Page 46 - Е.Ф.Федоров. Уус-Алдан оройуона Сэбиэскэй сойуус Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии сылларыгар
P. 46
кыстатан таһаарыллыахтаах этэ.
Иккиһинэн, үгүс холкуостар 1941-42 сыллаах кыстык
устатыгар эбии аһылыгы элбэхтик бэлэмнииргэ күһэллибит-
тэрэ, ол курдук 3035,3 туонна хомуһу хомуйбуттара, 2231,87
туонна былаҕы быспыттара. Соҕотох Мүрүттэн 1941 сыл
лаах күһүн 2000 кэриҥэ сыарҕа хомуһу хомуйбуттара. Сорох
холкуостар, эбии аһылыгы күһүн бэлэмнээбиттэрин таһынан,
сааскы ыйдарга былах арыый сымнаабытын кэннэ, былаҕы
үүммүт сиригэр охторон баран, окко сүөһүлэрин үүрэн аһап-
пыттара, эбэтэр сайын оттоммокко хаалбыт дулҕалары хаарын
күрдьэн баран, онно сүөһүлэрин үүрэн аҕалан дулҕа сиэлигэр
мэччиппиттэрэ.
Тиһэҕэр холкуостар атын оройуоннарга көһүүлэрэ улахан
ыарахан балаһыанньаны үөскэппитэ. Соҕотох Нам оройуо-
нугар 31 холкуос 2818 ынах сүөһүнү, 1353 сылгыны, барыта
4171 сүөһүнү кыстаппыта. I Курбуһах “Коммунизм” холкуос
398 ынах сүөһүлээҕиттэн 213 Намҥа үүрбүтэ, Баатаҕай Жда
нов аатынан холкуос 656 ынах сүөһүтүттэн 516 уонна 235
сылгыны 100% Намҥа кыстаппыта. Итинник холкуостар үгүс
этилэрэ. Холкуостар Кэбээйигэ көһүүлэрэ эмиэ итинник ула
хан буолбута.
Оройуон холкуостара 1941-42 сыллаах кыһын Намҥа,
Кэбээйигэ көһүүлэрэ маннык улахан көһүү оройуон олоҕор
урут хаһан даҕаны суоҕун көрдөрөр. Холкуостар ити оро
йуоннарга көһөрбүт сүөһүлэрэ өссө куһаҕан усулуобуйаҕа
түбэспиттэрэ: онно Намнар, Кэбээйилэр хаһан эрэ хаалларбыт
эргэ хотонноругар, титииктэригэр турбуттара, от хаачыстыба-
та наһаа куһаҕана уонна нуормата аһара кырата. Онуоха эбии
ынах сүөһүнү кыһын, сэтинньи, ахсынньы ыйдарга көһөрүү
ордук күчүмэҕэй буолбута.
Ол да буоллар, сүөһү иитиитэ 1941 сыллаахха сорох түмүк-
тэрдээх этэ. Оройуон холкуостара туох ханнык иннинэ, сэрии
уонна кураан үөскэппит кытаанахтара баалларын үрдүнэн,
ынах сүөһү ахсаана 4,13 % үүнэрин ситиспиттэрэ. Холкуостар
ньирэйи 84,1 %, кулуну 94,0 % тыыннаахтыы иитэн таһаар-
быттара. Оройуон сорох холкуостара сүөһү иитиитигэр үчү-
гэй көрдөрүүлэри ситиспиттэрэ. Сүөһү иитиитин судаарысты-
баннай былаанын II Өспөх “Сардаҥа” холкуос ынах сүөһүгэ
103%, сылгыга 100% толорбуттара.
Оройуон холкуостара тыа хаһаайыстыбаларын бородуук-
38

