Page 166 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар

аймаабыт сэрии саҕаламмытынан сибээстээн, элбэҕи билэр,
ырааҕы көрөр Сергей төрөөбүт-үөскээбит Суоттутун дьонугар
күүс-көмө, ей-санаа да буолаары тахсыбыта саарбаҕа суох.
Тахсаат да, оскуола иһинэн детдом, холкуос интэринээтин
астаран, тулаайах, кыаммат ыал оҕолорун онно олордубута, үлэ
миэстэтин таһаарбыта, 1941 сыллаахха күһүн учууталлар уоп-
сайдара салҕаммыта, алаастартан көһөрөн, 20 оҕоҕо интэринээт
дьиэтэ тутуллубута. Суотту түөрт холкуоһа сиэмэ атаҕын кэмит-
тэн-кэмигэр түҥэттэн, былааны таһынан сүөһү өлөрөн сиэтэн,
холкуостаахтары, нэһилиэнньэни хоргуйан өлүүттэн быыһаа-
быттара. Оччолорго бэрэссэдээтэллэринэн ааттарын да сатаан
илии баттаабат, аармыйаҕа ылыллыбатах оҕонньоттор үлэлиил-
лэрэ, кинилэргэ Сергей сүбэ-ама буолбута...
Сэрии буоллаҕын кыһыныгар оскуола таһыгар долгучуок эр-
биир циркулярка, бэл диэтэр маһы хайытар, буруустуур, атынан
үлэлиир пилорама оҥорторбута. 1941— 1942 сылларга күһүн
муҥхалааһыны тэрийэн, детдомҥа, интэринээккэ олорор оҕоло-
ру, нэһилиэнньэни балыгынан эбии аһатан абыраабыта. «Күөл
балыга долбуурдаах ас буолар, илиигин уунан ылан сиэ эрэ, сү-
рэҕэлдьээмэ», — диир буолара.
Сергей ити кэмҥэ тыҥатынан улаханнык ыалдьара, муҥха
быатын тарда туран хаана баран, байааттаҥнаан охтон түһэр
түбэлтэтэ эмиэ баара...
Бу фашизмы утары кырыктаах кыргыһыы бара турар, уол 050
уйана-хатана көстөр кэмигэр Сергей хаһааҥҥытааҕар да элбэх-
тик, үгүс үчүгэй айымньыларын Суоттуга олорон суруйбута: «Ан-
даҕар», «Кылбаҥнаа эрэ, кылыһым», «Ийэ алгыһа», «Ат ырыа-
та» уо.д.а.
Сергей поэт быһыытынан дьиҥнээх норуоттан тахсыбыта,
кини 57 олоҥхону толорор уонтан тахса аатырбыт олоҥхоһуттар
уутуйан олорбут сирдэригэр Суоттуга улааппыта. Кинилэртэн
саамай бастыҥнара Васильев Тихон Иванович-Олоҥхоһут Тиэ-
хээн, Охлопков Петр Аммосович-Наара Суох, Львов Михаил
Иванович-Күндээр, Татаринов Николай Яковлевич-Бүччүкүнэ,
Васильев Василий Гаврильевич-Быыкаайык, Васильев Устин
Саввич-Тирээп, Барашков Ефим Петрович-Теппес, Мотуруона
удаҕан уо.д.а. Кинилэр «Ньургун Боотур», «Үөлэн Хардааччы»,
«Эр Соҕотох», «Бэриэт Бэргэн», «Босхоҥ Дуолаҥса», «Мүлдьү
Бөҕө», «Ала Туйгун» диэн олоҥхолору таптаан олоҥхолууллара.
Аармыйаҕа ыҥырыллар саастаах дьону Суотту оскуолатыгар
кииннээн чугастааҕы түөрт нэһилиэктэн 300-кэ киһини всеобучка
6 ый устата үөрэппиттэрэ. Ол элбэх тэрээһини, сыра-сылба ба-
162