Page 165 - Иван Мигалкин Күн таммаҕын ыһыспыт дьылҕалар

Сана түһэр хаардыы
Тулам үөрэ сырдыыр.
Хоһоон тылын сааһылыы
Сүрэх ыллыыр, ыллыыр.
(“ Иэйии”)
Сорох ардыгар суруйааччы уус-уран айымньыга бэркэ
билэр, бигэтик эрэнэр да суолун ыйытыы курдук форма-
лаан суруйуон сөп. Итинник ыйытыы курдук формалаан
суруйууну риторическай ыйытыы диэн ааттыыллар. Бу
холобуру Толомон “Үрүччэ” диэн хоһоонугар көрөбүт:
Үрдүк таас хайаттан быыппастан,
Үрүйэ, курулуу устаҕын.
Бу курдук оргуйан, уоҕуран,
Бу ханна тиэтэйэр буолаҕын?

“Сардаҥа ардаҕа”, “Таба күрэҕэ”, “Хатыҥнарым” диэн
хоһоонноругар аллитерация уонна ассонанс (строкаларга
аһаҕас уонна бүтэй дорҕооннор дьүөрэлэһиилэрин) ньы-
матын олус табан, сатабыллаахтык суруйбут.
Элэҥ-сэлэҥ эҥээннэр
Эрчим эбэн биэрэллэр,
Тойук туойар чуорааннар —
Тохтон бүппэт ырыалар.
(“Таба кцрэ$э”)
Норуокка биһирэтэр үчүгэй хоһоону айар туһуттан,
тылы сатаан туттуу уонна наардаан суруйуу эдэртэн да,
эмэнтэн да мындыр буолууну, кичэллик сыһыаннаһыы-
ны, ону таһынан эт-сиин эймэнийэр, өй-санаа өрүкүйэр
төлөннөөх иэйиини эрэйэр.
Биллэрин курдук, Толомон хоһоонноругар үрдүк ирдэ-
биллээхтик үлэлиир, хат-хат чочуйар, көннөрөр. Бэл диэ-
тэр, ыйы-ыйынан кимиэхэ да көрдөрбөккө, ханна да бэчээт-
тэппэккэ сытыарар.
Бу кини итэҕэһинэн, поэт быһыытынан мөлтөҕүттэн
буолбакка, сэрии ыар сылларыгар төрөөн, туохха бары-
тыгар кыһамньылаахтык, оттомноохтук сыһыаннаһарыт-
тан буолар. Эппиккэ дылы, суруллубут хоһоон ханна куо-
туой? Ол эрэн, ийэ оҕотун күннэтэ бүөбэйдээн улаатынна-
рарыныы поэт хоһооннорун өрүү көрө-көннөрө сылдьара
махталлаах суол.
Хоһоону ханнык баҕарар ньыманан, форманан суруйуох-
ха сөп. Баҕар силлабическайынан, аллитерациянан, риф-
малаах уонна кээмэйэ суох үрүҥ хоһоонунан, верлибр

е®>____________ 161
11 Заказ К? 26