Page 9 - Саха дьахталларыттан бастакы журналистка Мария Гаврильевна Бурцева
P. 9
Бу аймахха эр дьон эрэ талааннаах буолбатахтар. Маайа кыыс
кэлин улаатан, элбэх оҕолонон баран, түбүктээх, эппиэттээх үлэ-
титтэн быыс буллар эрэ, дьиэтигэр уһанарын сөбүлүүрэ. Кырачаан-
нарыгар Сеняҕа, Ревоҕа, Руслаҥҥа, Марианнаҕа ийэ барахсан оон-
ньуурдары кыһара, бэртээхэй талах олоппостору, мае иһиттэри
оҥороро.
Кини кыра сааһыттан айар дьоҕурдаах эбит. Оҕо сылдьан хоһоон
суруйарга холоноро. Үөрэнэр сылларыгар Хоро кыыһа диэн аатта-
нан оскуолаҕа уонна нэһилиэккэ истиэнэ хаһыаттарыгар суруйуу-
лара тахсара, бэйэтин эҥэригэр хоһоонньут быһыытынан биллиби-
тэ. Ол саҕана революция олохтонуута, балысхан уларыйыы барыы-
та, модун дойду үөскээһинэ, Автономия төрүттэниитэ, үөрэхтээ-
һин тэнийиитэ дьон-сэргэ өйө-санаата уһуктарыгар сабыдыаллаа-
быттара. Чахчы да күүрүүлээх кэм этэ. Ыччат сонун идея тула түмсэн
үлэҕэ, үөрэххэ көҕүлүүр күүс, бачыымы өйөөччү быһыытынан көх-
төөхтүк кыттара. Оччотооҕу дьыл:хонук эдэр дьон сүрэҕэр, тыыны-
гар саҥа күүһү ииппитэ. Көҥүл үйэни уруйдуур, комсомол эрчи-
мин айхаллыыр “Балыстарбар”, “Дьахталларга” диэн хоһооннору
айбыт үөрэнээччи, сытыы-хотуу кыысчаан бэйэтин көлүөнэтин бас-
тын- комсомолецтарыттан биирдэстэрэ буолбута.
Мүрүгэ сэттэ кылаастаах оскуоланы бүтэрбит кыыһы Бороҕон-
нооҕу потребобщество Суоттутааҕы отделениетын сэбиэдиссэйинэн
анаабыттара. Эдэр үлэһит 1929 с. советскай-партийнай оскуолаҕа
үөрэнэ киирбитэ.
Тэрийэр дьоҕурдааҕын көрдөрбүтэ
Ол кэмнэргэ Дьокуускайга советскай-партийнай оскуолаҕа саха
кэскиллээх ыччата түмсэрэ. Ити саҕана Саха Автономнай Республи-
катыгар бу улахан үөрэх этэ. Эдэркээн уолаттар, кыргытгар үс сыл
кэннэ орто үөрэхтэнэн, дойдуларыгар тарҕаһан, комсомольскай,
партийнай, советскай, хаһаайыстыбаннай үлэһит буола үүммүтгэрэ.
Мария Бурцеваны кытта бөлөҕөр бииргэ үөрэммит доҕотторо ки-
нини ордук дьулуурдааҕын, аахпытын, үөрэппитин чиҥник, дириҥ-
ник өйдүүрүн, конспегын сатаан оҥосторун, арыт киниттэн улар-
сан ааҕалларын уонна үөрэҕин быыһыгар кылгас кэпсээннэри суру-
йарын туһунан ахталлара.
Куоракка үөрэнэр сылларыгар хоһоонньут Хоро кыыһа “Батты-
гастан тахсыы”, “Иитимньи Балбаара”, “Кыһыл М аяк”, “Кырдал
абааһыта” уо.д.а. кэпсээннэри айбыта. Кэлин “Литэрэтиирэ боруо-
нугар киирээччи альманаҕа” кинигэтэ бэчээттэммитэ.
1931 с. муус устар ыйыгар советскай-партийнай оскуола курсан-
нарын иккис ыһыы хампаанньатыгар оройуоннарга көҕүлээччи,
7

