Page 518 - Дүпсүн сирэ
P. 518
иһин охсуһуу мин суруйааччы да, гражданин да быһыытынан чиэһим, киһилии
суобаһым дьыалатынан буолбута.
1967 сыллаахха Саха АССР Прокуратуратыгар, салгыы РСФСР, ССРС
Прокуратуларыгар, Забайкальетааҕы Байыаннай уокурук Кылаабынай про
куратуратыгар В.В.Никифоровы толору реабилитациялааһын туһунан ту-
руорсуу хаттаан көбүтүллүбүтэ. ССКП Обкомугар уонна Саха сирин поли-
тическай органнарыгар ити туруорсуу сиэргэ баппат дьыаланан көстүбүтэ.
Аһаҕас мунньахха авторы советскай былаас өһүөннээх өстөөҕүн аатын-суолун
тилиннэрэ сатыыр сирэйэ-хараҕа суох киһинэн ааттаабыттара. Туруорсууну
бырачыастааһын Үрдүкү Байыаннай Прокуратураҕа түспүтэ уонна көммөт
куһаҕан дьайыыны оҥорбута. Кырдьык, Никифоров буруйдаммыт 58-с ыста-
тыйатын икки пууна олоҕо суохтарынан уһуллубута, ол эрээри, үһүс буруй
көстөн, реабилитациялыыр кыаҕы биэрбэт гыммыта...
1973 сыллаахха Саха сириттэн ыраах Красноярскайдааҕы кинигэ издатель-
ствотыгар В.В.Никифоров салайааччыта уонна «Сахалар союзтарын» тэри-
йиитигэр, онтон да атын политическай үлэтигэр-хамнаһыгар сүрүн сүбэһитэ-
амаһыта, өй-санаа саҕааччыта, Саха сирин (Енисей кыраайын эмиэ) урукку
политическай сыылынайа Л.Н.Мещеряков туһунан кинигэм бэчээккэ бэлэм-
нэммитэ. Онон туһанан буунньут саха үлэтин-хамнаһын туһунан ахтыбы-
тым уонна ону сэргэ кини аатын-суолун чөлүгэр түһэриини хаттаан көбүтүү
түбүгүн саҕалаабытым.
1974 сыл муус устар 24 күнүгэр В.В.Никифоров сирэй сиэнэ Зинаида Ива
новна Никифорова: «Эһиги кыһамньыгыт уонна болҕомтоҕут иһин олус уөрэбин.
Биллэн турар, хаттаан туруорсуугун уруйдуубун. Арай, доруобуйам олус мөлтөх
туруга хайа эрэ өттунэн мэһэйдэһэр. Сайабылыанньа туһунан. ССРС Прокура
туратыгар 1968 сыл тохсунньу 5 күнүнээҕи сайабылыаннъам куоппуйата баар.
Эһиэхэ ыытабын.Эһиги, баһаалыста, онно сөптөөх көннөрүүлэри, эбиилэри кил-
лэрэн баран миэхэ ыытыҥ эрэ. Мин хаттаан бэчээттээн баран, тустаах инстан-
цияларга ыыталыам. Мин эйигиттэн итини көрдөһөрбүн бырастыы гын, атын
көрдөһөр киһим суох. Кардашевскай, бу дьыаланы тиһэҕэр тириэрдиһиэх буолан
эрэннэрэн баран, киирэ да сылдъыбатаҕа ыраатта. Эргиллибэттии суттэ» диэн
суруйбута.
Ити этэр кинигэм 1978 сыллаахха эмиэ тахсыбыта. Оттон ити кэмҥэ дойдуга
политическай быһыы-майгы ыараабыта. «Мундир чиэһин араҥаччылааччылар»,
Никифоровы хараардыыгаилиилэринуурбуттар, онутэҥэ 1919сыллаахха Ники
форовы утары кылаас охсуһуутун ыыппыттар өттүлэриттэн тиистэрин-уостарын
сытыыланан туран: «Саамай революционнай дьаһаллары ылыахпыт», — диэн
сааналлара уонна Никифоровы реабилитациялааһыҥҥа сорунуулардааҕар,
көннөрү аата да ахтылларын сөбүлээбэт аата-ахса суох элбэх бырачыастары
хаһыаттар, сурунааллар редакцияларыгар, издательстволарга киллэртииллэрэ.
Ол эрээри, 1989 сыллаахха бу сурук автора Кылаабынай Байыаннай
Прокуратура иннигэр Никифоров буруйданыыта уонна «ханнык да анти-
советскай тэрилтэ суоҕун» бигэргэтэр көрдөрүүтэ баарын үрдүнэн «билэ-
билэ эппэтэх» диэн буруйдааһын төһө сокуоннайын туһунан туруорсар-
га быһаарыммыта. Кини киллэрбит дакаастабыллара өйдөммүттэрэ уонна
458

