Page 50 - Е.Ф.Федоров. Уус-Алдан оройуона Сэбиэскэй сойуус Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии сылларыгар
P. 50
-уолаттарын 1000 кэриҥэ киһини Кыһыл Аармыйа кэккэтигэр
уонна үлэ фронугар ыыппыта. Ити аата 1941 сыллааҕы ыҥы-
рыыга тэҥнээтэххэ быдан улахан ыытыы этэ. Кырдьык даҕа-
ны, холкуостар, тэрилтэлэр элбэх ахсааннаах чулуу дьонноро
- үлэһит илиилэрэ барбыттара. Ити сайын соҕотох Түүлээх
нэһилиэгиттэн 33 киһи барбыта, II Курбуһах, “Октябрь” холку-
ос 16-50 диэри саастаах эр киһитин 38,88 % ыҥырыллыбыта.
Сэрии 1942 сыллаах сайын үөскэппит кытаанаҕын ити
сайын буолбут улахан кураан өссө ордук дириҥэппитэ. Ити
сайын ардах уһун бириэмэҕэ түспэтэҕэ, алаас аайы аһыҥа ула-
ханнык турбута. Ол улахан содуллардаах буолбута.
Оройуон холкуостара 1942 сыллаахха 11457 гектар туорах-
таах култуураны. Оҕуруот астарын, сүөһү аһылыгын култуу-
раларын ыспыттара. Холкуостар ити ыһыыларын бүтүннүүтүн
кэриэтэ курааннаабыта, аһыҥа сиэбитэ. Арай 27 холкуостар
3653 центнер валовай үүнүүнү ылбыттара. Ити 1942 сыллаах
ха биир гектартан ортотунан үүнүү 0,3 центнер буолбута.
Оройуон холкуостары ходуһалара эмиэ улаханнык кура
аннаабыта, алаастары бүтүннүүтүн аһыҥа сиэбитэ. Оройуон
үрдүнэн баар 55389 гектар ходуһа сириттэн 35834 гектар ку
рааннаабыта, аһыҥа сиэбитэ, оттоммокко хаалбыта. Ити аата
оройуон ходуһатын 65% курааннаан оттоммотоҕо.
Холкуостар оройуон иһинээҕи ходуһаларын 35% эбэ-
тэр 19558 гектар сирин эрэ оттообуттара, онтон баара суо-
ҕа 20659,67 туонна оту ылбыттара. Оройуон холкуостарын
олоҕор, общественнай сүөһү иитиитигэр өссө улахан куттал-
лаах балаһыанньа эмиэ үөскээбитэ.
Оройуон холкуостара атын оройуоннарга көһөргө эмиэ
күһэллибиттэрэ. Нам оройуонугар 35 холкуос көспүтэ, 600
тахса отчут үлэлээбитэ. Кинилэр 3400 гектартан 6084, 27 туо
нна оту бэлэмнээбиттэрэ. Оттон Кэбээйигэ 25 холкуостан 417
киһи үлэлээбитэ. Кинилэр 2858 гектартан 4526,35 туонна оту
ылбыттара.
Холкуостар оройуон иһигэр, Намҥа уонна Кэбээйигэ ба-
рыта 25816 гектартан баара эрэ 30872,39 туонна оту оттообут
тара, итиниэхэ сиилэһит, хомуһу, былаҕы, соломону окко таһа-
аран баран холбоотоххо, 43754 туонна аһыҥаны общественнай
сүөһүгэ бэлэмнээбиттэрэ.
Итинтэн көстөрүн курдук, 1941-42 сыллаах кыстыктаа-
ҕар 1942-43 сыллаах кыстыкка, холкуостар общественнай
42

