Page 27 - Олоҥхо биһигэр

най экспедициялара олоҥхоһут Р.Ф .Алексеев кэпсээннэрин,
үһүйээннэрин, норуот ырыаһытын Никифоров Дмитрий Иванович
ырыаларын уһулбуттара.
4. 1970 сыллаахха П.П.Барашков диалектологическай экспеди-
цията фольклорга материал эмиэ хомуйбут.
5. 1973 сыллаахха П.Н.Дмитриев салайааччылаах фольклорнай
экспедиция олоҥхоһут Р.П.Алексеев тыыннааҕар олоҥхолорун айым-
ньыларын анаан хомуйбута.
Маны таһынан, Курбуһах нэһилиэгэр төрөөбүт фольклорист
учуонай И.В.Пухов оройуонун биллэр-көстөр олоҥхоһуттарын
Охлопков Василий Николаевиһы, Пухов Прокопий Михайловиһы
(оҕо сылдьан сэҥээрбит олоҥхоһуттара), Данилов Иван Ивановиһы,
Говоров Иван Ивановиһы, Олесов Петр Саввиһы-Күөх Бүөтүккэни,
Охлопков Ефим Петровиһы 1949—1950 сс. сирэй көрсөн олоҥхолорун
истибит, нууччалыы уһулбут. Маны таһынан кэлин биллибит
олоҥхоһут Алексеев Роман Петровиһы кытта ыкса билсиспитэ, су-
руйсубута. Ол суруктара олоҥхоһут кыыһыгар Алексеева Акулина
Романовнаҕа баарын миэхэ аахтарбыта. Учуонай И.В.Пухов олон хоһуг
Р.П.Алексеев олоҥхолорун күн сирин көрдөрөр баҕалаах сылдьан,
ыалдьан Москваҕа өлбүтэ. Мантан көстөрүн курдук, саха биллиилээх
фольклористара Г.У.Эргис, И.В.Пухов отутус сыллартан Уус Алдан
оройуонугар биллибит үгүс олоҥхоһуттары көрсүбүттэр уонна кини-
лэр олоҥхолорун научнай үлэлэригэр туһаммыттар.
1930 сыллаахха оччотооҕу 19 саастаах Данилов Егор Василье­
вич олоҥхоһут Говоров Дмитрий Михайлович «Эрбэхтэй Бэргэн»
олоҥхотун уһулбута. Онон кини аан бастакынан олоҥхоһут Говоров
Дмитрий Михайлович олоҥхотун суруйбут үтүөлээх. Бу олоҥхо
тиэкиһин П.А.Ойуунускай үрдүктүк сыаналаан: «Бу олонхону бэчээт-
тиэххэ бэрт сөптөөх. Суруллуутун ырыанан сүһүөхтээн суруйуохха соп-
төөх. Үчүгэй олоҥхо эбит. Техническэй редактор көннөрүөхтээх», —
диэн бэлиэтээбит. Уһулуччулаах государственнай уонна обществен-
най деятель, революционер уонна суруйааччы П.А.Ойуунускай ити
курдук норуот уус-уран тылынан айымньытыгар үрдүк сыанабылы
биэрэрэ, олоҥхоҕо улахан болҕомтотун уурара. Бука, кини баҕа санаа-
тын учуоттаан, Г.М.Васильев, X.И.Константинов «Саха норуотун
айымньыта» диэн 1942 сыллаахха тахсыбыт хомуурунньуктарыгар
киллэрбиттэрэ буолуо. Аатырбыт олоҥхоһуту кытта «Эллэйада»
автора, этнограф-историк, фольклорист Г.В.Ксенофонтов көрсүбүтэ
уонна кини айымньыларын суруйбута.
1937 сыллаахха И.С.Васильев олоҥхоһут Москвитин Н.В. «Хаан
Дьаргыстай», Г.Чиряев Неустроев Т.К.-Хоҥой Түмэппий «Хаан Дьар-
гыстай», 1940 сыллаахха А.Е.Аржаков Татаринов Н.Я. «Дьулуруйар
Ньургун Боотур», 1941 сыллаахха С.К.Дьяконов Бурнашев Е.П.-
Төппөс «Кыыс Дэбилийэ бухатыыр», Н.Н.Пестряков Барашков Е.П.
«Дьулаан киһи Дьуларытта Дохсун», Чараҥай оскуолатын коллектива
Соловьев П.Н. «Күн Ньургун Бухатыыр», олоҥхоһут Олесов П.С-

23