Page 30 - Олоҥхо биһигэр

үс киэһэ «Үөлэн Хардааччытын» олоҥхолоппуттара да, онно ол
олоҥхотун түмүктээбэтэҕэ», — диэн И.К.Борисов ахтар. Аҕа дойду -
ну көмүскүүр сэриигэ эдэр олоҥхоһуттар, олоҥхону толорооччулар
хорсуннук сэриилэспиттэрэ. Чэриктэй нэһилиэгин эдэр олоҥхоһута
Свешников И.Г.-Хагдаа охсуһуу хонуутугар охтубута. Ологгхону
толорооччулар С.Т.Алексеев, Л.П.Новогодин, С.Д.Ушницкай, о.д.а.
сэрииттэн эргиллэн, эйэлээх олоҕу тутуспуттара. Сэрии кэннинээҕи
кэмҥэ урукку аатырбыт, биллибит олоҥхоһутгар ахсааннара аҕыйаан
испитэ. Олоҥхоһуттар кырдьан, урукку курдук сири-дойдуну кэрийэ
сылдьан олоҥхолууллара уурайбыта, онон истиһэн олоҥхолооһун
уурайбыта. Ол оннугар олоҥхону араадьыйанан истин, кинигэттэн
ааҕан билсиһии кэмэ кэлбитэ.
1948 сыллаахха Дьокуускайга олоҥхоһуттар маҥнайгы сүлүөттэрэ
буолбута. Ахсынньы 5 күнүтэр Норуот айымньытын республикатааҕы
дьиэтигэр Саха сирин араас оройуоннарыттан кэлбит тоҕус олоҥхоһут
олоҥхону бөлөҕүнэн (коллективынан) толорбуттара биллэр. Таатта
оройуонун олоҥхоһута И.Е.Оҕочуйаарап «Уһук Түрбүү бухатыыр»
олоҥхотун оруолларынан үллэстэн, ханнык да бэлэмэ суох, сүрүн
ис хоһоонун билсиһээт, биэс чаас устата ситиһиилээхтик толорбут-
тар. Манна Уус Алдан Чэриктэйиттэн Н.П.Шергин (тенор) Уоруку-
Суоруку Куо абааһы кыыһын ырыатын ыллаан, дьүүллүүр сүбэ
биһирэбил бириэмийэтин ылбыт.
60-с сьшлартан идэтийэн олоҥхолуур киһи ахсаана биллэрдик
аччаабыта, ол оннугар олоҥхону толорооччулар араас фестивалларга,
концертарга кытталлар. Самодеятельность кыттыылаахтара үксүн
бэлэм тиэкистэн толороллор, айар олоҥхоһуттар аҕыйаабыттара.
Улуу К ы айыы 40 сылын көрсө ы ы ты ллы бы т ф ольклор
оройуоннааҕы көрүүтүгэр Кэптэнилэр «Дьулуруйар Ньургун Боотур»,
Дүпсүннэр Лаврентий Новогодин «Күн Эрили» олоҥхотун туруорбут-
тара кэрэхсэммитэ. «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхоҕо Ньургун
Боотуру Петр Жирков кыайа тутан толорбута. Уот Уһутаакыны Роман
Лугинов, Туйаарыма Куону Аграфена Лугинова, Сорук Боллуру-
Василий Бурнашев кыахтарын иһинэн син балачча толоро сатаабытгара.
Дүпсүннээҕи культура дьиэтин коллектива «Күн Эрили» олоҥхоҕо
(олоҥхоһуттар) толорооччулар былыргы олоҥхоһуттар түмсэн күрэх
былдьаһыыларын санатан, олорон эрэн толорбуттар. Олоҥхоһут
Л.Новогодин ситимнээччи быһыытынан, Күн Эрили бухатыыры —
Павел Приблых, абааһы уола Таас Туймаарыны Василий Лыткин
толорбуттарын көрөөччүлэр биһирээбиттэр. Фольклор оройуоннааҕы
көрүүтүн түмүгүнэн олоҥхоһут Роман Алексеев аатынан бирииһи
Лаврентий Новогодин ылбыта.
Бу суруйууну түмүктээн эттэххэ:
1. Уус Алдан оройуонун 21 нэһилиэгэр араас кэмҥэ дьон
өйдүүрүнэн 88 олоҥхоһут олоро сылдьыбыта барылланар. Ол иһигэр,
Байаҕантай улууһугар — 4, Бороҕон улууһугар — 51, Дүпсүн улууһугар

26