Page 355 - Дүпсүн сирэ
P. 355
наҕараадалаабыта. Онно биһиги аҕа саастаах бииргэ үлэлиир дьоно бу оҕоттои
кэлин үчүгэй салайааччы тахсыыһы дии санаабыппыт.
1974 сыллаахха Иннокентий Васильевич СГУ тутуу инженердэрин бэлэм-
ниир салаатын Дьокуускай куорат тутуутун тэрилтэлэригэр үлэлии-үлэлии
үөрэнэн бүтэрбитэ. Үөрэнэр кэмигэр республикатааҕы «Межхолкуосстрой»
холбоһук инженеринэн үлэлээбитэ. 1980 сыллаахха Тыа хаһаайыстыбатын
министерствотын дьаһалынан совхозтары күүстээх кадрдарынан бөҕөргөтөргө
сыаллаах уурааҕар олоҕуран, Иннокентий Васильевич Бочкарев Горнай оройуо-
нугар «Атамай» совхозка директорынан ананан үлэлии барбыта. Биэс сыл кур-
дук үлэлээн, совхоһу хаһаайыстыба өттүнэн сайыннарбыта. «Атамай» совхоз
үлэтэ республикаҕа биллибитэ.
1988—1991 сылларга Иннокентий Васильевич Бочкарев бэйэтин баҕа
өттүнэн төрөөбүт Дүпсүнүгэр совхоз директорынан үлэлээбитэ. Олоххо киэн
көрүүлээх, инникини ырааҕы анаарар, сан аттан-саҥа толкуйу ыараннатан,
толкуйдаан, чугуйбакка иннин диэки хардыылыыр кудуххай уонна толлугаһа
суох салайааччылар баар буолааччылар. Биир оннук киһинэн мин Иннокентий
Васильевиһы ааҕабын. Кини «Дүпсүн» совхозка үлэлиир сылларыгар үлэһит
ырыынак сыһыаннаһыытыгар чопчу сыаллаах-соруктаах үлэлиирин өйдөтүү
курдук уустук балаһыанньаҕа бары специалистарын ааҕан-суоттаан үлэлээһиҥ-
н э, хас биирдиилэригэр биирдии ыйдарынан графиктаан былааннаахтык, айым-
ньылаахтык үлэлииллэрин ирдээбитэ, ылыммыт былааннарын хайдах толорон
иһэллэрин хонтуруоллуура. Үлэ түмүк анализтарын оҥоттороро, ыйытара. Ол
иһин уопсай үлэ-хамнас биллэрдик өрө көтөҕүллүбүтэ. Сүөһүттэн-сылгытган
ылыллар бородууксуйалар лаппа үрдээбиттэрэ. Сылгы ахсаан өттүнэн лаппа
эбиллибитэ. Саха боруода сылгытын элбэтии сүрүн сорук буолбута. Элбэх саха
атыырдара племенной хаһаайыстыбалартан атыылаһыллыбыттара.
Нэһилиэк олохтоохторо, үлэһиттэр олохторун-дьаһахтарын тупсарар сыал-
тан совхозка куурусса, сибиинньэ ииппиттэрэ, хара сыһыл фермата тэрилли-
битэ. Хас ыат ахсын сибиэһэй куурусса сымыыта, этэ, сибиинньэ этэ дэлэйби-
тэ. Үлэһиттэр сылаас, сымнаҕас саһыл бэргэһэ, сон саҕата кэппиттэрэ.
Совхоз бары кыһыл муннуктарыгар сүөһү уонна киин гараж үлэһиттэригэр
туспа дьиэлээх-уоттаах, иһигтээх-хомуостаах, а нал повардаах итии аһылык
тэриллибитэ. Сорохтор дьиэлэригэр да испэтэх сыалаах мииннэрэ кыһыл
муннукка дэлэйэ. Улахан комплекстарга анал сынньанар саалалаах, остоло-
буойдаах, барыта аныгылыы мебеллэрдээх, телевизордаах, араадьыйалаах,
библиотекалаах дьиэлэр баар буолбуттара. Ферма үлэһиттэрин таһар автобус
кытта баара.
Сайылыктары тупсаран тутуу, ынах ыыр аппарааттарын үлэлэтии. искус-
ственнай сиэмэлээһинҥэ пууннары тутуу үлэтэ барбыта. Остуойкаҕа ыан-
ньыкка анаан арочнай тииптээх механизированнай хотону, Дүпсүн ҥэ арочнай
гаражтары, ыскылааттары, улахан кыамталаах киин котельнайы туппуттара.
Дүпсүн оскуолатыгар сайын н ы оҕо сынньанар, үлэлиир «Кустук» диэн ааттаах
лааҕыр тутуллан үлэҕэ киирбитэ. Совхоз материальнай базата боҕөргөөбүтэ.
Сүөһү-сылгы уонна чааһынай бас билэр сүөһүлэрэ, сылгылара бөҕө аһылык
базалаах буоларыгар улахан суолтаны биэрэрэ. Ол курдук Иннокентий Василье-
319

