Page 170 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар

бэлиэтэнэр саха уһулуччулаах поэта Баал Хабырыыс кылгас
олоҕу олорбута — 51 сааһыгар кун сириттэн арахсыбыта. Саха-
лыы, нууччалыы тылларынан отучча кинигэни бэчээттэтэн, баай
литературнай нэһилиэстибэни хаалларбыта. Олоҕун тиһэх сыл-
ларыгар Москваҕа олорбута. Кэргэнэ, скульптор идэлээх Оль­
га Степановна Скубченколыын билсибитим. Сахаларга эйэҕэс
сыһыаннааҕа. Үлэлиир мастарыскыайын иһэ саха суруйааччы-
ларын буустэринэн топору этэ.
Бу скульптурнай улэлэр, саха биллиилээх суруйааччыларын
буустэрэ, Ольга Степановна өлбүтүн кэннэ ханна тиийбиттэрэ
буолла? Тыыннааҕар Саха сирэ кыайан атыыласпатаҕа. Сэбиэс-
кэй былаас эстэн, ыһыллыы-тоҕуллуу, ырыынакка саҥа киирии
сыллара үүммүттэрэ...
Баал Хабырыыс Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларыгар суруй-
талаабыт хоһооннорун уонна поэмаларын түмэн, 1945 сыллаах-
ха, баара-суоҕа 27 саастааҕар, Дьокуускайдааҕы кинигэ изда-
тельствотыгар «Өлбөт мэҥэ» диэн ааттаах маҥнайгы кинигэтин
бэчээттэппитэ.
Баал Хабырыыс саха суруйааччыларын өйдөрүгэр-санаала-
рыгар Кыайыы сылыгар — 1945 сыллаахха букатыннаахтык, би-
гэтик иҥпитэ дни саныыбын. Ити дьыл Дьуон Дьаҥылы «Уйбаан-
чык» диэн хоһоонунан суруллубут романын бастакы аҥаара
бэчээттэммитэ. Онно кини оччотооҕу эдэр суруйааччылары Ма­
кар Хараны, Таллан Бүрэни, Валерий Чиряевы, Чаҕылҕаны уон­
на Баал Хабырыыһы инники кэскиллэрин өтө көрөн суруйбута.
Дьуон Дьаҥылы ордук чорботон улахан эрэмньитин доҕоругар
Баал Хабырыыска уурбут эбит дии саныыбын. «Баал уол баал-
лаан турдаҕына, — ол аата ситтэҕинэ-хоттоҕуна, поэт быһыы-
тынан ХОНН050 арылыннаҕына, куолаһа чөллөрүйдэҕинэ, —
биһиги, ааҕааччылар, Баалтан кэлэр өттүгэр үтүө айымньылары
күүтүөхпүт диэбит эбит», — диэн сүүрбэ сыллааҕыта, саха уһу-
луччулаах поэттарыттан биирдэстэрэ Баал Хабырыыс төрөөбүтэ
80 сыла туолуутугар П.А. Ойуунускай аатынан Литературнай му-
зейга 1998 с. муус устар 16 күнүгэр норуодунай поэт Савва Тара­
сов киһи умнубатын курдук истиҥник ахтан эппитэ.
Дьуон Дьаҥылы эрэмньитин Баал Хабырыыс чиэстээхтик то-
лорбутун бигэргэтэн, норуодунай суруйааччы Софрон Данилов:
«Отучча сыл устата биһиги дойдубут, биһиги норуоппут олоҕор
тахсыбыт хас бөдөҥ событие барыта поэт сүрэҕин курдат, кини
лиратын нарын, этигэн кылын таарыйан ааспыта», — диэбитэ.
Баал Хабырыыс оҕолорго да, улахан да дьоҥҥо анаабыт на­
рын лиирикэтин уратылаах кистэлэҥэ, мин тус санаабар, кини
166