Page 219 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар
P. 219

«Сардаҥа  ардаҕа»,  «Таба  күрэҕэ»,  «Хатыҥнарым»  диэн  хо-
         һоонноругар  аллитерация  уонна  ассонанс  (строкаларга  аһаҕас
         уонна  бүтэй дорҕооннор дьүөрэлэһиилэрин)  ньыматын  олус  та-
         бан, сатабыллаахтык суруйбут.
                          Элэҥ-сэлэҥ эҥээннэр
                          Эрчим эбэн биэрэллэр,
                          Тойук туойар чуорааннар —
                          Тохтон бүппэт ырыалар.
                                          («Таба күрэ$э»),
            Норуокка  биһирэтэр  үчүгэй  хоһоону  айар  туһуттан,  тылы  са-
         таан туттуу уонна наардаан суруйуу эдэртэн да, эмэнтэн да мын-
         дыр  буолууну,  кичэллик  сыһыаннаһыыны,  ону  таһынан  эт-сиин
         эймэнийэр, өй-санаа өрүкүйэр төлөннөөх иэйиини эрэйэр.
            Биллэрин курдук, Толомон хоһоонноругар үрдүк ирдэбиллээх-
         тик үлэлиир, хат-хат чочуйар, көннөрөр.  Бэл диэтэр, ыйы-ыйынан
         кимиэхэ да көрдөрбөккө, ханна да бэчээттэппэккэ сытыарар.
            Бу  кини  итэҕэһинэн,  поэт  быһыытынан  мөлтөҕүттэн  буолбак-
         ка,  сэрии  ыар сылларыгар төрөөн,  туохха барытыгар кыһамньы-
         лаахтык,  оттомноохтук  сыһыаннаһарыттан  буолар.  Эппиккэ  ды-
         лы,  суруллубут  хоһоон  ханна  куотуой?  Ол  эрээри  ийэ  оҕотун
         күннэтэ  бүөбэйдээн  улаатыннарарыныы  поэт  хоһооннорун  өрүү
         көрө-көннөрө сылдьара махталлаах суол.
           Хоһоону  ханнык  баҕарар  ньыманан,  форманан  суруйуохха
         сөп.  Баҕар  силлабическайынан,  аллитерациянан,  рифмалаах
         уонна  кээмэйэ  суох  үрүҥ хоһоонунан,  верлибр  көмөтүнэн.  Арай
         уратыта диэн  баар:  үлэһит  уонна  дьулуурдаах  буолуу,  ситиһил-
         либит  кыайыынан  дуоһуйбакка,  ахсаан  өттүнэн  эрэ  элбэтэ  са-
         таан  остуолга  биирдэ  эрэ олорон  турбакка,  көтүмэхтик сыһыан-
         наспакка үлэлээһин, суруйуу.
            Ханнык  баҕарар  суруйааччы  духуобунай  культурата,  билии-
         тэ-көрүүтэ ааҕааччыттан намыһах буоллаҕына, тыыппалааҕы ай-
         бат. Толомон поэзия бу оскуолатын ааспыт киһи. Итини Толомон
         поэзиятын маннык строкалара ордук итэҕэтэллэр:
                          Адаардаах Черскэй хайалар —
                          Санаабар улахан куораттар.
                          Проспега — дьиримниир Индигир,
                          Уулуссалара — үрүйэлэр, үрэхтэр.
                                       («Хайапар  — куораттар»).

            Кырдьык  да,  күүстээх  тэҥнэбилинэн,  уобарастарынан  бу  хо-
         һоон киһи болҕомтотугар тута быраҕыллар.
            Эбэтэр:
                                                                215
   214   215   216   217   218   219   220   221   222   223   224