Page 72 - Өксөкүлээх Уола 2009 223стр

олороргутуттан симитгэн умна сыһан баран, иннэ-кэннэ бил-
либэттик «иккиһэ» диэн кэбиһэбин.
Бу бэлиэ күн кэлиэ быдан эрдэ эрдэҕинэ, Реас Кулаков-
скай: «Бэйи, мин туспунан биэчэрбэр тыл этзр үһүгүн дуу?
Чэ, ол үчүгэй», — диэн сэҥээрбитигэр, сэргзҕэлээбитигэр,
мин эмиэ, литература үлэһитэ дэммит киһи, суруйааччылар
тустарынан онно-манна тугу эрэ эппит, ыстатыйа суруйта-
лаан дуомнаабыт ханнык эрэ үөрүйэхпэр эрэнэн уонна, ки-
нигэ издательствотыгар кини тахсар кинигэлэрин редак-
циялаан көрөттоөбүппэр урут да махтанарын билэр буолан,
бу Кулаковскайдар Байанайдаах уотгарыгар чугаһаабыгшытган
тоҕо эрэ сүрдзэҕин долгуйан ылбытым.
Ол улуу оҕонньор хомуһуннаах тылыгар-өһүгэр абыла-
тыы күүһэ өрө охсон, бу трибунаҕа мин кини «үгүс үорүү-
лээх күннэн, уһун уруйдаах олохтон, салгшт саргылаах саас-
тан!» диэбит кэнчээри ыччатын туһунан кэпсиир чиэһи-со-
ругу сүгэн таҕыстаҕым. Ол Реас Алексеевич кулун эр бэрдэ
буолбут сүүрбэ саастааҕар мин туспунан үөйбэтэх-ахтыбатах
буоллаҕына, билигин кини биһикки суолбут биир туһаа-
йыынан баран иһэрин төрдө, өссө 1900 сыллаахха оҥкулла-
нан охсуллубут эбит. Бу сыл Өксөкүлээх Өлөксөй «Байанай
алгыһа» диэн айымҥьыта суруллубута. Ити — билиҥҥи саха
литературатын саҕаланыыта.
Бу кэрэ кэскиллээх литература биир сэмэй үлэһитэ Реас
Кулаковскай бэйэтин айымҥьыларын олоҕу таптыырга, олоҕу
туһалаахтык олорорго үөрэтэр. Кини биир кэпсээнигэр: «Саас
— киһи аймах оҕо сааһыгар дьүөрэ. Отгон оҕо ити кэмигэр
ийэлээх аҕатын таптыыр. Ол иһин ийэлээх аҕа таптала ыраас,
өрүү сүппэт таптал. Сайьга — айылҕа торолуйа ситиитэ. Ала-
май маҥан күн ачалаан айгырыыр, силигилиир күөх отун-ма-
һын кэрэхсээн, чугаһаан көрөөрү гыммытгыы намтаан, сырал-
ҕан уотун күндээриҥнэтэ ыһыахтыыр. Эргиччи сыралҕан. Тула
өҥүрүк куйаас. Бу кэм киһи аймах эт-хаан өттүнэн сиппит
кэмин санатар. Онон дьон, ыал буолар кэрдиис кэмнэригэр
сөп түбэһэр курдук. Күһүн туох-ханҥык туругуп тупсарар,
кыһыны кыстыырга, эһиил эмиэ иккистээн олох олорорго бэ-
лэм ыытар кэмэ. Дьыл саамай кэрэ кэмэ. Күһүн — киһи ми-
чээрдии эрэ сылдьарыгар аналлаах нап-нарын, күндүтгэн-күндү
бириэмэтэ. Бу кэм киһи аймах ыччаттанар кэрдииһигэр дьүөрэ-
лэһэр. Ол иһин күһүн оҕону таптааһынҥа атылыы. Бу кэнчээри
тагггал киһи олоҕун устата уостубат ыраас, нарын таптал», —
диир. Бу үтүө, уйаҕас тьшлар суруйааччы бары айымнъыларын
ис хоһоонун холбуу тутар суолталаах курдуктар.
Бу бүгүҥҥү юбилярга, Реас Алексеевич Кулаковскайга
70