Page 31 - Норуоттан тахсыбыт талаан

Мария Дмитриевна врачка да бэршшибэт идэтийбит оҕо биэл-
сэрэ. Кини ураты өйдөөх, олоҕу мындырдык билэр, барыны бары
сатыыр, көрдөххө бытаан соҕус буолан баран, бүтэрэ-оһоро
охсубута эрэ баар үтүө үлэһит дьахтар. Майгыта-сигилитэ дьиҥ-
нээх аанньал, киэҥ-холку, хаһан да уолуһуйбат мааны киһи.
Ити мин “аанньал” диэн мээнэҕэ эппэппин. Биһиги оҕолорбу-
тун эмтээн-томтоон, оҕолоон аҕай биэрбитэ, оҕолор иккис ийэлэрэ
этэ, оннук да ааттыыллара. Ол да иһин биһиги ыал Мария Дмит-
риевнаҕа (Машаҕа, мин эйэргээн-хаадьылаан ааттыырбынан, Маа-
һаҥныыр Мааһаҕа) куруук дириҥ махталлаахпыт.
Тэрэнтэй Баһылайабыс кэргэнэ Маайа — саха эмээхсинин
үрдүк-үтүө мөссүөнүн илдьэ сылдьар киһи. Икки миэтэрэни
атыллаан утары дьиэттэн киирдэххэ, чаанньыгын үөһэ түһэр:
“Олор-олор, чэйдээн таҕыс”, — дии тоһуйар.
Бары да оччотооҕуга нүөл, ас-үөл баар аҕай ыалларабыт. Ол
эрээри Маайа чэйэ, алаадьыта, саламаата ордук минньигэскэ дылы
буолара. Былыргы эбэм аһын санатара.
Улахан кыыстарыттан ураты Омуоһаптар өссө түөрт улааппыт
нарын-намчы кыыстаахтар. Бары да айар, дьоҕурдаах, тутунан эрэ
үлүһүйбүт талаан дьон. Ийэлэрэ Маайа эмиэ оҕуруолаан-майдар-
даан иистэнэр, былыргы саха дьахтарын сиэринэн, ураты тупсаҕай
кэрэ үтүлүгү эҥини тигэр.
Биһиги ийэбит эмиэ үтүө майгылаах киһи — куруук күлэн
тэһигирэтэ сылдьар.
Дьэ аны үтүө-мааны Тэрэнтэй Баһылайабыс туһунан кылгастык
ахтыһыахха. Биһиги күн ахсын кэриэтэ көрсүһэбит. Ол ахсын
кини куруук үөрэн-көтөн, уруйдаан көрсөр. Хайаан даҕаны үтүө
тылы этэн, ону-маны, ордук оҕолору, ыйыталаһан арахсар. Тэрэн-
тэй Баһылайабыс талааннаах үтүө кэпсээнньит. Сахаларга кэпсээн
сайдыылаах, муҥура суох элбэх эгэлгэлээх тылынан уус-уран
фольклор жанра буолар. Кинини истэ олороммун оннук санааҕа
кэлбитим. Кэлин итинник санааны биллиилээх фольклорист
Г.М.Васильев суруйбутун ааҕан турабын. Тэрэнтэй Баһылайабыс
кэпсээнэ иһиттэр истиэх курдук, киһини тардар умсугутуулаах.
Бэйэтин олоҕун саас-сааһынан кэпсиир, тугу билбитин-көрбүтүн,
нэһилиэгин дьонуттан саҕалаан, илин үлэ фронугар сылдьыбытын,
соҕуруу быыстапкаларга кыттыбытын кэпсиир. Ордук театрга
үлэлээбитин сүрдээх үчүгэйдик ахтара. Мин кини хайдах бастаан
муосчут буолбутун ыйыталаһабын.
Аан бастаан театрга сылдьан дьарыктанан барбыт. Бастаан
муоһунан буолбакка, маһынан ону-маны кыһан-чочуйан
оҥорортон саҕалаабыт этэ. Тэрэнтэй Баһылайабыс үлэлии олорон
кэпсээччи. Олус үлэһит киһи этэ.