Page 521 - Дүпсүн сирэ

Василий Васильевич Никифоровы ааттаан-суоллаан киллэрбиттэр. Бу бүтүн
Россия билиниитин кэрэһилээн, 2004 сыл балаҕан ыйын 27 күнүгэр, Саха Ре-
спубликатын национальнай суверенитетын быраайынньыгар сөп түбэһиннэрэн,
А.С.Пушкин аатынан национальнай библиотека эркинигэр сүдү биир дойду-
лаахпыт мөссүөнэ чочуллубут мемориальнай дуоска аһылынна, балаҕан ыйын
28 күнүгэр «Аһаҕас Россия» региональнай общественнай тэрилтэ, «Нуучча ли-
беральнай нэһилиэстибэтэ» национальнай фонда, «Уна күүстэр союзтарын»
Саха сиринээҕи тэрилтэтин көҕүлээһиннэринэн научнай-практическай кон­
ференция ыытылынна.
Аны «Аһаҕас Россия» РОП 2004 сыллаахха «Биһиги либеральнай нэһи-
лиэстибэбит» диэн ааттаах кинигэ бастакы таһаарыытын бэчээттэттэ. Онно
Россия либеральнай хамсааһынын 14 бөдөҥ лидердэрэ киллэриллибиттэрэ.
Олор ортолоругар — Күлүмнүүр! Кинигэ таһыгар барыларын мэтириэттэрэ
баар. Зайцев, Аксаков, Сперанскай, Чичерин курдук бөдөҥ лидердэр кэннилэ-
риттэн биһиги Никифоровпыт саамай көстүүлээх өттүгэр, бэһис киһинэн мэ-
тириэтэ киирбит. Кинигэни илиитигэр ылбыт эрэ хараҕа хатанар миэстэтигэр!
Көрөргө, саныырга астык! Бэһис киһинэн — Россия сыанабыла оннук! Онтон
атын буолуон табыллыбат. «Либеральнай нэһилиэстибэ» программа салайаач-
чыта, философскай наука доктора Алексей Кара-Мурза нуучча либеральнай
хамсааһынын уһулуччулаах деятелэ Д.Н.Шипов аатын үйэтитии дьаһалларын
ыытыыны тэрийэ сылдьан, «Тутулуга суох хаһыакка» 2003 сыл балаҕан ыйын
30 күнүгэр биэрбит интервютугар: «Кимнээх ытык өйдөбүллэрин тилиннэрии-
ни талан ылыы критерийэ суос-соҕотох биир эрэ: бу — Аҕа дойду либератиз-
мын «үрдүкү лигата», — диэн этиитэ итини мэктиэлиир.
И. Сыроватскай, журналист

В.В.Никифоров тылбааска үлэлээбит суруйааччылартан
биир бастакылара

В.В.Никифоров айар үлэтин биир сүрүн өрүтүнэн — тылбаасчыт быһыы-
тынан дьоҥҥо-сэргэҕэ биллэр. Ханнык баҕарар литература туохтан эмэ олук
уурунан үөскүүр, сайдар. Үөрэхтээхтэр этэллэринэн, биһиги литературабыт
сайдарыгар кэккэлэһэ олорор улуу нуучча литературатын сабыдыата кырата
суох. Биһиги бастакы суруйааччыларбыт А. Е. Кулакове кай, А.И.Софронов,
Н.Д.Неустроев В.В.Никифоров, бэйэлэрин ахтыыларыттан да аахтахха, нууч­
ча улуу суруйааччыларын айымньыларын ааҕан, үөрэтэн, ырытан, чинчийэн,
айар үлэҕэ куорсун анньыммыттар.
А.Е Кулаковскай 1908 сыллаахха «Абааһы андаҕара» диэн М.Ю.Лермонтов
«Демон» поэматын көнүл тылбаастаабыта. Ол да иһин 1912 сыллаахха
А.Е.Кулаковскай литература сайдыытыгар тылбаас улахан суолталааҕын ыйбы-
та: «Первым и существенным шагом в создании якутской литературы должны
быть переводы с русского на якутский язык».
Оччотооҕуга «билигин баар, тыыннаах курдук, киһинэн үтүгүннэрэн оон-
461