Page 34 - Саха дьахталларыттан бастакы журналистка Мария Гаврильевна Бурцева
P. 34

ЭДЬИИЙБИТ  УМНУЛАУБАТ  ДЬЫЛ^АЛААХ

           Дьохсоҕон улууһун ааттаах чабырҕахсыта Дьүлэй Бүөкээн: “Мүрү
        курдук бөлтөгөр  күөлү  көрбөтөҕүм”  диэбиттээх.  Ити  Мүрү  куула-
        тыгар алар Чараҥ быыһынан икки биэрэстэ илин үрүйэ устун бар-
        дахха,  Буочара диэн тыымпы  кэлэр.  Ол арҕаа кырдалыгар баҕарах-
        ха,  Сулукус  Баһылайа диэн булчут-алчыт,  сытыы-хотуу  13  оҕолоох
        дьадаҥы  ыал  олорбут,  7  уол,  6  кыыс  оҕолоохторо  үһү.  Олор  Боро­
        дой улууһун үгүс нэһилиэктэригэр тарҕанан, уруу-аймах буоллахта-
        ра.  Кинилэртэн төрдүс уол  биһиги аҕабыт Хабырылла эбит.
           Мае ууһа идэлээҕэ, эдэригэр бэдэрээккэ дьиэ тутуутугар сылдьы-
        быт. Уһана сылдьан оһоллонон, онтон сылтаан эдэригэр өлбүт, кини
        өлбүтүн кэннэ,  кыра быраатым төрөөбүтэ.
           Ийэбит  Өлтөх  Говоровтартан  төрүттээҕэ.  4  оҕотун  батыһынна-
        ран,  аймахтарыгар көспүтэ.  Үс улахан үөрэнэрбит,  биир ынахтаах-
        пыт, дьукаахха олорорбут,  олох чычырбас  этэ.
           Ийэбит  оскуолаҕа  остуораһынан  киирбитэ.  Оччотооҕу остуорас
        4—5  оһоҕу  маһын  кыралаан,  бэлэмнээн  отторо.  Дьиэ  таһын-иһин
        ыраастыыра, бэрээдэктиирэ. Сарсыарда эрдэтуран, бырааттаах бал-
        тым таһырдьатааҕы үлэни, мин ийэбинээн иһирдьэтээҕини оҥорор-
        бут.
           Онтон Аҕа дойду сэриитэ ааҥнаан, олох олус ыараабыта, аһыыр-
        таҥнар  кырыымчыгырбыта.  Аны  мин  ыалдьан  хаалбытым.  Моон-
        ньум  тула  былчархайдьыт  буолбута.  Ийэм  киһинэн  Дьокуускайга
        эдьиийим  аахха  ыыппыта.  Ол  аймахпыт  киһи  чуо  этэҥҥэ  тиэрди-
        битэ.  Эдьиийим  көрдорөн,  икки  сыл устата  эмтэппитэ.  Балыыһаҕа
        да  сытыарбыта,  быстах-быстах  иккис  нүөмэрдээх  оскуола  иккис,
        үһүс кылаастарыгар үөрэттэрбитэ.
           Эдьиий  Маайа  кыһамньытынан  эмтэнэн,  ыар  ыарыыттан  быы-
        һаммытым, өссө үөрэммитим. Ол ыарахан кэмҥэ кинилэр икки кыра
        оҕолоохторо,  быраатым  Ганя  эмиэ  киирбитэ,  кинилэргэ  олорон
        үөрэммитэ.  Оччотооҕу ыарахан  кэмҥэ  алта  кэргэни  иитэр  ыараха-
        на,  ону тулуйбуттара улахан  махталлаах.
           Биэс уонус сылларга улахан быраатым Эдьигээҥҥэ үлэлии сыл­
        дьан улаханнык ыалдьан Дьокуускайга кэлбитэ,  өр кэмн э эмиэ ки­
        нилэргэ  олорон  эмтэммитэ.  Эдьиийим  Маайа  кэргэнэ  Семен  Пет­
        рович  Ковлеков дьаһайан  көрдөрөн,  операцияланан үчүгэй буолта.
        Оҕолор (уолаггара) нэдиэлэ аайы ас таһаллара, аҕалара харчы ыыта-
        ра диэн Ганя махтанара, истиҥ чугастыы этилэр. Аны  1957 сыллаах-
        тан ийэбит ыалдьыбыта. Уһуннук Бороҕоҥҥо эмтэммитэ, онтон эмиэ
        Дьокуускайга ыыппыттара,  ор эмтээбиттэрэ да,  ыарыы кыайтарба-
        таҕа. Онон хаайтарыы саҕана өлбүтүн күтүөппүт көмөлөһөн Дьокуус­
        кайга көмпүттэрэ.



        32
   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39