа сурааһын тардан  «ниже  черты  не  пиши»,  «выше  черты  не  пиши»,  — диэн
        миэстэ  хааллаттараллар  эбит.  Таһыгар  Конституция  ыстатыйатын,  Советской
        Союз Гимнин  бэчээттээбит буолаллар.  Аадырыс  суруллар лиис түөрт гыммыт
        бииригэр  «ВОИНСКОЕ»  диэн  суруктаах  уонна  «Смерть  немецким  захватчи­
        кам!» диэн  ын ырыы тыллаах буолар эбит.
           1942  сыллаахха  «Воениздат»  анал  почтовай  карточканы  100  000 тираһынан
        таһаартарбыт.  Олор  билиҥҥи  открыткаҕа  маарынныыр  кылгас  сурукка  анал-
        лаахтар.  Итинник  карточкалары  Ленинградтааҕы  «Главгумсбыт»  хонтуората,
        Сталин  аатынан  «Правда»  хаһыат  500  000 тираһынан  эмиэ  таһаартарбыт.  Су­
        рукка  сэрии  иннинээҕи  почтовай  карточкалары  эмиэ  туһаналлар  эбит.  Биир
        өттүгэр  толору  аадырыс,  иккис  өттө  ыраас,  онно  сурук  суруйан  ыыппыттара
        музейга сытар.  «Почтовая  карточка»,  «СаПе ро$1а1е» диэн суруктаах.
           Фронт аадырыһын туһунан Г.Н. Ушницкай суругуттан ааҕабыт: «Ханна, хайа
        сиргэ, ханнык чааска баарбыт кистэлэгг,  онон  итилэри суруллубат».  Ол  сэрии
                                                                                  243
   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252