Page 167 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар

рыытын эрэйэр, төлөбүрэ суох үлэни барытын Сергей баһылаан-
көһүлээн ыыппыта. Сорох тыыннаах эргиллибит фронтовиктар
ол байыаннай үөрэххэ олус махтаналлара: «Пулемету, автома­
ты, винтовканы, гранатаны Сергей оскуолатыгар үөрэммиппи-
тинэн, атын ханна да үөрэммэккэ эрэ кутаа уот ортотугар биирдэ
баар буолбуппут, онон киниэхэ махталбыт улахан», — дииллэрэ.
«Сергей, биллэрин курдук, литератураҕа 1929 сыллаахха
«Арамаан артыала» поэматынан эмискэ сиппит-хоппут, талаан-
наах поэт быһыытынан литератураҕа киирбитэ. Бу үтүөкэннээх
суруйуу ол биһиги олохпут историяҕа киирэр отутус сыллардаа-
ҕы кэмигэр олус да наадалаах эбит... Сергей сэрии кэминээҕи
айымньылара биһиги Ийэ дойдубут саамай кытаанах, елер эбэ-
тэр тыыннаах хаалар иһин кырыктаах хапсыһыыга киирбит кэми­
гэр олус дириҥ патриотическай, идеологическай суолталаахта-
ра, элбэх буойуҥҥа күүс-уох, өй-санаа укпуттара саарбаҕа суох.
Кини курдук, сэрии кэмигэр күүркэйэн, уһуктанан-кылааннанан
элбэх үтүө айымньылары биэрбит суруйааччы баарын биир бэ-
йэм ессе билбэтим. Сорох айымньылара тустаах кэмигэр, чахчы-
лаах матырыйаал буола турар событиеларга, ол иһигэр бэриэт-
тээн көрүүлээх суруллубут буолан ордук күүстээхтэр, дьоҥҥо
тиийимтиэлэр. Сергей «Ытык Ильмень» туһунан балладата
бүтэһик бастыҥ айымньыларыттан биирдэстэрэ. Поэт-патриот
бу айымньытынан бэйэтин айылҕаттан талаанын кердерер, урут
быһаарыллыбатах саҥа боппуруоһу, ыраах Новгородскай уоба-
лас сиригэр охтубут сүүһүнэн буойуннар ааттарын үйэтитиигэ,
нуучча, саха норуоттарын доҕордоһууларын бөҕөргөтүүгэ улахан
кылааты киллэрбитэ. Баллада суруллубутун кэнниттэн Саха си­
рин правительствотынан, атын маныаха сыһыаннаах тэрилтэлэ-
ринэн, биирдиилээн дьоннорунан бу боппуруоска утумнаах улэ
быйылгыга диэри ыытыллар, бука, инникитин да салҕаныаҕа.
Сергей киһи быһыытынан, майгытынан, чиэһинэйинэн, бэйэ­
тин сэргэх сэбэрэтинэн да сахаҕа дэҥҥэ көстөн ааһар ураты кэрэ
дьонтон биирдэстэрэ этэ.
Биһиги 1972 сыллаахха Москваҕа олорор скульптор К. Б. Ива-
новскаяттан урут Суруйааччылар сойуустара оҥорторбут ха-
лыыптарынан чэпчэки сыанаҕа боруонсанан Сергей бүүһүн куо-
пуйатын куттаран ылан, Суотту орто оскуолатын уһун көрүдүөрү-
гэр постамеҥҥа туруорар уонна айымньыларын витринаҕа тэлгэ-
тэр дьон буоллубут. Ону үөрэх миниистирэ Н. И. Шарин команди­
р о в к а тахса сылдьан: «Убайгыт бүүһүн көрөн баран олороҕут,
онтон Ленин киэнэ ханнаный?!» — диэн улаханнык ыксатан ту-
рардаах...
1Г 163