Page 26 - Олоҥхо биһигэр

киин өттүгэр уратылаах историческай, географическай миэстэлээх.
Уһун үйэлэргэ олоҥхо, төрүт культура умнуллан сүппэккэ билиҥҥи
кэмҥэ диэри утумнаан тиийэн кэллэ.

Н.С. Пестряков,
Саха Республикатын культуратын үтүөлээх үлэһитэ
(Д. М. Говоров-Олоҥхоһут Миитэрэй 145 сылыгар анаммыт
научной-практической конференцияҕа этиититтэн)
Балаҕан ыйын 11 күнэ, 1993 с. Бороҕон

1.3. УУС АЛДАН УЛУУҺУН ОЛОҤХОЛОРУН УОННА
ОЛОҤХОҺУТТАРЫН ҮӨРЭТИИ
Уус Алдан улууһугар тарҕаммыт олоҥхолорун уонна улуус
олоҥхоһуттарын утумнаахтык чинчийии, хомуйуу советскай былаас
буолбутун кэннэ 30-с сыллартан саҕаланар. Ол иннинээҕи кэмҥэ
Дүпсүн улууһугар сыылкаҕа олорбут полит-сыылынай С.В.Ястремскай
1895 сыллаахха II Өспөх олоҥхоһута Н.А.Копырин «Кулун Куллус-
туур» уонна I Өспөх нэһилиэгиттэн С.Н.Стрекаловскай «Сүҥ
Дьааһын» олоҥхолорун суруйбута. Ол олоҥхолор 1929 сыллаахха
«Образцы народной литературы якутов» диэн кинигэтигэр нууччалыы
тылынан бэчээттэммитэ. 1935 сыллаахха А.Ф.Бояров Д.М.Говоровы
күнүстэри-түүннэри олоҥхолотон «Бүдүрүйбэт Мүлдьү Бөҕө»
олоҥхотун суруйбута. Бу олоҥхо 1938 сыллаахха туспа кинигэнэн
бэчээттэммитэ, үс саха кутун-сүрүн туппута.
1936 сыллаахха П.А.Ойуунускай Чараҥ ыһыаҕар тахса сыл-
дьан, оройуон аатырбыт олоҥхоһуттарын, ырыаһыттарын истибит.
Кинилэртэн чулууларын автономия 15 сылыгар куоракка ыҥыран
олоҥхолоппуттар, араадьыйаҕа ыллаппыттар. Бурнашев Николай
Петрович-Боодоҕос, Бурцев Константин Назарович-Олоҥхоһут
Көстөкүүн оччолорго дэлэйэ илик патефон бириэмийэлээх дьиэ-
лэригэр кэлбиттэр. Дьон: «Ыллыыр холбука таһаарбыттар», — диэн
сөхпүттэр. Ити норуот талааннаах олоҥхоһуттарын ыҥырыыга, бука,
П.А.Ойуунускай сүрүн оруоллаах буолуохтаах.
Тыл, литература уонна история института араас кэмнэргэ Уус
Атдаҥҥа маннык экспедициялары ыыппыта:
1. 1944 сыллаахха И. Г.Березкин салайааччылаах фольклорнай
экспедиция Дүпсүн фольклорун хомуйбута.
2. 1950 сыллаахха Г.У.Эргис, А.Л.Новгородова фольклорнай экс-
педицията Баатаҕайга олоҥхоһуттар Соловьев Прокопий Наумович,
Бурнашев Николай Петрович-Боодоҕос, Курбуһахха Посельскай Ми­
хаил Никитич, Мүрүгэ Алексеев Роман Петрович биографияларын,
репертуардарын, олоҥхолорун сюжетын суруйбуттар.
3. 1962 сыллаахха Н.В.Емельянов, Н.М.Ермолаев фольклор-

22