Page 8 - Саха дьахталларыттан бастакы журналистка Мария Гаврильевна Бурцева

ЫСТАТЫЙАЛАР. АХТЫЫЛАР

САХА ДЬАХТААААРЫТТАН БАСТАКЫ ЖУРНАЛИСТ

Хоро кыыһа хоһоонньут
М үрү 1 №-дээх орто оскуолатын историята 19 үйэ иккис аҥарыт-
тан суруллар. Саха сирин биир кырдьаҕас, улуус улахан кыһатыгар
оччолортон билиҥҥи үйэҕэ диэри төһөлөөх ыччат үөрэх-билии ылан,
иитиллэн тахсыбытын, кэм-кэрдии аастаҕын ахсын, эндэппэккэ
ааҕар, ылбычча чуолкайдыыр судургута суох. Үөлээннээхтэр биир
кэмнээҕи саастыылаах доҕотторун кытта бодоруһаллар. Оттон сүтэр-
сибиттэр бэйэ-бэйэлэрин тустарынан сураһаннар, ким хайдах дьыл-
ҕаламмытын билиэхтэрэ.
Бириэмэ солбуйсуутугар көлүөнэлэр ситимнэрэ симэлийбэтин
туһугар ааспыты ахтан-санаан ааһар үтүө үгэс баар. Биир оннук
үбүлүөйдээх дьаһалга үөрэммит оскуолабытын араас кэмҥэ бүтэр-
бит оҕолортон Бүтүн Союзтааҕы журналистика институтун дьахтал-
лартан бастакынан бүтэрбит, хаһыатчыт үүнэн тахсыбытын туһу-
нан сорох-сорохтор аан маҥнай истэн турардаахпыт. Кини кимин
ордук эдэр көлүөнэ дьон хантан билиэ баарай? Ол эрээри, үтүө
киһи аата умнуллубат, умнуллуо да суохтаах.
Мария Гаврильевна Бурцева 1910 с. тохсунньу 8 күнүгэр Уус-
Алдан улууһун Хоро нэһилиэгэр күн сирин көрбүтэ. Маайа кыра
эрдэҕинэ ийэтэ ыалдьан өлбүтэ. Аҕата иккитэ кэргэннэнэн сэттэ
оҕоломмут.
Дэгиттэр уус төрдүлээхтэрин батан, Маайа аҕата Хабырылла,
убайдарын-бырааттарын курдук, мае ууһа идэлээҕэ, эдэригэр дьиэ-
уот тутуутугар сылдьыбыта. Кини сиэн быраата Сэмэн Бурцев инку­
баторы оҥорон, элбэх чоппуусканы таһааран, оччотооҕуга Москва
куоракка НХБС быыстапкатыгар кыттыбыта. Онон Гаврил Василье­
вич бииргэ төрөөбүт кыра быраата Митрофан Васильевич, “Маяк”
колхозка оҕуруот аһын арааһын олордон, үрдүк үүнүүнү ылан, хор-
туоппуй саҥа суордун айан Германияҕа тиийэ биллибитэ, “Бочуот
Знага” орденынан итиэннэ кыһыл көмүс чаһынан наҕараадалам-
мыта.
6