Page 102 - Былыр этэ диэххэ

на эспэдииссийэ куонньуктарабыт. Бородууктабытынан быстаран
сахалыы тыллаах-өстөөх дьону бу биһигини ыыттылар диэн си-
бис гынар. Иллэрээ сыллааҕыта тойоммун кытта кэлэн барбытым,
өйдүүр инигин диэн эбиилээх. Үс сыллааҕыта саас сиргэ көр-
сүбүт эспэдииссийэлэр тойоннорун өйдөөн, үүт-маас дьүһүннүүр.
Онтон аны уктаска, үтүлүк таһа-иһэ диэн миэтэрэнэн таҥаһы,
мөһөөччүк таҥаһын эҥин сыымайдыы сылдьан дэлби ылар.
Атыыһыт хамнаабакка турбут табаара балай эмэ барар дьоно бэ-
йэлэринэн киирэн биэрбиттэриттэн үөрэн итини ылыҥ, бу ордук
диэн сүбэлиирэ элбиир. Оттон Уһун Уос алыс элбэҕи «атыылас-
пыттарыттан» дьулахачыйан киһитин араастаан имнэнэ сатыыр
да, киһитэ кинини көрбөтөхтүү туттар, тиэрэ эргийэн иһэр. Кыр-
дьык, баай эспэдииссийэ дьоно эрэ маннык байымнык атыы-
лаһар, атыыһыт көрө итэҕэйэр. Суот бачча диэн охсон тас гыныан
иннигэр Агаан доҕоругар этэр: «Дьөгүөссээ, аккын эргилиннэрэн
эр, мин билигин төлүү охсоот тахсыам», — диир. Хара сордоох
тиритиэр диэри таҥаһын-сабын бары хаһынар, көсүлүөк — мэли-
гир. Онтон дьэ өйдүүр — түспүт ыалыгар сыарҕаҕа кэтэр тулуубун
сиэбигэр хаалбыт. «Доҕоор, итэҕэй, бу таҥаспын солуок хааллара-
бын, билигин ыалбыттан көсүлүөкпүн аҕалаат төлөһүөм», — диэт
таһырдьа ойор. Кэтэһэн олорор доҕоругар «чэ, бардыбыт» диэт өт-
түккэ анньар. Киһитэ өй угардыы таҥаһын ыйытар. Ээ, араспыыс-
кам суумата кырата бэрт эбит, онон хайыамый төнүннэрдим —
эппиэт көҥдөй. Ыалларыгар кэлэн чэйдээбэккэ да, ылыыларын
ындыыларыгар хааланан, ыҥыыр атынан сылдьар дьон ааттаах
күн сырдыгын өрүсүһэ элэс гынан хаалаллар. Атыыһыт халлаан
хараҥарыар диэри бысталаммыт таҥаһын таптайан көрө-көрө кэ-
тэһэр да, көсүлүөктээх киһи мэлигир. Ыксаан эспэдииссийэ дьо-
но куруук түһэр ыалыгар кэлэн ыйыталаспыта — кыс хаар ортото
хайа эспэдииссийэ сылдьыай диэн утары сэмэлэнэн, кураанаҕы
кууһар. Кэлин билбитэ, бөһүөлэк биир уһугар Абый сылгыһыттара
кэлэн баартар. Ыһыктара баранан, итэҕэйэн, араспыыска сурукпу-
тугар өйүө биэрэн абыраата диэн эйиэхэ махталлара сүрдээх этэ
дэһэллэр. Эн киһи хайаан тимэҕиҥ сөллөн, оччо хараҕыҥ сабыл-
лан, кулгааҕыҥ бүөлэнэн киирэн биэрбиккиний диэн сэтэриир
үксээбит. Онтон саатан ороскуотун ирдэспэтэх. Агаан дьоно икки
акка толору ындыылаах кэлбиттэригэр бастаан улаханнык сэрэхэ-
дийбиттэр. Онтон Уһун Уостан истэн бирээмэ Ашаан силэ быр-
даҥалыар диэри кыыһырбыт. Чукаан да киһититтэн хаалсыбатах.
100