Page 219 - Иван Мигалкин. Сүрэхтэн саҕыллар санаалар
P. 219
«Сардаҥа ардаҕа», «Таба күрэҕэ», «Хатыҥнарым» диэн хо-
һоонноругар аллитерация уонна ассонанс (строкаларга аһаҕас
уонна бүтэй дорҕооннор дьүөрэлэһиилэрин) ньыматын олус та-
бан, сатабыллаахтык суруйбут.
Элэҥ-сэлэҥ эҥээннэр
Эрчим эбэн биэрэллэр,
Тойук туойар чуорааннар —
Тохтон бүппэт ырыалар.
(«Таба күрэ$э»),
Норуокка биһирэтэр үчүгэй хоһоону айар туһуттан, тылы са-
таан туттуу уонна наардаан суруйуу эдэртэн да, эмэнтэн да мын-
дыр буолууну, кичэллик сыһыаннаһыыны, ону таһынан эт-сиин
эймэнийэр, өй-санаа өрүкүйэр төлөннөөх иэйиини эрэйэр.
Биллэрин курдук, Толомон хоһоонноругар үрдүк ирдэбиллээх-
тик үлэлиир, хат-хат чочуйар, көннөрөр. Бэл диэтэр, ыйы-ыйынан
кимиэхэ да көрдөрбөккө, ханна да бэчээттэппэккэ сытыарар.
Бу кини итэҕэһинэн, поэт быһыытынан мөлтөҕүттэн буолбак-
ка, сэрии ыар сылларыгар төрөөн, туохха барытыгар кыһамньы-
лаахтык, оттомноохтук сыһыаннаһарыттан буолар. Эппиккэ ды-
лы, суруллубут хоһоон ханна куотуой? Ол эрээри ийэ оҕотун
күннэтэ бүөбэйдээн улаатыннарарыныы поэт хоһооннорун өрүү
көрө-көннөрө сылдьара махталлаах суол.
Хоһоону ханнык баҕарар ньыманан, форманан суруйуохха
сөп. Баҕар силлабическайынан, аллитерациянан, рифмалаах
уонна кээмэйэ суох үрүҥ хоһоонунан, верлибр көмөтүнэн. Арай
уратыта диэн баар: үлэһит уонна дьулуурдаах буолуу, ситиһил-
либит кыайыынан дуоһуйбакка, ахсаан өттүнэн эрэ элбэтэ са-
таан остуолга биирдэ эрэ олорон турбакка, көтүмэхтик сыһыан-
наспакка үлэлээһин, суруйуу.
Ханнык баҕарар суруйааччы духуобунай культурата, билии-
тэ-көрүүтэ ааҕааччыттан намыһах буоллаҕына, тыыппалааҕы ай-
бат. Толомон поэзия бу оскуолатын ааспыт киһи. Итини Толомон
поэзиятын маннык строкалара ордук итэҕэтэллэр:
Адаардаах Черскэй хайалар —
Санаабар улахан куораттар.
Проспега — дьиримниир Индигир,
Уулуссалара — үрүйэлэр, үрэхтэр.
(«Хайапар — куораттар»).
Кырдьык да, күүстээх тэҥнэбилинэн, уобарастарынан бу хо-
һоон киһи болҕомтотугар тута быраҕыллар.
Эбэтэр:
215

