Page 107 - Былыр этэ диэххэ

Быыбардар, өссө төгүл быыбардар

иэһинэй үлэлээх, испэт-аһаабат дьон ахсааныгар киир-
сэммит, быыбарга хамыыһыйа чилиэнинэн талыллан ту-
тум үрдээн сылдьабыт. Уруккуттан үлэлэһэр кыргыттар
дьаарханыыларынан, Кыллыыкай быыбардаамыан сөп үһү. Хо-
туттарбыт Кыллыыкайы быыбардаппатах да син этэ диэбиттэрэ
да, Өлүөсэни соруйдулар. Кыайан кэлиэ суох диэбиттэрин дьиэ-
нэн сылдьан быыбардатан бүтэн, кыайбыт-хоппут курдук туттан,
саҥата улаатан олорор киһибит силигэр чачайа сыста. Хайдах
эмэ өһүргэппэккэ, аргыый-наллаан кэпсэтэ олорон бытыылката
туруор, ыксаама, эн үлэҥ бүттэ диэн быыбарга көрүллэр харчыт-
тан икки иһит буоккаҕа харчы биэрдилэр. Өлүөсэ: «Бэйэм ол аата
исиһэр буоллаҕым», — өрө көтө түстэ. «Баскынан тур, атаххынан
тур, быыбардаппакка кэлбэккин», — барар буолбутуттан кыргыт-
тар эрдийэн кыахтаах соҕустук дьаһайдылар. Дьахталлар бу кии-
тэрэйдэрин...
Өлүөсэ маҕаһыыҥҥа тиийэн иһэн санаабыт: «Сатана оҕон-
ньоро икки иһити тэҥҥэ иһистэхпинэ, тимэҕэ өһүллэн быыбар-
даабатаҕына да көҥүлэ...» Кинини кытта иһиспит суох, төһөҕө
холуочуйарын билбэтэ сэрэхэдиппит. Онон сэрэххэ бэйэтиттэн
биири эбии ылбыт. Быыбар хамыыһыйатын үлэһитэ, биирдэ
тиксэр солоҕо көстүүмнээх, дьааһык ууруналаах Алексей Егоро­
вич Слепцов томооруйан аҕай тиийбитигэр, киһитэ хаҕыс соҕус-
тук көрсүбүт. «Дьэ толкуйдаах киһиттэн, бу миигин аҥаардас уһун
тылбар уонтан тахса сылга хаайыы олохтообут, биирдэ киһиэхэ
илиибин көтөхпөтөх бэйэбин рецедивист диэн дьаралыктаабыт
былааһы хайҕааммын быыбардыыр туохпунуй. Далай акаарыны
булбуккун дии. Эн сэттэ оҕону оҥоруоххар диэри мин хаайыыга
сыппытым. Олоҕум үтүөтэ бүттэ. Оҕо да, ойох да суох. Аҥаардас
быйылгы кыһыҥҥа уокка оттор маһынан кыһарыйтаран арыый
да кыһыны туораан эрэбин. Биэнсийэ диэн мэлигир. Соссиа-
лынай диэн көрүллэр харчыбар туох да кэлбэт. Эһиги, акаа-
рылар, быыбардатар Чиэрэпкитин бэркэ билэр киһим. Улууска
тугу оҥордо?.. Бөртөлүөтүнэн кэлэн кустаабыта иһиллэр. Сыл
тахсар куһун-хааһын, этин тиэнэн барар дииллэр. Оттон бу мин
Абый дьиҥнээх олохтооҕо ааттаах айахпар саатар биир куһу сии
105