Page 156 - Олоҥхо биһигэр

тыал тыаһын курдук истэр буолбуттара. Ити түмүгэр сурук-бичик
үөдүйбүт, үөрэхтэнэн уруйдаммыт сүүрбэһис үйэбит 90-ча сылын
устатыгар баара-суоҕа 18 эрэ олоҥхобут туспа кинигэнэн күн сирин
көрөөхтөөбүт эбит.
Олоҥхобут суола олох даҕаны сойуоҕун улуу муударай Ойууну-
скай төрөөн, олоҥхонон дьарыктанан, «Дьулуруйар Ньургун Боотур»
олоҥхону уустаан-ураннаан сурукка хаалларан олоҥхобут барахсан
үрүҥ тыына быстыбакка күн бүгүҥҥэ тиийэн кэллэҕэ.
Бу барҕа духовнай баайбытын республикабыт бастакы прези-
денэ М.Е. Николаев XXI үйэни көрсө сахабыт норуотун самныбат
саргытын быһыытынан таба сыаналаан республикатааҕы «Олоҥхо
ассоциациятын» көҕүлээн тэрийбитэ. Аны итини араҥаччылаан СР
правительствота 2001 сыллаахха «Олоҥхону харыстааһыны хааччыйар
дьаһаллар тустарынан» анал дьаһалы таһаарбыта.
Дьэ бу дьаһалга олоҕуран, улуу Ойуунускай убайбыт олохтообут
гуманитарнай чинчийии института уонна республикатааҕы «Олоҥхо
ассоциацията» «Саха боотурдара» диэн серияны, барыта 21 олон хону
бэчээттээһини саҕалаата.
Олоҥхо сериятын толору таһаарыы саха норуотун төрүт культу-
ратыгар, духовноһыгар үйэлэргэ сүппэт сөҕүмэр көстүүнэн, бараммат
баайынан буолуоҕа.
Серияны Уус Алдаҥҥа 1900 с. төрөөбүт биллиилээх олоҥхоһут
Арамаан Алексеев «Алаатыыр Ала Туйгун» олоҥхотун бэчээттээн
саҕалаабыттара бэйэтэ туһугар кэрэхсэбиллээх. Ол курдук, бу түөлбэҕэ
уутуйан үөскээбиттэрэ аатырбыт олоҥхоһуттар: Д.М .Говоров-
Олоҥхоһут Миитэрэй, П.А.Охлопков-Наара Суох, Н.П.Бурнашев-
Боодоҕос, Н.Р.Петухов-Олоҥхоһут Наһаар уо.д.а.
Аны «Алаатыыр Ала Туйгун» олоҥхо сахаларга суох үс үйэлээх
сүдү олоҥхо. Аан дойдуга да суруллуутун кээмэйинэн бэчээккэ
тахсыбыт бэрт аҕыйах ахсааннаах бөдөҥ героическай эпостары кыт-
та тэҥҥэ турар эбит. Ол курдук, кээмэйинэн аан дойдуга бастакы
миэстэҕэ киргизтэр «Манастара», иккискэ Индия эпоһа «Махабха-
рат», үһүскэ «Шахмане» диэн ыраахтааҕылар тустарынан Фирдоуси
суруйбут поэмата ааҕыллар эбит буоллаҕына төрдүскэ «Алаатыыр Ала
Туйгун» олоҥхо киирсэрин саха биллиилээх эпосоведа И.В.Пухов
бэлиэтээбит.
Дьэ маннык үс үйэлээх сүдү олоҥхону «Бичик» издательство сүр
үчүгэй хаачыстыбалаахтык үс томнаах кинигэнэн 2002 с. бэчээттээн
таһаарда.
«Алаатыыр Ала Туйгун» олоҥхо маҥнайгы үйэтин кинигэтэ 21,75
б.л., 244 стр., иккис үйэтэ 25,25 б.л., 399 стр., үһүс үйэтэ 30,25 б.л.,
477 стр. Хас биир кинигэ 1000 тиражтаах.
Олоҥхоһут тылыттан А.Р.Алексеева уонна В.И.Федоров суруй-
буттарын бэчээккэ бэлэмнээбиттэр: В.В.Илларионов, А.Н.Жирков,
Л.Г.Шелковникова, Т.В.Илларионова. Кинигэ эппиэттиир редак-

152