Page 69 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

Кэрэмэс уонна Мохсоҕол, дьэ, киһи кэрэхсиир ьгггара.
Саха литературатыгар кыыл, сүөһү туһунан суруллубут син
элбэх эрээри, бу Кэрэмэс туһунан курдук анаан-минээн этил-
либит тыл, ойуулааһын аҕыйах буолуо. Реас Кулаковскай бэй-
этэ булт үгэстэрин үчүгэйдик билэн улааппыт киһи буолуох-
таах дии саныыбын.Кини булт туһунан сиһилии, сүрдээҕин
ымпыктаан-чымпыктаан суруйар. Ол курдук булчутгар имэҥ-
нэрин таарыйар, айылҕаны, көтөрү-сүүрэри харыстыырга
ынырар хас да кэпсээннэрдээх. Бу кэпсээннэргэ суруйааччы
булчут ьптары тумнар, ордук дюн баламатырарын абааһы көрөн
суруйар. Ол эрээри харыстанньаҥ буолууга ыҥырыы көннөрү
чахчылары, сыыппаралары этэр тосхолу тутустаҕына, ааҕаач-
чыга тиийэр күүһэ мөлтөх буолуон, көннөрү тугу эрэ этэн
билиһиннэриинэн муҥурданыан сөп. Уус-уран айымньыга
билиһиннэрии, билиини биэрии кыра, өйгө хатанара, дууһаҕа
иҥэрэ наада. Бу өттүнэн сирийэн көрдөххө, Реас Кулаковс-
кай булка сыһыаннаах кэпсээннэригэр иитэрин, сэрэтэрин
урут чорботоро баар. Онон кэпсээннэринээҕэр «Киһи доҕо-
ро» сэһэн булчут күрэҕин, Кэрэмэс дьулуурун уус-ураннык
ойуулаан көрдөрөрүнэн быдан сүүйүүлээх. Сэһэҥҥэ булчут
олоҕо, үгэстэрэ кэпсэнэр геройдар быһыыларынан-майгы-
лаларынан, хайдах быһыылаахтык тайҕаҕа сылдьалларынан,
тугу билэллэринэн-көрөллерүнэн, туохха дьулуһалларынан
ойууланан арыллаллар. Ити барыта хартыына, ойуу, дьүһүн
буолан иһэр. Мин манна ол холобуругар сэһэнтэн биир сө-
бүлээбит быыкайкаан лоскуйбун иһитиннэрэн ааһыым:
«Дьахтар тыһы ыты, моонньутган быалаан, кылгас гына
баайан кэбистэ, оттон киирбит дьонтон биирдэрэ ыт оҕоло-
рун барыларын ааҕа имэрийэн көрүтэлээтэ, бэл моойторук-
таах ыт оҕотун кутуругуттан таҥнары ыйаан ыйылатга уонна:
— Бу ордуктара эбит, — диэтэ. — Бары чинчитэ оннук:
кэтэҕин унуоҕун чороҕоро уһуктаах уонна төттөрү сүргүөхтээх.
Итинник ыт булчут уонна өһөс буолааччы. Сүүһэ кэтит, мач-
чаҕар өйдөөх буолуоҕа. Баҕыстаҕас соҕус сирэйдээх уордааҕын
чиичитэ. Түөһэ кэтит, кэтэҕин уҥуоҕауһун — эрдээҕин уон-
| :а күүстээҕин бэлиэтэ. Агдата, биилэ үчүгэй сүүрүгүн билгэ-
тч. Муннун тыраҕаһа уһун уонна киэҥ — сытымсах буолуох-
таах. Кутуругуттан таҥнары ыйаатахха, кулгааҕьш аһара тэ-
ө >р. Ити улахан быһый ыт итинник буолар диэччилэр. Саас-
| ары 11 тухары ыты ииппит, ьпъшан идэтийэн бултаабыт кыр-
дьаҕастар үгүстэрэ итинник чинчилииллэр. Онон, дьон этэ-
ршгш, бу ыт оҕотун чинчитэ бары өттүнэн толору үчүгэй.
Мпп бу ыты ылабын, — диэтэ уонна ьггьш оҕотун, бобо кур-
даммыт сонун иһигэр анньан, тимэхтэнэн кэбистэ».

67